Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1444862

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 13 marca 2014 r.
III AUa 746/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SA Romana Mrotek (spr.).

Sędziowie: SA Zofia Rybicka - Szkibiel, SO del. Beata Górska.

Sentencja

Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. w Szczecinie sprawy H. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o podjęcie wypłaty emerytury i o odsetki na skutek apelacji ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt IV U 1493/13;

oddala apelację.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 27 marca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił ubezpieczonej H. O. uchylenia decyzji z dnia 20 września 2011 r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza, na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w zw. z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z zm.) prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. nie ma zastosowania do przypadającego przed dniem 22 listopada 2012 r. okresu zawieszenia emerytur na podstawie wyżej wymienionych przepisów prawnych. Tym samym brak jest podstaw do wypłaty wyrównania emerytury zawieszonej w wskazanym okresie.

Ubezpieczona zaskarżyła powyższą decyzję odwołaniem, wniosła zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie w sprawie wypłaty przez organ rentowy emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. wraz z odsetkami od każdej zaległej raty.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie powtarzając argumenty użyte w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazał nadto, że ubezpieczona nabyła prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2007 r. i nie mieści się w kręgu osób wskazanych w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.

Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczona H. O. w dniu 4 lipca 2007 r. zgłosiła wniosek o emeryturę. W dacie zgłoszenia wniosku pozostawała w stosunku pracy, który trwa od 15 września 1983 r.

Decyzją z 31 lipca 2007 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury poczynając od 1 lipca 2007 r. tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Jednocześnie organ rentowy zawiesił prawo do świadczenia, albowiem ubezpieczona kontynuowała zatrudnienie.

Od 1 lipca 2000 r. do 7 stycznia 2009 r. obowiązywał przepis art. 103 ustęp 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który wprowadzał zasadę każdorazowego zawieszania prawa do emerytury bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Tym samym w chwili nabycia prawa do emerytury ubezpieczona nie mogła jednocześnie kontynuować zatrudnienia i otrzymywać emerytury.

Wypłatę emerytury podjęto dopiero od 1 marca 2010 r. (decyzja z 8 kwietnia 2010 r.), gdyż w tym okresie przepisy pozwalały już na jednoczesne pobieranie emerytury i kontynuowanie zatrudnienia.

Ponownie wstrzymano ubezpieczonej wypłatę świadczenia emerytalnego od 1 października 2011 r. w związku z zmianą przepisów (wszedł w życie art. 103a ustawy emerytalnej) - decyzja z 20 września 2011 r.

Ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 z późn. zm.) dokonano nowelizacji ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), w wyniku której zmieniono przepis art. 103 ust. 1 i ust. 2 oraz dodano art. 103a. W rezultacie zniesiono możliwość pobierania świadczenia emerytalnego bez rozwiązywania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą osobom, którym organ rentowy przyznał emeryturę po 8 stycznia 2009 r. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. emeryci, którym ZUS przyznał emeryturę przed 1 stycznia 2011 r. mogli ją pobierać bez rozwiązania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą jeszcze przez 9 miesięcy od daty wejścia w życie nowelizacji, czyli do 30 września 2011 r.

W dniu 13 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt K 2/12 orzekł, że przepis art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 z późn. zm.) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw pod poz. 1285 w dniu 22 listopada 2012 r.

W dniu 27 listopada 2012 r. ubezpieczona, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, złożyła wniosek o niezwłoczną wypłatę należnych świadczeń emerytalnych wraz z odsetkami za zwłokę za okres od 1 października 2011 r. do 31 października 2012 r.

Decyzją z 20 grudnia 2012 r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury od 22 listopada 2012 r. Kolejną decyzją z 27 marca 2013 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił ubezpieczonej uchylenia decyzji z 20 września 2011 r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r.

Sąd Okręgowy wskazał, że ubezpieczona H. O. po raz pierwszy nabyła prawo do emerytury w 2007 r. - zostało ono ustalone od 1 lipca 2007 r. W dacie tej obowiązywał przepis art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym, prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. W konsekwencji, ubezpieczona nabywając prawo do emerytury nie mogła łączyć pracy zarobkowej u dotychczasowego pracodawcy z pobieraniem świadczenia emerytalnego, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Dlatego też decyzja przyznająca emeryturę jednocześnie zawieszała prawo do świadczenia.

