Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2664301

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 21 października 2016 r.
III AUa 760/14
Warunki przyznania prawa do renty przewidzianej w ustawie z 1991 r. o kombatantach.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SA Lucyna Guderska.

Sędziowie SA: Joanna Baranowska, Anna Rodak (spr.).

Sentencja

Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. w Ł. sprawy J. A. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w miejscach odosobnienia na skutek apelacji J. A. (1) od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV U 1383/13 oddala apelację.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 28.08.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił J. A. (1) prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w miejscach odosobnienia na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin oraz ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W odwołaniu od powyższej decyzji w/w wnosiła o jej zmianę i przyznanie prawa do przedmiotowego świadczenia, w związku z uszczerbkiem na zdrowiu, jakiego doznała na skutek urazu związanego z pobytem, jako dziecko wraz z rodzicami i dziadkami, w latach 1939 - 1940 w obozie koncentracyjnym.

Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania, powołując się na orzeczenie Komisji Lekarskiej z dnia 12.08.2013 r., która nie stwierdziła u wnioskodawczyni niezdolności do pracy w związku z pobytem w obozie hitlerowskim.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił odwołanie ubezpieczonej.

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach.

J. A. (1), urodzona (...), z zawodu jest księgową.

Od 01.01.1999 r. ubezpieczona otrzymuje do emeryt dodatek kombatancki.

W latach 1939-1940, w/w przebywała z rodzicami i dziadkami w obozie koncentracyjnym w K..

W okresie szkolnym, w latach 50, wnioskodawczyni leczyła się na schorzenia reumatyczne i sercowe, na oddziale reumatologicznym szpitala w S. u dr G. oraz dr W. Ł.. Wnioskodawczyni przychodziła wówczas na rehabilitację. Starania męża wnioskodawczyni podjęte w celu poszukiwania dokumentacji medycznej z w. w okresu leczenia wnioskodawczyni, okazały się bezskuteczne.

W. Ł. - lekarz specjalista internista, reumatolog, zatrudniona na oddziale reumatologicznym w S. w 1968 r., nie pamiętała, czy leczyła J.A. na oddziale reumatologicznym. Z. S. - rehabilitantka, radiolog, radioterapeuta, współpracująca wówczas z W. Ł. potwierdziła, że odwołująca przychodziła na rehabilitację, kiedy ordynatorem oddziału reumatologii był dr G.. Świadek nie pamiętała, w którym roku wnioskodawczyni przebywała na oddziale oraz w jakim zakresie była prowadzona rehabilitacja.

Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, w okresie od 04.03.1984 - 30.06.1992, J.A. była uprawniona do renty inwalidzkiej trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, a następnie od 1986 r. także w związku ze stanem narządu ruchu.

W związku z podjęciem zatrudnienia w okresie od 01.07.1992 do 31.12.1998, na wniosek ubezpieczonej wstrzymano wypłatę świadczenia od 01.07.1992 r.

W dniu 05.06.2013 r., J. A. (1) złożyła w ZUS wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w obozie hitlerowskim w K.. Badaniem z dnia 18.07.2013 r., lekarz orzecznik rozpoznał u wnioskodawczyni przewlekłą chorobę wieńcową serca - stan po (...) 2005 r., miażdżycę, naczyniowe zawroty głowy, chorobę zwyrodnieniową narządu ruchu, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemię i uznał badaną za trwale, całkowicie niezdolną do pracy bez związku z pobytem w obozie hitlerowskim ze stwierdzeniem, że daty powstania niezdolności nie da się ustalić. Komisja Lekarska rozpoznając sprzeciw od powyższego orzeczenia, po przeprowadzonym w dniu 12.08.2013 r. badaniu, stwierdziła u odwołującej przewlekłą stabilną chorobę niedokrwienną serca po przebytym zawale przednio - bocznym bez zał. Q leczonym (...), nadciśnienie tętnicze zredukowane, bóle i zawroty głowy w wywiadzie, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa i stawów bez istotnego upośledzenia sprawności ruchowej, miażdżycę uogólnioną, nie stwierdzając niezdolności do pracy w związku z pobytem w obozie hitlerowskim.

