Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2735938

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 24 października 2018 r.
II SAB/Wa 221/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski (spr).

Sędziowie WSA: Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi A.J. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w (...) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia (...) czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej

1. stwierdza, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (...) dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej A.J. z dnia (...) czerwca 2017 r.,

2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. wymierza Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w (...) grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych)

4. oddala skargę w pozostałym zakresie,

5. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w (...) na rzecz skarżącej A.J. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

A.J. w dniu (...) czerwca 2017 r. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez przekazanie informacji zawartych w jej aktach osobowych związanych z wdrożeniem Krajowej Administracji Skarbowej oraz analogicznych zaanonimizowanych dokumentów wszystkich pracowników, którym zaproponowano nowe warunki zatrudnienia z jej komórki organizacyjnej oraz komórki wyższego rzędu, tj. CV i dokumentów potwierdzających wykształcenie oraz doświadczenie, wszystkich znajdujących się w aktach ocen okresowych, wszystkich skarg, upomnień i nagan, dokumentów związanych z weryfikacją zatrudnienia w związku z reformą Krajowej Administracji Skarbowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w (...) w dniu (...) lipca 2017 r. wydał decyzję nr (...), którą odmówił udostępnienia informacji publicznej w powyżej określonym zakresie.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej w dniu (...) września 2017 r. wydał decyzję nr (...), którą uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

A.J., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w (...), która wpłynęła do organu w dniu 13 marca 2018 r.

Pełnomocnik skarżącej podniósł w skardze, że pomimo uchylenia decyzji organu pierwszej instancji organ ten, przez prawie 6 miesięcy nie wykonał żadnej czynności w sprawie, a zatem dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Pełnomocnik skarżącej wniósł o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty grzywny oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Dyrektor Izby Skarbowej w (...) w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania ewentualnie o oddalenie skargi podając, że w dniu (...) marca 2018 r. wydał decyzję nr (...), którą odmówił skarżącej udostępnienia żądanej informacji publicznej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 niniejszej ustawy, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w (...) w sprawie udostępnienia informacji publicznej, o którą wystąpiła skarżąca we wniosku z dnia (...) czerwca 2017 r.

Na samym początku należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia przez skarżącą ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowe w (...) w przedmiocie rozparzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1330), dalej jako: "u.d.i.p." Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. P. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr (...), s. 75 i n.).

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Izby Skarbowej w (...) jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a udzielenie tej informacji odbywa się na zasadach i w trybie określonych przepisami tej ustawy.

Bezczynność organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zgodnie z przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016 r. II SAB/Łd 259/16, LEX nr 2187962).

Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2012 r. (I OSK 1177/12, Lex nr 1265660): "Z bezczynnością organu na gruncie u.d.i.p. mamy do czynienia tylko wtedy gdy organ posiadając określoną informację nie udostępnienia jej, nie wydaje też decyzji o odmowie udostępnienia". Ponadto okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności zawsze muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny.

Przystępując do merytorycznych rozważań wskazać należy, że Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt II SAB/Op 32/16, Lex nr 2086522).

Jak wynika z akt sprawy, organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej już po wniesieniu skargi do sądu. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że stan bezczynności organu administracji publicznej ustał po wniesieniu skargi i nie występował w chwili orzekania przez Sąd. Okoliczność udostępnienia żądanej informacji już po wniesieniu skargi, bądź też wydania decyzji odmowej udostępnienia informacji publicznej nie powodowała jednak bezprzedmiotowości niniejszego postępowania. Tym samym z uwagi na wydanie decyzji po wniesieniu przez skarżącą skargi na bezczynność do Sądu, bezprzedmiotowym stało się orzekanie w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności.

Termin w jakim informacja publiczna powinna zostać udostępniona na żądanie uprawnionego podmiotu określa art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej we wskazanym art. 13 tej ustawy terminie, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności (wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 605/05, CBOSA).

Bez wątpienia wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie nastąpiło we wskazanym powyżej terminie, bowiem została wydana w dniu (...) marca 2018 r., a organ skargę otrzymał w dniu 13 marca 2018 r. To w konsekwencji prowadzi do uznania, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Z kolei oceniając charakter stwierdzonej bezczynności, wskazać należy, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi, więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt: I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt: II OSK 468/13, CBOSA).

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie zaistniała bezczynność organu. Skarżąca wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowała do organu w dniu (...) czerwca 2017 r. Dopiero zaś po doręczeniu skargi organ wydał decyzję. Nie można zatem przyjąć, że działał bez zbędnej zwłoki. Tym samym okoliczność ta pozwala na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa i to stanowiło podstawę do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął bowiem pod uwagę, że wymierzenie grzywny jest dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 - 4 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.