II SAB/Wa 91/20, Informacja o zamierzeniach organu odnoszących się do projektowania konkretnych aktów normatywnych jako informacja publiczna. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3056252

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2020 r. II SAB/Wa 91/20 Informacja o zamierzeniach organu odnoszących się do projektowania konkretnych aktów normatywnych jako informacja publiczna.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki.

Sędziowie WSA: Janusz Walawski (spr.), Asesor Joanna Kruszewska-Grońska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi J.M. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia (...) stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej

1) zobowiązuje Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku (...) stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie, 14 dniu od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2) stwierdza, że bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

3) zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz J.M.

kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

J.M. w dniu (...) stycznia 2020 r. skierował do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniosek o udostępnienie informacji publicznej czy "w Sprawozdaniu z działalności Prezesa UODO w roku 2018 na str. 49, w części dotyczącej "Telemarketing" zostało zapisane, że Prezes UODO wystąpił do organu nadzorczego kraju, w którym siedzibę posiada podmiot będący dostawcą przedmiotowego systemu informatycznego. Czy Prezes UODO otrzymał informację z tego wystąpienia. Wnoszę też o przekazanie danych podmiotu kontrolowanego (lub podmiotów kontrolowanych) w tym zakresie. Jeżeli tak, to wnoszę o przekazanie treści zarówno wystąpienia Prezesa UODO jak również odpowiedzi.

Prezes UODO w piśmie z dnia 13 lutego 2020 r. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi, że przeprowadził kontrolę w P. Sp.o.o. z siedzibą w (...) przy ul. (...) oraz C. Sp. z o.o. z siedzibą w (...) przy ul. (...). Organ poinformował wnioskodawcę, że w pozostałym zakresie wniosek nie stanowi informacji publicznej.

J.M. w dniu 30 stycznia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa UODO w zakresie jego wniosku z dnia (...) stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi, że naruszył art. 14 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem. Wniósł o zobowiązanie Prezesa UODO do udostępnienia informacji żądanej informacji w terminie 14 dni od daty wydania prawomocnego wyroku i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.

Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu pisma procesowego podał, że komórka organizacyjna odpowiedzialna za rozpatrzenie przedmiotowego wniosku otrzymała go dopiero 3 lutego 2020 r. Odpowiedź została udzielona w dniu 13 lutego 2020 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - określanej dalej jako "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Niniejsza skarga dotyczy bezczynności Prezesa UODO w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia (...) stycznia 2020 r. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosku określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 z późn. zm. - określanej dalej jako u.d.i.p.)

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa, aktualnie ponaglenia (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11, z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, z dnia 3 kwietnia 2014 r.).

Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje.

W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek:

1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.);

2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy,

3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub

4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.

Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego Prezes UODO wykonujący zdania publiczne, a tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Analizując wniosek skarżącego z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).

Nie ulega wątpliwości, iż przedmiot wniosku skarżącego z dnia (...) stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji mieści się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret 2 tej ustawy, który stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających.

Analiza treści art. 6 u.d.i.p. wskazuje na to, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach, a także o niektórych zamierzeniach organu odnoszących się do projektowania konkretnych aktów normatywnych. Musi ona jednak dotyczyć sfery istniejących już faktów, a nie niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, op.cit., t. 4 do art. 6). Tym samym w trybie dostępu do informacji publicznej skarżący mógł się domagać od organu udostępnienia informacji publicznej w zakresie określonym w jego wniosku z dnia (...) stycznia 2020 r.

Dokonując oceny prawidłowości czynności podjętych przez organ Sąd uznał, iż skoro mieliśmy do czynienia z informacją publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., to organ zobowiązany był do jej udostępnienia lub do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W związku z powyższym organ dopuścił się bezczynności, gdyż pismo organu z dnia 13 lutego 2020 r. nie zawiera jednoznacznej odpowiedzi na wniosek skarżącego (...) stycznia 2020 r. Tego rodzaju reakcja organu nie może stanowić odpowiedzi na wniosek skarżącego zgodnej z przepisami u.d.i.p.

Mając na uwadze przytoczone okoliczności oraz argumentację Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, iż Prezes UODO nie udzielając - w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - w sposób jednoznaczny odpowiedzi na wniosek skarżącego w zakresie wskazanym we wniosku z dnia (...) stycznia 2020 r. dopuścił się bezczynności. Ponadto na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał tenże organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.