Na tej podstawie decyzją z dnia 28.08.2013 r., odmówiono J. A. (1) prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w miejscach odosobnienia.

W postępowaniu sądowym dopuszczono dowód z opinii biegłych neurologa i kardiologa. Po przeprowadzonym w dniu 26.11.2013 r. badaniu, biegła kardiolog rozpoznała u wnioskodawczyni przewlekłą stabilną chorobę wieńcową (...), przebyty w 2005 r. zawał serca oraz rewaskularyzację chirurgiczną, nadciśnienie tętnicze (...) stopień. W ocenie biegłej powyższe schorzenia nie pozostają w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym. Etiologia choroby wieńcowej i miażdżycy tętnic związana jest z czynnikami ryzyka tej choroby. Jednym z nich jest występujący u wnioskodawczyni czynnik genetyczny - rodzina obciążona była chorobami układu krążenia. W ocenie biegłej J. A. (1) jest trwale całkowicie niezdolna do pracy, jednakże nie stwierdza się związku przyczynowo - skutkowego choroby wieńcowej i zawału serca z dużym urazem jaki badana przebyła w obozie.

Biegły neurolog po badaniu w dniu 14.01.2014 r., rozpoznał u odwołującej zmiany zwyrodnieniowe stawów i kręgosłupa, bez obecności objawów korzeniowych i innych objawów ograniczenia sprawności ruchowej, okresowe naczyniowe bóle i zawroty głowy w wywiadzie. Oprócz obustronnego osłabienia odruchów skokowych, w badaniu neurologicznym nie stwierdzono innych objawów ogniskowego uszkodzenia układu nerwowego, w szczególności mogących być skutkiem pobytu w obozie koncentracyjnym w latach 1939 - 1940. Brak objawów korzeniowych, oponowych, patologicznych i zaburzeń czucia. Brak jest danych o ewentualnym leczeniu takich objawów. Aktualne dolegliwości - skargi na bezwład rąk, bóle prawej ręki, okresowe naczyniowe bóle i zawroty głowy, są skutkiem choroby samoistnej, związanej z wiekiem. Z neurologicznego punktu widzenia brak podstaw do orzeczenia długotrwałej niezdolności do pracy w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym.

Stan faktyczny na gruncie przedmiotowej sprawy Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego i przed organem rentowym. Ustalenia dotyczące istnienia związku przyczynowo - skutkowego stwierdzonej u wnioskodawczyni niezdolności do pracy, z pobytem w obozie w K., Sąd oparł na opiniach biegłych - kardiologa i neurologa. Okoliczności dotyczące leczenia wnioskodawczyni w szpitalu w S. w latach 50 - tych i dalej, mających niewątpliwie znaczenie dla ustalenia tegoż związku przyczynowo - skutkowego, pomimo podjętych przez Sąd starań, okazały się bezowocne.

Zeznania świadków W. Ł. i Z. S., nie pozwoliły na wiążące i miarodajne ustalenia w omawianym zakresie. Wprawdzie twierdzeń odwołującej, o jej pobycie w okresie szkolnym na oddziale reumatologicznym i ortopedycznym Szpitala w S. i przebytej rehabilitacji, nie można kwestionować, to przy braku dokumentacji leczenia z tego okresu, jest ono niewystarczające do przyjęcia związku przyczynowo - skutkowego przebytego leczenia z pobytem J. A. w obozie hitlerowskim.

W świetle zebranych dowodów w ocenie Sądu brak jest podstaw do poczynienia ustaleń, że stwierdzona u J. A. (1) całkowita niezdolność do pracy, pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z pobytem w obozie w latach 1949 - 1950.

Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał odwołanie ubezpieczonej za nieuzasadnione. Czyniąc rozważania prawne Sąd wskazał na treść art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zgodnie z treścią przywołanej regulacji, osobom które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust.1, przysługują świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach ustawy z 29.05.1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i ich rodzin, w tym prawo do świadczenia rentowego. Wg art. 4 ust. 1 w/w. ustawy dotyczy to m.in. osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego związanym z pobytem na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR. Istota sporu sprowadzała się do oceny, czy pobyt J. A. (1) w obozie hitlerowskim w latach 1939 - 1940, pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym ze stwierdzoną całkowitą niezdolnością do pracy.

Postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie wykazało brak podstaw do takiego uznania, na co wskazują opinie biegłych, wydane na podstawie dokumentacji medycznej i badania wnioskodawczyni. W świetle opinii biegłej kardiolog, nie stwierdza się związku przyczynowo - skutkowego choroby wieńcowej i zawału serca (ten wystąpił u odwołującej po 66 latach od pobytu w obozie), z dużym urazem, jaki odwołująca przebyła podczas pobytu w obozie. Etiologia choroby wieńcowej i miażdżycy tętnic związana jest z czynnikami ryzyka tej choroby, a jednym z nich jest występujący u wnioskodawczyni czynnik genetyczny - obciążenie chorobami układu krążenia. Z opinii neurologicznej wynika z kolei, że oprócz obustronnego osłabienia odruchów skokowych, nie stwierdza się innych objawów ogniskowego uszkodzenia układu nerwowego, w szczególności mogących być skutkiem pobytu wnioskodawczyni w obozie koncentracyjnym. Aktualne dolegliwości u wnioskodawczyni są skutkiem choroby samoistnej, związanej z wiekiem.

Mając na uwadze poczynione ustalenia Sąd Okręgowy uznał, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i uwzględnienia odwołania.

Powyższy wyrok w całości apelacją zaskarżyła ubezpieczona J. A. (2) zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie przez Sąd zgłaszanych wniosków dowodowych i tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego.

Ponadto skarżąca wskazała na:

1. naruszenie przez Sąd normy wynikającej z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez

- brak rozstrzygnięcia na okoliczność nie przyznania uprawnień wynikających z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego;

- nie uwzględnienie jej pism procesowych z dnia 23 lipca 2013 r. na okoliczności w nich wskazane;

- nieuwzględnienie dokumentacji lekarskiej z lat 1996 do 2012 tj. z okresu po transformacji zmian ustrojowych III RP, a przede wszystkim wyników badań rzutujących na zły stan jej zdrowia wynikający z przeżytych doznań psychicznych i fizycznych, wywołanych przymusowym pobytem w obozie koncentracyjnym w dzieciństwie i przełożeniem tych niedomagań na okres pracy zawodowej;

2. naruszenie art. 3 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 a i c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a w konsekwencji nie skorygowanie decyzji ZUS w Ł. przez Sąd Okręgowy w Sieradzu.

3. naruszenie normy wynikającej z treści art. 7 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin poprzez nie przyznanie ubezpieczonej inwalidztwa wojennego z tytułu pobytu w obozie dla wysiedlanych z gospodarstw rodzin polskich powiatu (...) przez okupacyjne władze hitlerowskie;

4. naruszenie art. 4 oraz art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin poprzez nieobiektywną ocenę stanu zdrowia ubezpieczonej w szczególności poprzez nie uwzględnienie przez ZUS oraz przez Sąd Okręgowy w Sieradzu faktu wcześniejszego wydania decyzji o przyznaniu renty chorobowej oraz poprzez nie obiektywną ocenę przebiegu przebytych schorzeń i dolegliwości przez Komisję Lekarską ZUS;

5. naruszenie art. 14 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez nie ustalenie daty całkowitej niezdolności do pracy powódki przez SO w Sieradzu;

6. naruszenie art. 52 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin z uwagi na fakt, iż w przypadku ustania prawa do renty inwalidzkiej z powodu braku inwalidztwa przejściowo, prawo to powstaje ponownie w sytuacji pogorszenia się stanu zdrowia, co miało miejsce w sytuacji skarżącej.