Wypłatę emerytury podjęto dopiero od 1 marca 2010 r., gdyż w tym okresie przepisy pozwalały już na jednoczesne pobieranie emerytury i kontynuowanie zatrudnienia.

Ponownie wstrzymano ubezpieczonej wypłatę świadczenia emerytalnego w związku z zawieszeniem prawa do emerytury od 1 października 2011 r. decyzją z 20 września 2011 r. Obowiązywał już wtedy przepis art. 103a ustawy emerytalnej, który dodany został przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 z późn. zm.) z dniem 1 stycznia 2011 r. Na mocy tego przepisu powrócono do uregulowania istniejącego wcześniej i zniesiono możliwość pobierania emerytury bez rozwiązywania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą. Regulacja ta objęła wszystkich emerytów, ale również, na mocy przepisu art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r., tych którzy przeszli na emeryturę przed tą datą. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, ci emeryci, którym organ rentowy przyznał emeryturę przed 1 stycznia 2011 r. mogli ją pobierać bez rozwiązania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą jeszcze przez 9 miesięcy od daty wejścia w życie nowelizacji, czyli do 30 września 2011 r. Po tej dacie, aby jednocześnie pobierać świadczenie emerytalne i wynagrodzenie ze stosunku pracy należało chociaż na jeden dzień rozwiązać stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą.

W dniu 13 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny wydał w sprawie o sygn. akt K 2/12 wyrok, w którym orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 z późn. zm.) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. zm.), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny zastrzegł, że badał wyłącznie, czy ustawodawca mógł na podstawie art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 r. rozciągnąć stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS - przepisu ustalającego nową treść ryzyka emerytalnego - na sytuacje przeszłe, tj. wobec osób, które już nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., czyli w czasie obowiązywania regulacji niezawierającej wymogu rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą dla uzyskania świadczenia emerytalnego.

Sąd Okręgowy wskazał, że zapadły w dniu 13 listopada 2012 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi się zatem jedynie do tych osób, które wyżej wymienionym krótkim okresie po raz pierwszy miały ustalone prawo do emerytury, bo tylko one uzyskały prawo nabyte niezawierające wymogu rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą dla uzyskania świadczenia emerytalnego.

W konsekwencji Sąd Okręgowy wskazał, że ubezpieczona, w stosunku do której po raz pierwszy ustalono prawo do emerytury w 2007 r., a zatem poza okresem wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny nie może zasadnie żądać wypłaty emerytury poczynając od 1 października 2011 r. wraz z ustawowymi odsetkami skutecznie powołując się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., albowiem do niej wskazane orzeczenie nie będzie miało zastosowania. Ubezpieczona nie jest bowiem w kręgu osób objętych treścią orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Na mocy pierwszej decyzji z 31 lipca 2007 r. uzyskała ona prawo nabyte zawierające wymóg rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą dla uzyskania świadczenia emerytalnego. W tym czasie, aby uzyskać świadczenie emerytalne ubezpieczona nie tylko musiała osiągnąć wiek emerytalny oraz posiadać odpowiedni staż emerytalny, ale również była zobligowana rozwiązać stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą, bo taka w tamtym okresie była treść ryzyka emerytalnego dla osób, które przeszły na emeryturę. Składając wniosek o emeryturę w 2007 r. ubezpieczona wiedziała, że ustawodawca nakazuje rozwiązywać stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą celem uzyskania wypłaty świadczenia emerytalnego. Tym samym nakazanie ubezpieczonej, ponownie od 1 października 2011 r. rozwiązania stosunku pracy aby mogła ona pobierać świadczenie emerytalne, nie godzi w zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez niego prawa, bowiem taka była treść jej prawa nabytego w 2007 r.

Ubezpieczona nie jest osobą, której ustalono prawo do świadczenia emerytalnego (decyzją pierwszą) w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt K 2/12 opublikowany w dniu 22 listopada 2012 r. (Dz. U. 2012 r. poz. 1285) nie dotyczy zatem sytuacji ubezpieczonej i tym samym nie może ona skutecznie domagać się wypłaty świadczenia emerytalnego poczynając od 1 października 2011 r.

