Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1619266

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 19 kwietnia 2013 r.
III PK 89/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Maciej Pacuda.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Mariusza S. przeciwko "D." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w D. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 kwietnia 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia 26 kwietnia 2012 r., (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. oddalił apelację strony pozwanej "D." Spółki z o.o. w D. od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 26 stycznia 2012 r., którym Sąd ten zasądził od pozwanej na rzecz powoda Mariusza S. kwotę 31.986 zł tytułem odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego skargą kasacyjną i zarzucił mu naruszenie prawa materialnego, to jest art. 55 § 11 k.p. w związku z art. 36 § 1 k.p.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie istnieje konieczność dokonania wykładni, czy do wyliczenia należnego pracownikowi na podstawie art. 55 § 11 k.p. odszkodowania należy na podstawie przepisu art. 36 § 1 k.p. bezwzględnie wliczać (tekst jedn.: bez żadnych wyjątków) wszystkie okresy zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy. Jeśli zaś wliczanie okresów zatrudnienia podlega pewnym ograniczeniom, to jakie dla wyliczenia wysokości odszkodowania są przesłanki pozytywne i negatywne wliczania poszczególnych okresów zatrudniania u danego pracodawcy. Autor skargi kasacyjnej zauważył ponadto, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak dotąd nie dokonywano wykładni obu tych przepisów łącznie, w związku z czym dokonując interpretacji celowościowej przepisu art. 36 § 1 k.p. pominięte zostały skutki wynikające z art. 55 § 11 k.p. Samo zaś pojęcie "okresu zatrudnienia u danego pracodawcy" było przedmiotem wielu kontrowersji, znajdujących odzwierciedlenie we wzajemnie sprzecznych rozstrzygnięciach Sądu Najwyższego. W tym miejscu skarżący przytoczył całkowicie odmienne, jego zdaniem, poglądy wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 marca 2002 r. I PKN 81/2001 (LexPolonica nr 2117394) oraz w uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 15 stycznia 2003 r. III PZP 20/2002 (OSNP 2004/1 poz. 4).

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Wypada również dodać, że zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa wymaga od skarżącego nie tylko określenia, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ale także wskazania, na czym polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów, lub przedstawienia rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r. III CKN 570/2001 OSNC 2002/12 poz. 151). Ponadto konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (por.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 3 listopada 2003 r. II UK 184/2003, z dnia 22 czerwca 2004 r. III UK 103/2004, czy też z dnia 13 grudnia 2007 r. I PK 233/2007 OSNP 2009/3-4 poz. 43). W przypadku powoływania się na rozbieżności w orzecznictwie konieczne jest także, choćby przykładowe, wskazanie orzeczeń, w których ten sam przepis prawa byłby odmiennie wykładany. Podkreślenia wymaga również to, że nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), analogicznie jak nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r. I PK 230/2002 Prokuratura i Prawo - dodatek 2003/10 poz. 37).

Zdaniem Sądu Najwyższego sformułowany przez stronę skarżącą wniosek o przyjęcie jej skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia wyżej wskazanych kryteriów przede wszystkim dlatego, iż wykładnia wskazanych we wniosku ubezpieczonej przepisów prawa materialnego była przedmiotem powołanej zarówno przez Sąd Okręgowy, jak i skarżącą, uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2003 r. III PZP 20/2002 (OSNP 2004/1 poz. 4), i przyjęta w tej uchwale wykładnia, że przy ustalaniu okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony (art. 36 § 1 k.p.) uwzględnia się wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego (danego) pracodawcy, bez względu na występowanie przerw między poszczególnymi stosunkami pracy, ma obecnie ugruntowany charakter.

Powołany przez skarżącą wyrok z dnia 28 marca 2002 r. I PKN 81/2001 (LexPolonica nr 2117394), nie potwierdza natomiast występowania rozbieżności w orzecznictwie już choćby z tej przyczyny, że zapadło ono prawie rok wcześniej niż uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2003 r. III PZP 20/2002 (OSNP 2004/1 poz. 4), a nadto było motywem przekazania postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2002 r. składowi powiększonemu Sądu Najwyższego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości o treści: "czy zatrudnienia u tego samego pracodawcy na podstawie kilku umów o pracę, między którymi wystąpiły przerwy, podlegają sumowaniu dla ustalenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nie określony (art. 36 § 1 k.p.)?." Uchwała, która następnie zapadła, jak stwierdził w jej uzasadnieniu Sąd Najwyższy, ma z kolei znaczenie wykraczające poza samą kwestię ustalania okresów wypowiedzenia umów o pracę zawartych na czas nieokreślony, ponieważ pojęciem okresu zatrudnienia u danego pracodawcy posługują się również inne przepisy, przewidujące określone świadczenia i uzależniające ich rozmiar od długości tego okresu. Tym bardziej nie może więc budzić wątpliwości fakt, że wyrażony w niej pogląd prawny odnosi się nie tylko bezpośrednio do art. 36 § 1 k.p., ale także do innych przepisów Kodeksu pracy, uzależniających wynagrodzenie lub odszkodowanie od długości okresu wypowiedzenia, przy czym chodzi zarówno o art. 55 § 11 k.p., jak i między innymi o art. 47, 471, 49, 58, 60, 612 § 1, 632 § 2 k.p. Wykładnia wskazanego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania art. 36 § 1 k.p. nie może zatem być dokonywana w oderwaniu od całego Kodeksu pracy, w tym również art. 55 § 11. Skarżąca nie przedstawiła zresztą w swym wniosku żadnych argumentów prawnych, które wskazywałyby, że zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby zmianę poglądu wyrażonego w powołanej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 stycznia 2003 r.

Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, iż strona skarżąca nie wykazała potrzeby rozpoznania wniesionej przez siebie skargi kasacyjnej. Dlatego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.