W świetle powyższego skarżąca wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd Apelacyjny, widząc konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych lekarzy:

psychiatry i chirurga ortopedy po czym ustalił co następuje:

Ubezpieczona J. A. (2) nie była dotychczas hospitalizowana z przyczyn psychiatrycznych, leczyła się wyłącznie ambulatoryjnie.

Wśród schorzeń o podłożu psychiatrycznym występujących u wnioskodawczyni wskazać należy na otępienie mieszane w chorobie Alzheimera oraz zaburzenia urojeniowe w wywiadzie, przy czym wskazane dolegliwości psychiatryczne, nie pozostają w związku z pobytem w obozie hitlerowskim w maju 1940 r. Choroba Alzheimera jako schorzenie natury psychicznej jest chorobą samoistną, która pojawia się najczęściej po 65 roku życia i pozostaje zwyrodnieniową chorobą mózgu, występującą również u osób nie osadzonych w obozach koncentracyjnych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do uznania, iż krótkotrwały pobyt, w dzieciństwie, w obozie koncentracyjnym należałoby łączyć z obecnie występującymi u ubezpieczonej schorzeniami,mając w szczególności na uwadze zdobyte przez ubezpieczoną wykształcenie i późniejszą zawodową pracę umysłową.

Z ortopedycznego punktu widzenia ubezpieczona cierpi na uogólnione wielowarstwowe zmiany zwyrodnieniowe oraz dyskopatię szyjną C5-6 i lędźwiowo-krzyżową L5-S1 średniozaawansowaną, z dobrze zachowaną czynnością narządu ruchu, stosownie do wieku. U wnioskodawczyni nie stwierdzono przebytych uszkodzeń układu kostno-stawowego oraz brak jest również danych dotyczących leczenia skutków doznanych urazów i ich następstw. Dolegliwości zgłaszane przez ubezpieczoną, pozostają konsekwencją samoistnej, przewlekłej choroby zwyrodnieniowej, postępującej z upływem czasu. Występująca u wnioskodawczyni całkowita, trwała niezdolność do pracy zarobkowej pozostaje przy tym bez związku z pobytem w miejscu odosobnienia. Nie sposób jednocześnie uznać, że obecnie występujące schorzenia o charakterze ortopedycznym mogły pozostawać w związku z pobytem w obozie i przez okres wielu lat nie zostać wykryte.

(Opinia biegłego z zakresu psychiatrii lek. med. G. P. k. 98- 100, ustna opinia uzupełniająca biegłego z zakresu psychiatrii G. P.

k. 120-121, opinia biegłej za kresu ortopedii dr n. med. E. B. k. 133- 135, ustna opinia uzupełniająca biegłej za kresu ortopedii dr

n. med. E. B. k. 156-157).

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu albowiem Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną dokonaną przez Sąd Okręgowy i w konsekwencji uznaje zarzuty naruszenia prawa procesowego za nieuzasadnione.

Stosownie do treści art. 12 ust. 1 ustawy o kombatantach - kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych. Świadczenia pieniężne i inne uprawnienia, przewidziane w przepisach, o których mowa w ust. 1, przysługują na zasadach określonych w tych przepisach również osobom, które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1 (art. 12 ust. 2 pkt 1). Za inwalidztwo pozostające w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1 uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji bądź innych obrażeń lub chorób powstałych w związku z tym pobytem 9 art. 12 ust. 3). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 2 przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych, ośrodkach zagłady.