W dniu 27 listopada 2012 r. ubezpieczona w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. w istocie wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z 20 września 2011 r. Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

W stosunku do ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury w 2007 r. Trybunał nie orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zwieszono jej prawo do emerytury od 1 października 2011 r. z Konstytucją a zatem brak było podstaw do wznowienia postępowania i podjęcia wypłaty emerytury od 1 października 2011 r. Oznacza to, że wobec kontynuowania przez ubezpieczoną zatrudnienia brak było podstaw do wypłaty emerytury także od 22 listopada 2012 r. (decyzja z 20 grudnia 2012 r.).

Powyższe potwierdza wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt III AUa 1080/12 (por. portal orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Lublinie).

Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniosła ubezpieczona. Zaskarżyła w całości wyrok, zarzucając mu:

- naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:

1.

Art. 27 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych -1. jedn. z 2009 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. przez jego błędna wykładnię, skutkującą oddaleniem odwołania od decyzji ZUS z dnia 27.03.013 r., na mocy której odmówiono wypłaty zawieszonej emerytury od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. i tym samym doszło do nie zastosowania przepisów zawartych w art. 133 ust. 2 i 135 ust. 3 wyżej cyt. ustawy.

2.

Art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997.78.483) przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. Akt: K 2/12 wywiera skutek prawny od dnia jego ogłoszenia tj. (ex nunc), a nie od chwili wejścia w życie wadliwego przepisu prawa. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc wsteczną (ex tunc) i skutkuje utratą mocy art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.: z 2009 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z zm., od dnia jego wejście w życia tj. od 1 stycznia 2011 r., a tym samym należało zastosować art. 133 ust. 2 w związku z art. 135 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych -1. jedn. z 2009 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z zm.,

- naruszenie prawa procesowego, a w szczególności:

1.

Art. 316 k.p.c. polegającego na nie uwzględnieniu stanu rzeczy w chwili zamknięcia rozprawy - zgodnie przepisem art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą wsteczną, tym samym nie było możliwości prawnej uznania zaskarżonej decyzji z dnia 27.03.2013 r. (a tym samym także decyzji z dnia 20 września 2011 r.), w dacie wyrokowania tj. w dniu 19 czerwca 2013 r. za prawidłową, gdyż wynikała ona z przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z ustawą zasadniczą. Od daty wypłaty świadczenia tj. od dnia 1 marca 2010 r. nie zawieszałam wypłat emerytury, zawsze robił to ZUS. Składałam wnioski o ustalenie uprawnień i dokonywanie przeliczeń.

Nabyłam prawo do wypłaty emerytury, zgodnie z przepisem art. 27 pkt 1 ustawy o e i r. z FUS i wypłatę świadczenia podjęto od dnia 1 marca 2010 r., na podstawie przepisu art. 37 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz. 1507), który wprowadził art. 103 ust. 2 ustawy o e. i r. z FUS, a następnie utraciłam prawo do wypłaty przyznanego mi świadczenia na podstawie niekonstytucyjnego przepisu tj. art. 103a wprowadzonego art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726). I po raz pierwszy doszło do zawieszenia wypłacanego świadczenia od dnia 1 października 2011 r.

Wskazując na powyższe podstawy apelacyjne, wnoszę o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i ustalenie, że mam prawo do wypłaty wstrzymanej emerytury od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. z odsetkami ustawowymi od każdej miesięcznej raty.

Apelująca wskazała, że pierwszy wniosek o ustalenie uprawnień do emerytury został złożony w dniu 4 lipca 2007 r., gdyż spełniała przesłanki do wcześniejszej emerytury pracowniczej, nadal pozostawała w stosunku pracy u tego samego pracodawcy. ZUS przyznał prawo do świadczenia i jednocześnie zawiesił prawo do wypłaty.

