II SAB/Wa 791/16, Dyrektor szpitala jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Dane dotyczące usług medycznych jako informacja publiczna. Termin do udostępnienia informacji publicznej w przypadku wniosku złożonego drogą elektroniczną. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2469407

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2017 r. II SAB/Wa 791/16 Dyrektor szpitala jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Dane dotyczące usług medycznych jako informacja publiczna. Termin do udostępnienia informacji publicznej w przypadku wniosku złożonego drogą elektroniczną.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.).

Sędziowie WSA: Przemysław Szustakiewicz, Iwona Maciejuk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji "(...)" z siedzibą w (...) na bezczynność Szpitala (...) im. (...) z siedzibą w (...) w przedmiocie dostępu do informacji publicznej

1.

zobowiązuje Szpital (...) im. (...) z siedzibą w (...) do rozpoznania wniosku Fundacji "(...)" z siedzibą w (...) z dnia 30 sierpnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2.

stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

3.

zasądza od Szpitala (...) im. (...) z siedzibą w (...) na rzecz Fundacji "(...)" z siedzibą w (...) kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Fundacja (...) z Siedzibą w (...), dalej "Fundacja" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala Specjalistycznego "(...)" im. (...)"(...)" SP ZOZ w (...), dalej "Dyrektor Szpitala", w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku Fundacji z dnia (...) sierpnia 2016 r., co zdaniem skarżącej stanowi naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Fundacja wskazując na powyższe wniosła o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia (...) sierpnia 2016 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że wnioskiem z (...) sierpnia 2016 r. zwróciła się do Dyrektora Szpitala o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wypełnienia załączonej ankiety, która jest częścią projektu "Na straży kobiet w opiece okołoporodowej" realizowanego przez Fundację, dofinansowanego ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. We wniosku tym wskazano, że informacje w formie elektronicznej należy przesłać za pomocą załączonego formularza elektronicznego. Skarżąca wskazała, że wniosek został dostarczony do podmiotu (...) sierpnia 2016 r., a ponaglenie zostało wysłane drogą emailową 13 września 2016 r. Natomiast 6 października 2016 r. faxem wysłano kolejne ponaglenie. Do dnia wniesienia skargi wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został wykonany. Organ w ogóle nie odpowiedział na żadne z wniesionych pism.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szpitala wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu przyznał, że w dniu (...) sierpnia 2016 r. otrzymał email o udostępnienie informacji i przesłanie jej w załączonym formularzu elektronicznym. Do wniosku Fundacja nie załączyła jednak elektronicznego formularza, na który się powołuje i do chwili obecnej tego braku nie uzupełniła. Wbrew twierdzeniom Fundacji Szpital nie otrzymał ponagleń z dnia 13 września i 6 października 2016 r. Nadto zapewnił, że niezwłocznie po otrzymaniu formularza, na który Fundacja powoduje we wniosku z dnia (...) sierpnia 2016 r., udostępni żądaną informację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), dalej u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1-2 u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno-technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie u.d.i.p. W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Szpitala w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej Fundacji z dnia (...) sierpnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Odnośnie zakresu podmiotowego wskazać należy na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, iż zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby i jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W świetle powyższej regulacji, nie ulega wątpliwości, że Szpital wpisany do Rejestru Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej w dniu (...) listopada 1998 r., którego organem założycielskim i nadzorującym jest Miasto (...) mieści się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Znaczenie samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt K 20/9 wskazując, że mając obowiązek realizowania przekazanych im do wykonania zadań publicznych, zakłady te stanowią zabezpieczenie możliwości realizowania celów publicznych związanych z ochroną zdrowia. Tym samym nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Szpitala wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia, jest zatem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. O której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Okoliczność ta nie była w niniejszej sprawie kwestionowana.

W niniejszej sprawie nie budzi także wątpliwości Sądu, że żądana przez Fundację informacja stanowiła informację publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej statuuje w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to również w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Z art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p wynika, że informacją publiczną jest m.in. informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. W świetle powyższego oczywistym jest, że każda informacja dotycząca zasad funkcjonowania podmiotu wykonującego zadanie publiczne związane z ochroną zdrowia, a takim jest szpital działający w formie SPZOZ, pokrywający koszty udzielanych świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych, stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Wszystkie dane dotyczące świadczonych usług medycznych jak i statystyk medycznych oraz dane personalne osób pełniących określone funkcje będące przedmiotem ankiety obrazują zasady funkcjonowania szpitala, przez co brak jest podstaw do kwestionowania obowiązku ich udostępnienia z uwagi na charakter wnioskowanej informacji.

