Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1169700

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 11 października 2002 r.
II UK 2/02

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Sędzia SN: Andrzej Wróbel.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Ryszarda E. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o rentę z tytułu niezdolności do pracy związanej z działalnością kombatancką, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 11 października 2002 r., kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 października 2001 r.,

odrzuca kasację.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 24 października 2001 r. oddalił apelację powoda Ryszarda E. wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 kwietnia 2001 r.

Od powyższego wyroku, pełnomocnik powoda wniósł kasację, zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

- naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 6, 7, 9 i 13 Ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych i ich rodzin - poprzez niezastosowanie powyższych przepisów w stosunku do odwołującego się.

- Naruszenie przepisów postępowania polegające na pominięciu dowodów przedstawionych przez odwołującego się, w tym opinii lekarzy - specjalistów.

Wskazując na powyższe, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego i nakazanie stronie pozwanej przyznania odwołującemu się przysługującej mu renty inwalidy wojennego.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3933 § 1, kasacja - obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany - powinna zawierać także przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.

Zważywszy, że wstępne badanie kasacji odbywa się przed jej rozpoznaniem, a więc przed podjęciem oceny, czy przytoczone w kasacji podstawy są usprawiedliwione (art. 39311-39313 k.p.c.), należy dojść do wniosku, iż Sąd Najwyższy powinien dysponować także tymi argumentami strony skarżącej, które - jej zdaniem - uzasadniają przyjęcie kasacji do rozpoznania. Bez tych argumentów, nawiązujących wprost do treści art. 393 kasacja byłaby środkiem odwoławczym niezupełnym, a selekcja wnoszonych kasacji, dokonywana przez Sąd Najwyższy w ramach badania wstępnego - nazbyt dowolna. Należy jeszcze zwrócić uwagę, że nowelizując art. 3933 k.p.c., ustawodawca nie tylko postawił kasacji nowe, dodatkowe wymaganie konstrukcyjne, ale także zmienił językową i logiczną strukturę tego przepisu. Dzieląc go na dwa paragrafy wyraźnie rozgraniczył wymagania konstrukcyjne kasacji, których spełnienie sprawia, że podejmowana przez stronę czynność procesowa nosi cechy kasacji (jest kasacją), od wymagań stawianych kasacji jako pismu procesowemu. Taka metoda konstruowania środków prawnych jest zresztą charakterystyczna dla wszystkich, znanych kodeksowi postępowania cywilnego, środków odwoławczych (apelacji - art. 368, i zażalenia - art. 394 § 3). Została zastosowana także w odniesieniu do kasacji (art. 3933 w poprzednim brzmieniu), z tym że obecnie prawodawca doprowadził do jednoznacznego wyodrębnienia i określenia w § 1 tych wymagań kasacji, które doktryna określa mianem jej "cech istotnych (kreatywnych)" (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r. II CKN 1385/00 - OSNC 2001 nr 3 poz. 51).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego, pochodzącym zarówno z okresu obowiązywania kodeksu postępowania cywilnego z 1930 r., jak i z okresu po dniu 1 lipca 1996 r., przekonywająco i jednoznacznie wyjaśniono, że braki kasacji w zakresie elementów konstrukcyjnych powodują, iż kasacja jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i w związku z tym podlega odrzuceniu a limine (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1936 r., C.II. 859/36, Zb. Urz. 1937, poz. 109, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1936 r., C.II. 1811/36, "Przegląd Prawa i Administracji im. E. Tilla" 1937, Nr 2, poz. 118, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1938 r., C.III. 319/37, Zb. Urz. 1938, poz. 303, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998, Nr 4, poz. 59 albo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2000 r., II CKN 711/00, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 151).

W niniejszej kasacji nie zostały przedstawione okoliczności, o jakich mowa w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. Tymczasem, jak trafnie przyjęto w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00 (OSNC 2001 nr 3 poz. 52), odwołanie się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych, bez przedstawienia okoliczności wskazanych w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., nie stanowi spełnienia obowiązku określonego w art. 393 k.p.c.

W związku z powyższym należy wyrazić pogląd, że brak kasacji w zakresie przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) nie podlega naprawieniu w sposób właściwy dla usuwania braków formalnych pisma procesowego, co powoduje odrzucenie kasacji bez wzywania o uzupełnienie tego braku.

W uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2001 r. III CZ 36/01 (OSNC 2002 nr 2 poz. 22) sformułowano prawidłowy pogląd, że "stawiane kasacji wysokie wymagania profesjonalne (por. art. 3932 k.p.c.) są wystarczającym oparciem dla tezy, że okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji powinny być, podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w art. 3933 § 1 k.p.c., przedstawione w wydzielonej części kasacji, jako odrębny typograficznie element pisma procesowego, obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, a także wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Kasacja powinna być zatem tak skonstruowana i zredagowana, aby zarówno przeciwnik procesowy, jak i Sąd Najwyższy, nie musiał poszukiwać w wywodzie kasacyjnym, a tym bardziej domyślać się wszystkich jej elementów.

Podkreślić należy przy tym, że przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji nie może być powołaniem okoliczności dowolnych, istotnych tylko w ocenie samej strony. Muszą one ściśle nawiązywać do przesłanek odmowy wskazanych w art. 393 k.p.c., ale nie mogą ograniczyć się do ich ogólnikowego powołania czy wręcz przytoczenia w pozytywnym brzmieniu (lub powołania się na treść § 2 art. 393 k.p.c.). Muszą one być odniesione do okoliczności konkretnej sprawy.

Kasacja nie respektująca powyższych wymagań należy do kategorii kasacji niedopuszczalnych w rozumieniu art. 3935 k.p.c. (por. postanowienie SN II CKN 1385/00, OSN 2001 r., z. 3, poz. 51, V CKN 1780/00, OSN 2001 r., z. 3, poz. 52.)

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.