Zgodnie z art. 21 omawianej ustawy - uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej, bądź w okresie podlegania represjom. O spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 orzeka Kierownik Urzędu do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione. Na podstawie decyzji o przyznaniu przez Kierownika uprawnień określonych w ustawie Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydaje odpowiednie zaświadczenie (art. 22 ust. 1).

Powyższa regulacja prawna uzależnia, jednoznacznie nabycie prawa do świadczeń, w tym prawa do renty, od istnienia związku przyczynowego, pomiędzy stwierdzanymi schorzeniami, powodującymi inwalidztwo (aktualnie niezdolność do pracy), a pobytem we wskazanych przez ustawę miejscach odosobnienia, potwierdzonym stosownym zaświadczeniem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

W przedmiotowej sprawie ubezpieczona przedstawiła stosowne zaświadczenie, potwierdzające, iż w maju 1940 r. przebywała w obozie koncentracyjnym w K.. Sąd Okręgowy w sposób nieuprawniony przyjął zatem, iż wnioskodawczyni w obozie tym przebywała w latach 1939-1940.

W konkluzji powyższego, uznać należy, iż istotą niniejszej sprawy, było jedynie ustalenie, czy stwierdzana u wnioskodawczyni niezdolności do pracy pozostaje w związku przyczynowym, z jej pobytem w miejscu odosobnienia tj. pobytem w obozie koncentracyjnym w maju 1940 r. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, pozostają natomiast, dodatkowe okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżącej, nie związane z samym pobytem w miejscu odosobnienia, a odnoszące się do przesiedlenia wnioskodawczyni do Generalnej G. i warunków tam panujących, doznań psychicznych związanych ze śmiercią dziadków, czy przesłuchiwaniem ojca.

Przyznanie świadczeń, o których mowa w omawianej ustawie, w tym również prawa do renty, jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wykazania oczywistego związku pomiędzy określonymi schorzeniami, a pobytem w miejscu odosobnienia. Ustalenie zaś braku tegoż związku wyklucza możliwość przyznania prawa do renty, nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca jest niezdolny do pracy, np. z ogólnego stanu zdrowia. W tym kontekście nie jest wystarczające wykazanie wyłącznie faktu pobytu w obozie, związanych z tym przeżyć i trudnych warunków pobytu (por. wyroki Sądu Najwyższego z 23 września 1999 r., II UKN 124/1999; z 29 września 2000 r., II UKN 746/1999; z 20 października 1999 r., II UKN 154/1999; z 11 października 2000 r., II UKN 35/2000).

Przeprowadzone zarówno w postępowaniu I instancyjnym jak i w postępowaniu apelacyjnym, postępowanie dowodowe bezsprzecznie wykazało, iż obecny stopień sprawności organizmu ubezpieczonej powoduje jej całkowitą niezdolność do pracy jak i niezdolność do samodzielnej egzystencji. Biegli sądowi - lekarze o odpowiednich specjalnościach z uwagi na schorzenia rozpoznawane u skarżącej, w tym z zakresu neurologii, kardiologii, psychiatrii i ortopedii, jednoznacznie wskazali, że choroby ubezpieczonej, choć czynią ją (całkowicie) niezdolną do pracy, to jednak nie pozostają w związku przyczynowym, z miesięcznym pobytem w miejscu odosobnienia (w obozie koncentracyjnym). Wynikają one z ogólnego stanu zdrowia ubezpieczonej i często pozostają związane z normalnym biologicznym zużywaniem się organizmu. Przemawia za tym także okoliczność, iż ubezpieczona po wojnie podjęła naukę oraz pracowała umysłowo. W tym okresie, a następnie również przez wiele kolejnych lat nie ujawniały się schorzenia, które wiązały się z pobytem ubezpieczonej w obozie koncentracyjnym i ciężkimi warunkami tam panującymi.

Dokonana przez biegłych analiza zmian chorobowych nie wykazała istnienia omawianego związku przyczynowego z pobytem w obozie koncentracyjnym.