Apelująca wskazała, że zgodnie z wówczas obowiązującym przepisem art. 103 ust. 1 i n. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych -1. jedn. z 2009 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z zm., nie miała prawa do wypłaty emerytury, jeżeli kontynuowała zatrudnienie. W dniu (...) złożyła wniosek o zmianę stażu pracy i podstawy wymiaru, gdyż chciała ustalić wysokość świadczenia w związku z planowanym przejściem na emeryturę z tytułu ukończenia 60 lat. Urodzona jest w dniu (...) r. Decyzją z dnia 18 marca 2010 r., ZUS przeliczył świadczenie i ustalił nową podstawę wymiaru z uwzględnieniem zarobków z 10 lat i kalendarzowych i kwoty bazowej obowiązującej w marcu 2010 r. na podstawie przepisu art. 21 ust. 2 punkt 1 ustawy o e. i r. z FUS. Złożyła drugi wniosek o ustalenie wysokości emerytury z tytułu ukończenia 60 lat, liczonej wg systemu zreformowanego. Decyzją z 30 marca 2010 r., na podstawie złożonych dokumentów ZUS ponownie ustalił wysokość kapitału początkowego. Decyzją z dnia 08.04.2010 r. ZUS ponownie przeliczył świadczenie i rozpoczął wypłatę emerytury od 1 marca 2010 r. (obliczył wysokość nowej emerytury liczonej wg art. 24 i n. ustawy o e. i r.4z FUS) i zwiesił jej wypłatę z mocy prawa, gdyż była niekorzystna w stosunku do świadczenia, liczonego na podstawie przepisu art. 27 w związku z przepisami art. 53 i art. 21 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy. Decyzją z 13 kwietnia 2010 r. ZUS wstrzymał wypłatę emerytury o numerze (...) i podjął wypłatę emerytury o numerze (...) od 14 marca 2010 r. tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego.

O nie obowiązywaniu przepisu art. 103 ust. 2a ustawy o e. i r. z FUS, który został uchylony przez art. 37 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz. 1507), zmiana weszła w życie z dniem 8 stycznia 2009 r., nie wiedziała, a ZUS o zmianie przepisów ustawy nie powiadomił. Nigdy nie zrealizowała swego prawa do wypłaty wcześniejszej emerytury ustalonej na podstawie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o e. i r. z FUS. Prawo do pobierania emerytury z jednoczesną kontynuacją pracy u tego samego pracodawcy, ponownie uległo zmianie na mocy przepisu art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) na mocy którego dodano przepis art. 103a w ustawie o e. i r. z FUS, w którym odebrano prawa do wypłaty świadczenia emerytalnego osobom, które kontynuowały zatrudnienie u tego samego pracodawcy, bez względu na wiek osoby uprawnionej. Brak tej możliwości nastąpił z dniem 1 października 2011 r.

Na powyższej podstawie prawnej ZUS O/K., decyzją z dnia 20 września 2011 r., zawiesił prawo do wypłaty emerytury od 1 października 2011 r.

Nowy przepis art. 103a, został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego, który orzeczeniem z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt K 2/12, ogłoszonym w Dz. U. z 2012 r. poz. 1285 w dniu 22 listopada 2012 r., uznał, że art. 28 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającego z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ rentowy wielokrotnie nie zawieszał jak i nie odwieszał wypłaty emerytury płatnej od 1 marca 2010 r. do dnia 1 października 2011 r. Płynęła ona bez przerwy, w pełnej wysokości, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W dniu 27 listopada 2012 r. złożyła wniosek o wypłatę zawieszonego świadczenia wraz z odsetkami, gdyż znany był wyrok Trybunału Konstytucyjnego. ZUS podjął wypłatę emerytury od dnia 22 listopada 2012 r. Jednocześnie ZUS szeroko informował ubezpieczonych, że wyrównanie świadczenia, od daty wstrzymanie może nastąpić najwcześniej od dnia publikacji uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Apelująca wskazała, że po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku nie zgadza się z ustaleniem, że jest w innej sytuacji formalno-prawnej niż emeryci, którzy po raz pierwszy nabyli prawo w przedziale czasowym od 8 stycznia 2009 r. do 1 października 2011 r.

Prawo do wypłaty emerytury nabyła dopiero w dniu 1 marca 2010 r. Miała ustalone prawo w 2007 r. na podstawie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o e. i r. z FUS, realizacja którego była niemożliwa. Nowe prawo nabyłam na podstawie przepisu art. 27 wyżej cytowanej ustawy w marcu 2010 r.