W świetle powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skoro zatem żądanie Fundacji obejmowało udostępnienie informacji publicznej, obowiązkiem organu było udzielenie informacji, o ile organ był jej dysponentem oraz nie zachodziły okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Niezałatwienie zaś przez organ wniosku w zakresie żądania sformułowanego w ankiecie w prawem przewidziany sposób, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 ustawy), stanowi o jego bezczynności.

W odpowiedzi na skargę podniesiono, że wniosek z dnia (...) sierpnia 2016 r. wpłynął do Szpitala, jednakże bez załącznika - elektronicznego formularza z pytaniami zawierającymi informację publiczną, o udostępnienie której wnosiła Fundacja. Również nie wpłynęły do Szpitala ponaglenia z dnia 13 września i 6 października 2016 r. Jako dowód organ wskazał załączoną notatkę służbową z dnia 7 grudnia 2016 r. sporządzoną z przez p.o. Kierownika Działu Dokumentacji Medycznej, Statystyki i Rozliczeń z NFZ.

Sąd stwierdza, że z treści tej notatki wypływają wręcz przeciwne wnioski. Potwierdzono w niej, że "pod koniec sierpnia 2016 r. na adres mailowy sekretariatu naszego szpitala wpłynął mail od Fundacji z linkiem do ankiety dotyczącej szpitala (...). (...). Odnośnik umożliwiający wydrukowanie ankiety nie działał, co spowodowało ogromne problemy z jej wypełnieniem. Link pozwalał na wypełnienie ankiety on-line co niestety fizycznie było niemożliwe. W związku z ogromnym zróżnicowaniem tematycznym zawartych w niej pytań nie było możliwości zebrania wszystkich osób jednocześnie (lekarze, pielęgniarki, osoby z administracji), które na bieżąco mogły udzielić odpowiedzi na zawarte w niej pytania."

Oznacza to, że do Szpitala wpłynął wniosek Fundacji o udostępnienie informacji publicznej wraz ze specjalnie wygenerowanym dla szpitala linkiem do elektronicznej ankiety, który pozwalał na jej wypełnienie i odesłanie wnioskodawcy. Z treści wniosku Fundacji z dnia (...) sierpnia 2016 r. wynika bowiem, że informacja miała być udostępniona w załączonym formularzu elektronicznym. Tym samym nie było konieczności jej drukowania, a na zebranie koniecznych informacji i wprowadzenie ich do elektronicznego formularza organ dysponował czasem 14 dni. Nie zachodziła zatem konieczność zebrania wszystkich osób jednocześnie, które mogły odpowiedzieć na pytania. Przyjmując nawet, że okres ten był zbyt krótki, istniała możliwość przedłużenia tego terminu zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

Skuteczne doręczenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest - w świetle art. 10 u.d.i.p. - warunkiem powstania po stronie jego adresata obowiązku jego rozpatrzenia. W przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną, ustawowy czternastodniowy termin od momentu wpływu wniosku do właściwego podmiotu, liczy się od momentu zarejestrowania go na serwerze odbiorcy. Natomiast z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że udostępnienia informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem.

Skoro do Szpitala wpłynął wniosek Fundacji z dnia (...) sierpnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w formie umożliwiającej jego rozpatrzenie zgodnie z wnioskiem, to podmiot zobowiązany do jej udostępnienia pozostaje w bezczynności, gdyż jak wynika z odpowiedzi na skargę nie rozpoznał tego wniosku.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Stwierdzona bezczynność Szpitala nie ma jednak postaci kwalifikowanej. Sąd ocenia bowiem skargę na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić nie tylko okres od daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do chwili wniesienia skargi, lecz również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Biorąc pod uwagę, iż brak realizacji wniosku skarżącego wynikał z błędnego przekonania, że przesłany link ankiety specjalnie wygenerowany dla podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji uniemożliwia jego wypełnienie, o czym świadczy notatka z dnia 7 grudnia 2016 r., to nie można uznać, że Szpital dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Zaniechanie realizacji wniosku nie wynikało też z celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego. Należy również wziąć pod uwagę okoliczność, że Szpital w odpowiedzi na skargę wskazał, że udostępni żądane informacje po otrzymaniu formularza. Tym samym zachowanie adresata wniosku nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Kwota 100 zł stanowi wpis od skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.