Sporządzone na gruncie przedmiotowej sprawy opinie w ocenie Sądu Apelacyjnego zasługują na przyznanie im waloru wiarygodności. Wydający je biegli są osobami o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, specjalnościach adekwatnych do ujawnionych na etapie postępowania rentowego schorzeń ubezpieczonej, a nadto zlecone czynności wykonali zgodnie z obowiązującymi standardami. Opinie wydane zostały po uprzednim zebraniu wywiadu, zapoznaniu się z aktami oraz dokumentacją medyczną zgromadzoną w sprawie, a wnioski końcowe sformułowane zostały w sposób klarowny i logiczny, w powiązaniu ze stwierdzonymi schorzeniami, znajdując potwierdzenie w orzeczeniach lekarskich wydanych w toku postępowania rentowego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że pobyt w skrajnie trudnych warunkach pozostawia piętno w pamięci oraz niewątpliwie znacząco potęguje poziom stresu, ale to nie oznacza automatycznie, że ubezpieczona w związku z tymi przeżyciami jest niezdolna do pracy, tym bardziej, że jak już wspomniano, podjęła ona naukę celem uzyskania stosownych kwalifikacji oraz przez wiele lat pracowała umysłowo.

Wskazać należy, iż okoliczność, iż opinia biegłych nie ma takiej treści, jaka odpowiadałaby stronie, w sytuacji gdy wypowiadający się w sprawie biegli dokonali jednoznacznej i zbieżnej oceny, nie może stanowić zasadnej podstawy podważania tego dowodu. W niniejszym zakresie wielokrotnie wypowiedział się Sąd Najwyższy wskazując, w swym orzecznictwie, że w postępowaniu o prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy sąd nie ma obowiązku uwzględnienia kolejnych wniosków dowodowych tak długo, aż strona udowodni tezę korzystną dla siebie (wyroki: z dnia 19 marca 1997 r., II UKN 45/97 - OSNAPiUS 1998, Nr 1, poz. 24; z dnia 10 grudnia 1997 r., II UKN 391/97 OSNAPiUS 1998, Nr 20, poz. 612). W rozpoznawanej sprawie ani Sąd Okręgowy, ani Sąd Apelacyjny nie miał obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii kolejnych biegłych tej samej specjalności. Wydane w sprawie opinie sądowo-lekarskie tak podstawowe jak i uzupełniające nie nasunęły sądowi orzekającemu zastrzeżeń z punktu widzenia logiki, wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłych, jej podstaw teoretycznych i sposobu motywowania, jak i stopnia stanowczości wniosków.

Tym samym w ocenie Sądu Apelacyjnego należy uznać, iż wydane opinie w sposób oczywisty mogą stanowić uzasadnioną podstawę dla dokonania ustaleń faktycznych i rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie biegli lekarze sądowi w zgodzie z przytoczonymi kryteriami uznali, że rozpoznane u ubezpieczonej schorzenia powodują całkowitą i trwałą niezdolność do pracy, która pozostaje jednak bez związku z pobytem w miejscu odosobnienia.

Podnieść również należy, że załączona przez ubezpieczoną do akt sprawy opinia profesora J. K. nie mogła wpłynąć na ostateczny kształt wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zasadnicze wątpliwości w kwestii uwzględnienia niniejszej opinii, jako dokumentu budzi fakt załączenia wyłącznie jej kserokopii poświadczonej przez nieprofesjonalnego pełnomocnika ubezpieczonej. Pomijając jednak niniejszą okoliczność i błąd natury formalnej zauważyć należy, że opiniujący wskazał wyłącznie, iż nie można wykluczyć, że zaburzenia występujące u wnioskodawczyni pozostają w związku z pobytem w miejscu odosobnienia. Brak jest przy tym w przedłożonej opinii jakiegokolwiek kategorycznego stanowiska, które mogłoby podważyć bądź poddać w wątpliwość wydane na gruncie przedmiotowej sprawy opinie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.