Trybunał Konstytucyjny postanowił, że zawieszenie prawa do emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia osobom, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., narusza zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Nie wynika z powyższego zapisu, że dotyczy to tylko tych osób, które nabyły prawo do emerytury, po raz pierwszy, w przedziale czasowym od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., natomiast nie dotyczy osób mających prawo do emerytury, ale podlegających zawieszeniu.

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja ubezpieczonej jest nieuzasadniona. Argumentacja sądu I instancji wskazująca na brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji ZUS jest prawidłowa i w pełni podzielana przez sąd apelacyjny, zaś rozstrzygnięcie jest zgodne z ugruntowaną linią orzeczniczą. Bezsprzecznie ubezpieczona uzyskała prawo do emerytury od 1 lipca 2007 r. jednocześnie nieprzerwanie pozostając zatrudnioną w Urzędzie Miasta K.

Należy wskazać, że przepis art. 103 ust. 2a ustawy z 17 grudnia 1998 r. w dacie od której przyznano ubezpieczonej emeryturę stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego; zatem skarżąca składając 4 lipca 2007 r. wniosek o emeryturę miała świadomość konieczności rozwiązania stosunku pracy w celu uzyskania świadczenia, stąd też tego rodzaju deklaracja znalazła się we wniosku ubezpieczonej o emeryturę, w którym wskazała, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpi 27 grudnia 2007 r. W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz. 1507) uchylono art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej. W wyniku tego zabiegu legislacyjnego ustawodawca umożliwił jednoczesne pobieranie emerytury i pozostawanie w stosunku zatrudnienia. Ubezpieczona skorzystała z tej zmiany przepisów w ten sposób, że wypłacono jej świadczenie od 1 marca 2010 r. Kolejna zmiana przepisów dokonana przez ustawę z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw wprowadziła do ustawy emerytalnej przepis art. 103a, na mocy którego prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego, przez co świadczenie ubezpieczonej zostało zawieszone. Sąd apelacyjny wskazuje, że dla prawidłowego rozumienia przywoływanego rozstrzygnięcia Trybunału konieczne jest nie tylko odczytanie sentencji orzeczenia ale przede wszystkim jego uzasadnienia. Właśnie z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. wynika stanowisko prawne przywoływanie przez sąd okręgowy, mianowicie że wyrok ma zastosowanie do osób, które prawo do emerytury nabyły w okresie 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r.; pogląd ten wynika stąd, że treść ryzyka emerytalnego z tego okresu nie przewidywała konieczności rozwiązania zatrudnienia z dotychczasowym pracodawcą, a więc nowelizacja przepisów z 16 grudnia 2010 r. stanowiła dla nich zaskoczenie i godziła między innymi zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa przez nie stanowionego. Z kolei osoby, które nabyły prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r. w celu uzyskania świadczenia emerytalnego zobowiązane były rozwiązać dotychczasowy stosunek zatrudnienia. Apelująca znalazła się właśnie w kręgu tych osób. Składając wniosek miała świadomość obowiązujących w tamtym okresie przepisów, a po liberalizacji ustawy emerytalnej skorzystała z nowego prawa i, niejako przy okazji kontynuując zatrudnienie jednocześnie otrzymywała emeryturę. Późniejsze wprowadzenie art. 103a ustawy emerytalnej z całym przekonaniem pogorszyło sytuację ubezpieczonej, jednak w żadnej mierze nie stanowiło naruszenia zasady ochrony praw nabytych ani zasady zaufania obywateli do prawa, co w konsekwencji powoduje, że wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji. Tym samym wyrok sądu I instancji jest prawidłowy ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczył sytuacji prawnej i faktycznej w jakiej znalazła się ubezpieczona. Ponieważ sprawa została oceniona merytorycznie, sąd apelacyjny uznał że nie jest konieczne rozstrzyganie co do zachowania przez ubezpieczoną formalnej przesłanki dopuszczalności złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego przed organem rentowy (art. 145 k.p.a.).

Zważając na powyższe sąd apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację ubezpieczonej.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.