Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814203

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 3 września 2015 r.
II SAB/Sz 70/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska.

Sędziowie WSA: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. B. na bezczynność Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie wydania karty parkingowej

I.

zobowiązuje Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności do rozpatrzenia wniosku Z. B. z dnia (...) r., o wydanie karty parkingowej,

II.

stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) r. Z. B. złożył do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wniosek o wydanie nowej karty parkingowej na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) r.

Pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. skarżący został poinformowany przez Przewodniczącą Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. o zmianie przepisów regulujących wydawanie kart parkingowych dla osób niepełnosprawnych. W piśmie wskazano, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, kartę parkingową może otrzymać wyłącznie osoba posiadająca orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z symbolem przyczyny niepełnosprawności 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (schorzenia narządu ruchu), 10-N (schorzenia neurologiczne). Pozostałe osoby pomimo, że posiadają ważne orzeczenie i wskazania dotyczące uprawnień do korzystania z karty parkingowej muszą przedłożyć nowe orzeczenie wydane po 1 lipca 2014 r. W związku z faktem, iż skarżący posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności organ uznał, że w celu uzyskania karty parkingowej konieczne jest złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W tym celu organ przekazał skarżącemu stosowne druki do wypełnienia.

Pismem z dnia (...) r. skarżący zakwestionował konieczność ponownego uzyskiwania orzeczenia o niepełnosprawności wskazując, że posiadane przez niego orzeczenie spełnia wymogi niezbędne do wydania karty parkingowej zgodnie z nowymi przepisami. Skarżący wniósł jednocześnie aby jego pismo organ potraktował jako odwołanie od konieczności stawienia się przed komisją celem wydania kolejnego orzeczenia.

Pismem z dnia (...) r. Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. poinformowała skarżącego o treści art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013.1446), który stanowi, że osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i mającej przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych - kartę parkingową wydaje się na podstawie tego orzeczenia. Jednocześnie organ wskazał, że w związku z treścią tego przepisu osoby niepełnosprawne posiadające orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z symbolem 05-R, 04-O, 10-N wydane do 30 czerwca 2014 r. nie są uprawnione do uzyskania karty parkingowej. Osoby takie mogą ubiegać się wydanie karty parkingowej tylko na podstawie orzeczeń wydanych przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności po dniu 1 lipca 2014 r.

Pismem z dnia (...) r. skarżący złożył odwołanie od decyzji nakładającej na niego obowiązek ponownego uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. Skarżący podniósł, że brak jest podstaw do wzywania go do uzyskania kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w sytuacji, gdy posiada ważne, wydane bezterminowo orzeczenie ustalające umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. uznał, że pismo skarżącego stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jako że wydanie karty parkingowej stanowi czynność materialno - techniczną, od której odwołanie nie przysługuje.

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. w odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia (...) r. wskazał skarżącemu, że jego dotychczasowe postępowanie było zgodne z prawem. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie informując jednocześnie skarżącego, że karty parkingowe wydane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów zachowują moc obowiązującą do dnia określonego jaka data ważności karty, nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2015 r.

Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wnosząc o zobowiązanie organu do nadania biegu jego wnioskowi o wydanie karty parkingowej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola legalności obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Uwzględniając skargę na bezczynność, w sprawach, w których organ winien zakończyć postępowanie wydaniem postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności - art. 149 § pkt 1 pkt 1 p.p.s.a.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie w oparciu o art. 149 § 1a sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 (opubl. w Lex nr 1228235) wskazał na konieczność ograniczenia rozumienia określenia "bezczynności" do takiego stanu, który polega na niewydawaniu w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub niepodejmowaniu czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uznaje się, że stan bezczynności zachodzi także w przypadku odmowy wydania stosownego aktu czy podjęcia czynności, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga podjęcia takich działań (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1811/10, opubl. w Lex nr 745170). Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań.

Wniesienie skargi na bezczynność powinno poprzedzać wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 p.p.s.a.), który to tryb został przez skarżącego zachowany.

Odnosząc się do skargi na bezczynność w pierwszej kolejności należy dokonać oceny zgodności z przepisami podejmowanych przez organ działań. Wydawanie kart parkingowych dla osób niepełnosprawnych uregulowane jest przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012.1137 z późn. zm.). Unormowania dotyczące wydawania kart parkingowych uległy zmianie w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2013.1446 z późn. zm.), między innymi w zakresie określenia osób uprawnionych do otrzymania karty parkingowej. W myśl art. 8 ust. 3a znowelizowanej ustawy Prawo o ruchu drogowym kartę parkingową wydaje się:

1)

osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się;

2)

osobie niepełnosprawnej, która nie ukończyła 16 roku życia mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się;

3)

placówce zajmującej się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się.

Tryb wydawania kart parkingowych określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych (Dz. U. z 2014.870 z późn. zm.) - dalej rozporządzenie. Zgodnie z § 2 rozporządzenia karta parkingowa wydawana jest na wniosek osoby niepełnosprawnej składany do przewodniczącego powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Do wniosku składanego przez osobę niepełnosprawną należy dołączyć dokumenty, o których mowa w § 5 rozporządzenia. Zgodnie z treścią § 7 przewodniczący zespołu dokonuje weryfikacji danych zawartych we wniosku i w razie stwierdzenia braków formalnych wniosku przewodniczący zespołu wzywa osobę niepełnosprawną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu wniosek pozostawia się bez rozpoznania. W przypadku niespełnienia warunków do otrzymania karty parkingowej przewodniczący zespołu w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymogi formalne informuje w formie pisemnej osobę niepełnosprawną o odmowie przyznania karty wraz z uzasadnieniem. W przypadku spełnienia warunków do otrzymania karty parkingowej przewodniczący zespołu w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymogi formalne informuje osobę niepełnosprawna o terminie i miejscu odbioru karty.

Redakcja przytoczonych wyżej przepisów wskazuje, iż ustawodawca przewidział trzy możliwe do wystąpienia sytuacje i odpowiadające im działania organu:

1)

złożenie wniosku niespełniającego wymagań formalnych - w takim przypadku przewodniczący zespołu winien wezwać osobę niepełnosprawną do uzupełnienia braków w terminie 7 dni, a po jego bezskutecznym upływie pozostawić wniosek bez rozpoznania;

2)

złożenie wniosku poprawnego pod względem formalnym, przy jednoczesnym niespełnieniu przez wnioskodawcę warunków, o których mowa w art. 8 ust. 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym - w takim przypadku organ powinien odmówić przyznania karty wraz z pisemnym uzasadnieniem;

3)

złożenie wniosku poprawnego pod względem formalnym przez osobę spełniającą warunki do otrzymania karty - w takim przypadku organ informuje osobę niepełnosprawną o terminie i miejscu odbioru karty.

Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzi do wniosku, że postępowanie Przewodniczącego Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. nie było prawidłowe. Skarżący złożył wniosek, na podstawie którego - w ocenie przewodniczącej zespołu - karta parkingowa nie mogła zostać wydana. Z treści przekazywanych skarżącemu informacji wynikało, że posiadane przez niego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie uprawnia go do uzyskania karty, bowiem takie uprawnienie, zdaniem przewodniczącej zespołu, posiadają jedynie osoby legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym przyczynę niepełnosprawności oznaczono symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), natomiast osoby, które posiadają orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie są uprawnione do otrzymania karty. W związku z tym przewodnicząca zespołu dwukrotnie informowała skarżącego o konieczności złożenia wniosku o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności, nie stosując przy tym procedury przewidzianej przepisami rozporządzenia, w szczególności nie wzywając skarżącego do uzupełnienia wniosku w sposób wskazany w treści § 7 ust. 3. Przy czym zauważyć należy, że treść przekazywanych skarżącemu kolejnymi pismami informacji była niezgodna ze stanem prawnym i mogła wprowadzić skarżącego w błąd, bowiem zgodnie z art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym po nowelizacji uprawnienie do uzyskania karty parkingowej przysługuje również osobie niepełnosprawnej zaliczonej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Zatem w orzeczeniu o niepełnosprawności osoby ubiegającej się o wydanie karty, posiadającej orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności winien się znaleźć zapis, z którego będzie wynikało, że ma ona znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Obowiązek uzyskania nowego orzeczenia dotyczy zatem wszystkich osób niepełnosprawnych posiadających orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, których orzeczenie nie zawiera powyższego zapisu, bez względu na okres na jaki zostało wydane orzeczenie.

Na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym zwolnione z obowiązku przedłożenia orzeczenia zawierającego powyższą informację zostały osoby zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadające ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania i niepełnosprawności i mające przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych. Tym osobom karta parkingowa wydawana jest na podstawie posiadanego orzeczenia.

Przytoczone wyżej okoliczności wskazują zatem na fakt, iż Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o niepełnosprawności pozostawał w bezczynności, bowiem nie podjął czynności przewidzianych przepisami rozporządzenia. Kierowane do skarżącego pisma nie dość, że nie spełniały wymogów, o których mowa w § 7 ust. 3 (w przypadku uznania przez organ, że wniosek zawiera braki formalne) bądź § 8 ust. 1 (w przypadku uznania, że wniosek spełnia wymogi formalne, ale skarżący nie spełnia warunków do otrzymania karty), to zawierały nie odpowiadające stanowi prawnemu informacje, które mogły wywołać w skarżącym przekonanie, że w związku z posiadaniem orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie jest osobą uprawnioną do otrzymania karty parkingowej w ogóle.

W przypadku uznania, iż skarga na bezczynność jest uzasadniona, sąd jest zobowiązany do dokonania oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przystępując do oceny, czy bezczynność i przewlekłość postępowania miała charakter rażący należy w pierwszej kolejności zdefiniować pojęcie "rażącego naruszenia prawa". W orzecznictwie przyjmuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podnosi się, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej poprzez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 29/13, LEX nr 1368782; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III SAB/Gd 13/13, LEX nr 1368959; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, LEX nr 1534558). Mając na uwadze przytoczone wyżej kryteria oceny, którymi sąd powinien się kierować dokonując oceny charakteru bezczynności, sąd uznał, że w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego niezwłocznie, podobnie kolejne pisma były kierowane do skarżącego bez zbędnej zwłoki. Niewłaściwa forma załatwienia sprawy wynikała w ocenie sądu z błędnej interpretacji przepisów, a nie ze złej woli organu, stąd wystarczającym było zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego.

Rozpatrując wniosek skarżącego Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności winien w pierwszej kolejności ocenić, czy spełnia on wymogi formalne, o których mowa w § 5 rozporządzenia i w zależności od wyniku tej oceny wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku w trybie § 7 ust. 3, lub w przypadku uznania, że wniosek spełnia wymogi formalne przystąpić do jego merytorycznej oceny i w zależności od jej wyniku odmówić wydania karty parkingowej, bądź - w przypadku uznania, że skarżący spełnia wymagania, o których mowa w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym - poinformować skarżącego o terminie i miejscu odbioru karty.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.