II UKN 489/00 - Postanowienie Sądu Najwyższego - OpenLEX

II UKN 489/00 - Postanowienie Sądu Najwyższego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1167063

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2000 r. II UKN 489/00

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Beata Gudowska (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński.

Sentencja

Sąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 18 października 200 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Eugenii P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddziałowi w B. o wysokość waloryzacji na skutek kasacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2000 r.,

postanowił:

odrzucić kasację.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 15 października 1998 r., zatytułowanym "pozew o dokonanie właściwej waloryzacji emerytury, renty za 1996 rok" Eugenia P. wszczęła postępowanie przed organem rentowym, Oddziałem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., wnosząc "o przeliczenie jej świadczenia zgodnie z ustawą z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze. zm.), która gwarantuje waloryzację powyżej 2,5% inflacji". W roku 1996 - jak podnosiła - wypłacono jej emeryturę w niewłaściwej wysokości, albowiem waloryzacja wrześniowa wyniosła 15,2% + 2,2% zamiast kwoty równej inflacji - 19,9%, powiększonej o 2,5%, czyli o 22,4%. W związku z zaniżeniem waloryzacji o 5% ubezpieczona zwróciła się o nakazanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych dokonania ponownego przeliczenia emerytury od dnia 1 września 1996 r. z wyrównaniem i z odsetkami. Żądała również zaniechania obniżania jej świadczeń przy kolejnych waloryzacjach w przyszłości.

W odpowiedzi organ rentowy stwierdził, że wyliczona wysokość zwaloryzowanego świadczenia w 1996 r. wynosi 602,15 zł i do takiej wysokości wyrównano je od dnia 1 września 1996 r., a ponadto, na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1997 r. w sprawie jednorazowej wypłaty dla niektórych emerytów i rencistów (Dz. U. Nr 14, poz. 75), w marcu 1997 r. wyrównano niedopłaty wynikające z zaniżonej waloryzacji przez przyznanie jednorazowej dopłaty.

Sąd Okręgowy, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 20 grudnia 1999 r. odwołanie odrzucił jako spóźnione. Zażalenie na to postanowienie oddalił Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 17 marca 1999 r.

Kasację od tego postanowienia ubezpieczona oparła na podstawie naruszenia prawa materialnego (art. 2 ustawy z dnia 25 października 1996 r. o waloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. Nr 136, poz. 636) oraz naruszenia przepisów postępowania - art. 379 pkt 5 k.p.c., przez pozbawienie jej możliwości zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz art. 4777 § 3 k.p.c. przez odrzucenie odwołania jako wniesionego po terminie, bez wyjaśnienia przyczyn. Z tych podstaw wywiodła wniosek o zmianę orzeczeń Sądu pierwszej oraz Sądu drugiej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W orzecznictwie przyjmuje się, że sprawa - jak niniejsza - w której ubezpieczony wywodzi swoje roszczenia z twierdzenia, iż jego emerytura została zaniżona wskutek zastosowania przez organ rentowy błędnego wskaźnika waloryzacji świadczenia, jest sprawą o świadczenie w rozumieniu przepisu art. 393 pkt 1 k.p.c., albowiem nie dotyczy prawa do świadczeń, lecz tylko wyliczenia ich wysokości (por. postanowienie z dnia 29 kwietnia 1997 r., II UZ 18/97, OSNAPUS 1997/22, poz. 449 oraz postanowienie z dnia 8 stycznia 1997 r., II UKN 40/96, OSNAPUS 1997/16, poz. 301). Oznacza to, że dopuszczalność kasacji w rozpoznawanej sprawie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, która na podstawie art. 393 pkt 1 k.p.c. przysługuje w sprawach o świadczenia, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest wyższa od pięciu tysięcy złotych.

Wartość przedmiotu zaskarżenia nie została przez skarżącą w kasacji określona, zatem postanowieniem z dnia 14 lipca 2000 r. Sąd Najwyższy zwrócił kasację Sądowi Apelacyjnemu do uzupełnienia tego braku. Na wezwanie Sądu, pełnomocnik ubezpieczonej, w piśmie z dnia 24 lipca 2000 r. wskazał - bez podania sposobu wyliczenia - że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 5.005 zł.

Sąd Najwyższy, mając na względzie, że wskazana przez wynoszącego kasację wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest dla niego wiążąca oraz, że należy ją oznaczać w sposób określony w przepisach art. 19-24 k.p.c., co wyklucza jakąkolwiek dowolność (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r. III CKN 71/97, z dnia 6 czerwca 1997 r. II CKN 47/97 i z dnia 20 czerwca 1997 r. II CKN 245/97 - nie publikowane oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1997 r. I CKN 46/97, OSN C 1997/ 11, poz. 180), stwierdził, że obliczenie dokonane przez pełnomocnika skarżącej jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 22 w związku z art. 393 pkt 1 in fine k.p.c., gdy przedmiotem kasacji jest roszczenie o świadczenie powtarzające się (renta), obejmujące okres dłuższy niż rok, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi suma świadczeń za jeden rok. Skoro zatem przedmiotem zaskarżenia jest podwyższenie stosowanego w wyliczeniu emerytury wskaźnika, który ma być - zdaniem skarżącej - wyższy od zastosowanego o 5%, to wysokość objętego żądaniem świadczenia w skali rocznej wynosi kwotę 5% z 602,15 zł x 12, czyli ok. 360 zł, a to powoduje, że kasacja jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 3938 § 1 k.p.c.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.