III R 425/32 - Orzeczenie Sądu Najwyższego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: Zb. Orz. 1932/137

Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1932 r. III R 425/32

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia T. Dyduszyński.

Sędziowie: J. Hroboni (referent), Dr. Fr. Wajda.

Prokurator: Dr. A. Hołowczak.

Sentencja

W sprawie Towarzystwa tanich mieszkań dla urzędników Wydziału Krajowego we Lwowie przeciwko wierzycielowi, Skarbowi Państwa, jako sukcesorowi Funduszu Krajowego Królestwa Galicji i Lodomerji z W. Ks. Krakowskiem o przerachowanie Sąd Najwyższy z powodu rekursu rewizyjnego wnioskodawcy postanowił:

nie uwzględnić rekursu rewizyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

W danym wypadku chodzi o przerachowanie zabezpieczenia hipotecznego dla kaucji w kwocie 200.000 K., ustanowionej na rzecz b. Wydziału Krajowego Królestwa Galicji i Lodomerji z W. Ks. Krakowskiem, którego prawa i obowiązki przeszły na rzecz Skarbu Państwa w myśl ustawy z 30 stycznia 1920 r. (Dz. U. z 1920 r. Nr 11, poz. 61). Przerachowanie zaś zabezpieczenia hipotecznego wszelkich innych należności pieniężnych, aniżeli wymienionych w § 33 ust. 1 rozporządzenia o przerach., unormowane zostało w § 33 ust. 2 cyt. rozporządzenia, który tu wchodzi w zastosowanie. Według tego ostatniego przepisu przerachowanie hipotecznych kaucyj winno być uskutecznione na równi z zabezpieczeniem hipotecznem pożyczek. Zastosowanie więc, w myśl § 32 ust. 2 i 6 rozporządzenia o przerach., 24% miary przerachowania przy przerachowaniu wspomnianej kaucji hipotecznej przez sąd rekursowy jest prawnie uzasadnione.

Z postanowienia § 33 ust. 2 rozporządzenia o przerach., że zabezpieczenie hipoteczne "wszelkich innych należności pieniężnych" przerachowuje się do wysokości przerachowanej pretensji osobistej, nie wynika bynajmniej, jakoby w razie nieistnienia roszczenia osobistego przerachowanie w myśl zasad, wyrażonych w powołanym ostatnio przepisie ustawy, było niedopuszczalne.

Żądanie przerachowania zabezpieczenia hipotecznego odnośnej kaucji w myśl § 41 lit. c rozporządzenia o przerach, tj. według relacji, ustalonej rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 14 kwietnia 1924 r. o zmianie ustroju pieniężnego (Dz. U. z 1924 r. Nr 34, poz. 351) (1 złoty=1.800.000 mk.p.) byłoby sprzeczne z celem, w jakim kaucja została ustanowiona, i z wyraźnem brzmieniem § 41 lit. c rozporządzenia o przerach. Przepis ten poddaje pod ten sposób przeliczenia m.in. kaucje, złożone Skarbowi Państwa, czyli kaucje gotówkowe, któremi Skarb Państwa nie mógł obracać, a więc też i uchronić ich przed deprecjacją. Przemawiają za tem względy słuszności, bo nie może być tu mowy o wzbogaceniu się Skarbu Państwa, który z posiadania kaucji nie odniósł żadnych bezpośrednich korzyści. Względy te odpadają tam, gdzie chodzi o kaucje hipoteczne, ustanowione na rzecz Skarbu Państwa w celu zabezpieczenia jego praw. Kaucje takie podpadają pod § 33 ust. 2 rozporządzenia o przerach. Wręcz niezrozumiałe jest twierdzenie rekursu, że w razie zastosowania tego przepisu musiałoby się "przerachować także i nieistniejącą pretensję osobistą." Co nie istnieje, nie może być przerachowane.

Przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 stycznia 1925 r. (Dz. U. z 1925 r. Nr 4, poz. 35) jest to przepis odrębny, specjalny, który rozszerzająco nie może być tłumaczony.