II URN 69/80 - Wyrok Sądu Najwyższego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSNC 1981/1/16

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1980 r. II URN 69/80

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia SN S. Rejman. Sędziowie SN: E. Brzeziński, A. Szczurzewski (sprawozdawca).

Sentencja

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Tadeusza Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o wcześniejszą emeryturę, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 1979 r.

uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 14 maja 1979 r. znak RX-130/79.

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskodawca - adwokat wystąpił do organu rentowego o przyznanie mu wcześniejszej emerytury na podstawie uchwały nr 100 Rady Ministrów z dnia 21 lipca 1978 r. w sprawie wcześniejszego przechodzenia na emeryturę pracowników uspołecznionych zakładów pracy w okresie do dnia 30 czerwca 1979 r. (M.P. Nr 26, poz. 91).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia 7.IV.1979 r., zatwierdzoną orzeczeniem z dnia 14.V.1979 r. Rady Nadzorczej tego Oddziału ZUS, oddalił roszczenie wnioskodawcy, podając w uzasadnieniu, że wymieniona wyżej uchwała Rady Ministrów nie ma zastosowania do adwokatów.

Na skutek odwołania wnioskodawcy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26.VI.1979 r. zmienił zaskarżone orzeczenie Rady Nadzorczej oraz wymienioną wyżej decyzję organu rentowego i przyznał wnioskodawcy wcześniejszą emeryturę od dnia 1.VII.1979 r.

Okręgowy Sąd ustalił, że wnioskodawca jako adwokat był członkiem zespołu adwokackiego nr 1 w J.G. d dnia 1.VIII.1979 r. i w tym dniu ukończył 60 rok życia. Rada Adwokacka w W., jako jednostka nadrzędna nad zespołem adwokackim, wyraziła zgodę na wcześniejsze przejście wnioskodawcy na emeryturę. Na podstawie tych ustaleń Okręgowy Sąd uznał, że wnioskodawca spełnił warunki określone w § 2 i 7 wymienionej wyżej uchwały Rady Ministrów do przyznania mu wcześniejszej emerytury. Uchwała ta bowiem, zdaniem Okręgowego Sądu, ma zastosowanie do adwokatów, ponieważ w myśl art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.) za pracownika uważa się również adwokata z tytułu pracy w zespole adwokackim, a zespół adwokacki jest uspołecznionym zakładem pracy w rozumieniu § 1 uchwały.

W rewizji nadzwyczajnej, opartej na zarzutach rażącego naruszenia prawa oraz interesu PRL, Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału ZUS w J.G. z dnia 14.V.1979 r.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Słusznie Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych zarzuca w rewizji nadzwyczajnej, że uchwała nr 100 Rady Ministrów z dnia 21 lipca 1978 r. w sprawie wcześniejszego przechodzenia na emeryturę pracowników uspołecznionych zakładów pracy w okresie od dnia 30 czerwca 1979 r. (M.P. Nr 26, poz. 91) nie ma zastosowania do adwokatów - członków zespołów adwokackich.

Z tytułu wymienionej uchwały oraz z treści jej § 1 i 2 jednoznacznie wynika, że ma ona zastosowanie tylko do pracowników pozostających w dniu jej wejścia w życie w stosunku pracy z uspołecznionymi zakładami pracy.

Według zaś art. 2 kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Nie jest natomiast pracownikiem w rozumieniu art. 2 k.p. adwokat - członek zespołu adwokackiego, gdyż nie łączy go z zespołem adwokackim umowa o pracę.

Wreszcie należy mieć na uwadze, że wymieniona wyżej uchwała Rady Ministrów jest samoistnym aktem prawnym, normującym zasady wcześniejszego przechodzenia na emeryturę. Do unormowanych zaś tą uchwałą zasad stosuje się w myśl jej § 4 przepisy ustawy o p.z.e. tylko w zakresie ustalania wysokości emerytury ze zmianami przewidzianymi w tym przepisie. Uchwała ta nie odsyła natomiast do innych przepisów ustawy o p.z.e., a w szczególności do przepisu art. 5 ust. 2 pkt 3.

Powołane zaś w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1963 r. o ustroju adwokatury (Dz. U. Nr 57, poz. 309), przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 marca 1964 r. w sprawie ubezpieczenia społecznego adwokatów - członków zespołów adwokackich i ich rodzin (Dz. U. Nr 10, poz. 62) oraz przepis § 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o p.z.e., nie mają zastosowania w sprawie niniejszej, gdyż normują one uprawnienia adwokatów - członków zespołów adwokackich odnośnie do świadczeń emerytalnych tylko w zakresie świadczeń przewidzianych w ustawie o p.z.e.

W tym stanie prawnym i faktycznym sprawy należy stwierdzić, iż Okręgowy Sąd bezpodstawnie przyznał wnioskodawcy wcześniejszą emeryturę. Słusznie zatem Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych zarzuca w rewizji nadzwyczajnej, że zaskarżony wyrok rażąco narusza prawo, a w szczególności przepisy uchwały Rady Ministrów.

Przyznanie wnioskodawcy nienależnych mu świadczeń narusza także interes PRL.

Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji (art. 422 § 1 w związku z art. 421 § 2 in fine k.p.c., art. 275, 276 i 277 § 1 i 2 k.p. oraz art. 83 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych).