Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814199

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 18 czerwca 2015 r.
II SAB/Sz 59/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Kłosowski.

Sędziowie WSA: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi B. W. na bezczynność Burmistrza N. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

I.

umarza postępowanie sądowe,

II.

stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

III.

oddala wniosek o wymierzenie grzywny,

IV.

zasądza od Burmistrza N. na rzecz skarżącego B. W. kwotę (...) ((...)) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) r. B. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrza zarzucając naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782), poprzez nierozpoznanie złożonego wniosku o udostepnienie informacji publicznej.

Skarżący wniósł o:

1.

zobowiązanie organu do załatwienia sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia (...)

2.

stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3.

wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.,

4.

zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu (...) r. złożył do Burmistrza, za pośrednictwem poczty e-mail, wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Treścią wniosku było udostępnienie listy imion i nazwisk pracowników samorządowych, zatrudnionych w Urzędzie Miejskim, które otrzymały w roku (...) nagrodę/nagrody za szczególne osiągnięcia w pracy (na podstawie art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1202) oraz wysokość tej nagrody/tych nagród w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych. Skarżący podał, że do dnia złożenia skargi informacja publiczna nie została mu udostępniona, tym samym Burmistrz pozostaje w bezczynności.

Skarżący zauważył, że informacja, objęta przedmiotem wniosku, jest informacją publiczną, bowiem stanowi informacje o sprawach publicznych, tj. informację o wydatkowaniu środków publicznych oraz o sposobie wykonywania zadań publicznych przez pracowników samorządowych. Burmistrz jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, bowiem jest organem wykonawczym gminy, a tym samym mieści się w pojęciu organów władzy publicznej.

Dalej skarżący wskazał, w kontekście stwierdzania czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważenia przez Sąd wymierzenia organowi grzywny, że niniejsza sprawa dotyczy bezczynności organu, polegającej na braku jakiejkolwiek reakcji organu władzy publicznej. Jest to, zdaniem skarżącego, zjawisko wysoce naganne i niedopuszczalne w dzisiejszych czasach. Nie budzi wątpliwości, że dopuszczalną formą składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej jest wysłanie wiadomości e-mail na urzędowy adres skrzynki urzędu.

Nie budzi zatem wątpliwości, że po stronie organu istniał obowiązek zareagowania na złożony przeze niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Burmistrz powinien spodziewać się wpływania wniosków w tej właśnie formie i tym samym bez zbędnej zwłoki na takie wnioski reagować Skarżący wyjaśnił również, że jest lokalnym dziennikarzem, publikującym na łamach "Gazety Goleniowskiej". Dostęp do informacji publicznych jest niezwykle istotnym narzędziem w pracy dziennikarza, o czym świadczy regulacja art. 3a ustawy - Prawo prasowe. Niereagowanie przez Burmistrza na wniosek o udostępnienie informacji publicznej świadczy o tym, że nie chce on się poddać społecznej, obywatelskiej kontroli, która jest warunkiem sine qua non prawdziwej demokracji. Zatem zasadne jest stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Istotne znaczenie, z uwagi na ryzyko zaistnienia podobnych sytuacji w przyszłości, miałaby wymierzona organowi grzywna na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Pełniłaby ona istotną funkcję edukacyjną i dyscyplinującą, za czego sprawą prawo do informacji publicznej mieszkańców Nowogardu mogłoby być w przyszłości realizowane przez Burmistrza zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o oddalenie w całości złożonej przez skarżącego skargi.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżącego wpłynął drogą mailową do sekretariatu Urzędu Miejskiego dnia (...) r., o godzinie (...). Z powodów nieustalonych, ze względu na ogrom informacji wpływających codziennie na skrzynkę podawczą urzędu, wiadomość ta nie została wyodrębniona spośród innych i nie nastąpiło udostępnienie informacji publicznej skarżącemu bezzwłocznie. Czynność ta została dokonana dnia (...) r., tj. niezwłocznie od wpłynięcia skargi na bezczynność z dnia (...) r. Skarga ta wpłynęła do Urzędu Miejskiego dnia (...) r. Zatem udzielenie informacji publicznej w części dotyczącej wskazania osób, które otrzymały nagrody za szczególne osiągnięcia w pracy w roku (...) nastąpiło niezwłocznie od faktu ujawnienia otrzymania wniosku o udzielenie informacji publicznej, dołączonego do skargi. Informacja publiczna dotyczyła nagrody otrzymanej przez skarbnika gminy oraz kierownika wydziału gospodarki, Komunalnej, Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego Co do tych osób organ przyjął, że zachodzą przesłanki do udzielenia informacji i publicznej w związku z pełnieniem funkcji skarbnika gminy i kierownika wydziału GKMiOS. Pozostałe osoby, które otrzymały nagrodę w kwocie stanowiącej różnicę wypłaconych nagród, w wysokości (...) zł a kwotą (...) zł, tj. w kwocie stanowiącej (...) zł są pracownikami urzędu i miejskiego względem których brak jest obowiązku udzielenia informacji publicznej. Ponadto osoby te odmówiły wyrażenia zgody na udzielenie informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku skarżącego z dnia, (...) r.

W tych okolicznościach została dnia (...) r. decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej.

Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. skarżący zmodyfikował zawarty w pkt 1 wniosek skargi w ten sposób, że wniósł o umorzenie postępowania w zakresie bezczynności organu. W pozostałym zakresie skargę podtrzymał.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., a więc gdy organy administracji nie podejmują nakazanych prawem decyzji, postanowień, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa bądź pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.

Rozpoznając wniesioną skargę wskazać należy na treść przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (§ 2).

Z przytoczonych przepisów wynika, że celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności, w sprawie wszczętej żądaniem strony. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny z momentu orzekania. W konsekwencji podjęcie przez organ aktu, po wniesieniu skargi, przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana. Przy czym Sąd podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I SAB 201/99, że wydanie przez organ decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (postanowienie dostępne w Lex nr 54517).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, na dzień wniesienia skargi przez B. W., tj. w dniu (...) r. (data wpływu do Sądu), Burmistrz pozostawał w stanie bezczynności wobec wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek skarżącego z dnia (...) r. wpłynął do organu w tym samym dniu, czemu organ nie zaprzecza. Natomiast Burmistrz załatwił wniosek w dniu (...) r. A zatem organ, po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, załatwił sprawę w przedmiocie, której zaskarżona została bezczynność. Z kolei tą okoliczność przyznaje skarżący i w związku z tym zmodyfikował pierwszy z wniosków skargi, wnosząc o umorzenie postępowania sądowego w zakresie bezczynności organu.

Z powyższych przyczyn postępowanie sądowe co do zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna.

W tym miejscu wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia (...) r., sygn. akt I OSK 2443/12, który stwierdził, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru, przy czym uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, iż są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.

W kontekście powyższego wskazać należy, że z okoliczności faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy nie wynika, aby bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, albowiem organowi nie sposób przypisać cech lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków nałożonych ustawą i to z dwóch powodów.

Po pierwsze, skarżący po wystąpieniu do organu pismem z dnia (...) r. zawierającym żądanie udzielenia informacji publicznej nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia czy jego wniosek wpłynął do organu, czy został mu nadany bieg. Kolejnym krokiem skarżącego było wniesienie skargi do Sądu.

Po drugie, organ niezwłocznie po wpłynięciu skargi i, jak oświadcza ujawnieniu wniosku skarżącego, załatwił ten wniosek niezwłocznie, co sam skarżący przyznaje.

Ze skargi nie wynika również, aby Burmistrz kiedykolwiek wcześniej uchylał się od obowiązku załatwienia wniosków skarżącego o udzielnie informacji publicznej. Wręcz przeciwnie lektura skargi wskazuje, że jest to pierwszy taki przypadek, bowiem skarżący oczekuje wymierzenia organowi grzywny z uwagi na ryzyko zaistnienia podobnych sytuacji w przyszłości.

Mając powyższe rozważania na uwadze, za nieuzasadniony uznano wniosek skarżącego o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lecz także i wniosek o wymierzenie organowi grzywny W tym stanie rzeczy orzeczono w pkt I wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania Burmistrz do załatwienia wniosku skarżącego o udostepnienie informacji publicznej. Stwierdzenie w pkt II, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa wydano stosownie do art. 149 § 1 zdanie drugie powołanej ustawy.

Wniosek o wymierzenie grzywny oddalono w pkt III na podstawie art. 149 § 2 ustawy, zaś w przedmiocie kosztów orzeczono w pkt IV zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.