Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSA 2007/5/10

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 20 października 2005 r.
III AUa 661/04

UZASADNIENIE

Sentencja

Sąd Apelacyjny w Katowicach, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r., sprawy z odwołania Stanisława K., przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.-B., o refundację składki na obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B.-B., od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej z dnia 15 grudnia 2003 r., sygn. akt VI U 1355/03, zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.-B. z powołaniem się na art. 12 ust. 1 ustawy o kombatantach, odmówił Stanisławowi K. refundacji składki na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej OC oraz na dobrowolne ubezpieczenie casco pojazdów samochodowych.

W odwołaniu, Stanisław K. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji zarzucając, że jest inwalidą wojennym.

W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej stwierdził, że bezspornie decyzją z dnia 13 września 1988 r., Stanisław K. uzyskał prawo do renty inwalidy wojennego w III grupie inwalidów w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym, zaś decyzją z dnia 7 maja 1999 r. - prawo do stałej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji w związku z pobytem w odosobnieniu - obozie koncentracyjnym. W dniu 6 maja 2003 r. złożył wniosek o refundację składki na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów samochodowych (OC) i na dobrowolne ubezpieczenie casco pojazdów samochodowych (AC), za okres od dnia 27 kwietnia 2003 r. do dnia 26 kwietnia 2004 r.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 23b ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jedn. tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.), inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I i II grupy inwalidów przysługuje refundacja w wysokości 50% opłaconej składki na obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów samochodowych, lub na dobrowolne ubezpieczenie casco pojazdów samochodowych, określone w dziale II w grupie 3 załącznika do ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62 z późn. zm.). Natomiast z mocy art. 12 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 43, poz. 371 z późn. zm.), kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

Skoro bezspornie ubezpieczony ma przyznane prawo do renty inwalidy wojennego w III grupie inwalidów w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym i jest inwalidą wojennym III grupy, to na mocy art. 12 ust. 1 ustawy o kombatantach w związku z art. 23b ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, przysługuje mu uprawnienie do refundacji spornych składek na ubezpieczenie pojazdów samochodowych. Wbrew twierdzeniom organu rentowego, art. 12 ust. 1 ustawy o kombatantach nie wyłącza w stosunku do osób w nim określonych stosowania uprawnień z art. 23b ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych. Wyłączenie takie zawiera art. 12 ust. 1a i ust. 2, w stosunku do członków rodzin pozostałych po kombatantach będących inwalidami wojennymi i wojskowymi i innych osób mających stwierdzoną niezdolność do pracy z uwagi na pobyt w miejscu odosobnienia. Zatem wyłączenie to nie odnosi się do samych inwalidów wojennych, jakim jest ubezpieczony. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonemu prawo do zwrotu 50% opłaconej składki na obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej i na dobrowolne casco pojazdów samochodowych określone w dziale drugim w grupie 3 załącznika do ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej, w okresie od dnia 27 kwietnia 2003 r. do dnia 26 kwietnia 2004 r.

Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł organ rentowy, zarzucając naruszenie art. 12 ustawy o kombatantach w związku z art. 23b ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.

Na uzasadnienie skarżący podniósł, że ubezpieczony pobiera rentę inwalidy wojennego, przyznaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększaniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186). Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o kombatantach, kombatantom będącym inwalidami wojennymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych. Jednakże ustęp 2 tego przepisu stanowi, że ze świadczeń pieniężnych zostały wyłączone uprawnienia określone w art. 23b ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych. Oznacza to, że refundacja z tytułu opłacenia składek OC i AC nie przysługuje osobom mającym ustalone prawo do renty inwalidy wojennego na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy kombatanckiej, a wcześniej na podstawie ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększaniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych. Zatem z uwagi na rodzaj pobieranego świadczenia nie ulega wątpliwości, że ubezpieczony nie posiada takiego uprawnienia.

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest uzasadniona.

Sąd Okręgowy niewłaściwie przedstawił bezsporny stan faktyczny, a w konsekwencji, rozstrzygnięcie nie może się ostać.

Poza sporem winno pozostawać, że Stanisław K., decyzją z dnia 13 września 1998 r., uzyskał prawo do renty inwalidy wojennego w III grupie inwalidów w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym, z mocy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. obowiązującej wówczas ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 122 z późn. zm.), która uchyliła ustawę z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększaniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 186 z późn. zm.), natomiast obecnie pobiera stałą rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z pobytem w odosobnieniu - w obozie koncentracyjnym.

Zgodnie z art. 23b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 listopada 2002 r. do dnia 12 stycznia 2005 r.), inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I i II grupy inwalidów przysługuje refundacja w wysokości 50% opłaconej składki na obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów samochodowych lub na dobrowolne ubezpieczenie casco pojazdów samochodowych określone w dziale II w grupie 3 załącznika do ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej.

Natomiast według art. 12 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Ustęp drugi pkt 2 tego przepisu stanowi jednak, że świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1, z wyłączeniem uprawnienia określonego w art. 23b tej ustawy, przysługują na zasadach określonych w tych przepisach również osobom, które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1. Bezsporne pozostaje przy tym, że inwalidztwo ubezpieczonego (obecnie - jego niezdolność do pracy) pozostaje w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym - czyli w miejscu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o kombatantach.

Konkludując, Stanisław K. należy do grupy osób pobierających świadczenia określone w ustawie o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (oznaczone symbolem "OZIW"), nie będąc jednak inwalidą wojennym (osobą niezdolną do pracy w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych - symbol "WZIW") w rozumieniu tej ustawy, lecz osobą, która przebywała w hitlerowskim obozie koncentracyjnym, której świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w ustawie o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych, przysługują ze wskazanym wyżej wyłączeniem. Tym samym ubezpieczony nie może uzyskać spornej refundacji.

Mając na uwadze powyższe, z mocy art. 386 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji.