Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2011762

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 10 marca 2016 r.
II SAB/Sz 4/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Gebel.

Sędziowie: NSA Elżbieta Makowska (spr.), WSA Katarzyna Sokołowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. W. na bezczynność Burmistrza Gminy M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

I.

umarza postępowanie sądowe,

II.

stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

III.

zasądza od Burmistrza Gminy M. na rzecz skarżącego B. W. kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 6 sierpnia 2015 r. złożonym za pośrednictwem organu, B.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrza Gminy, zarzucając naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782), zwanej dalej: "u.d.i.p." poprzez nierozpoznanie złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący wniósł o:

1.

zobowiązanie organu do załatwienia sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 lipca 2015 r.,

2.

zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 20 lipca 2015 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek dotyczył udostępnienia:

1)

informacji o imieniu i nazwisku (imionach i nazwiskach) prawnika (prawników) tudzież nazwy podmiotu (nazw podmiotów), który wykonuje obsługę prawną burmistrza,

2)

przesłanie skanu umowy zawartej pomiędzy gminą a prawnikiem (prawnikami) lub podmiotem (podmiotami) zapewniającym obsługę prawną burmistrza,

3)

informacji o kosztach, które poniosła gmina w związku z obsługa prawną burmistrza,

4)

informacji o imieniu i nazwisku (imionach i nazwiskach) prawnika (prawników) tudzież nazwy podmiotu (nazw podmiotów), który wykonuje obsługę prawną rady miejskiej,

5)

przesłanie skanu umowy zawartej pomiędzy gminą a prawnikiem (prawnikami) lub podmiotem (podmiotami) zapewniającym obsługę prawną rady miejskiej,

6)

informacji o kosztach, które poniosła gmina w związku z obsługa prawną rady miejskiej Skarżący wskazał, że do dnia złożenia skargi informacja publiczna nie została mu udostępniona, pomimo upływu granicznego terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym Burmistrz Gminy pozostaje w bezczynności.

Informacja, objęta przedmiotem wniosku, jest informacją publiczną, bowiem stanowi informację o sprawach publicznych, tj. art. 1 u.d.i.p., a ściślej rzecz biorąc jest informacją o działalności organów władzy publicznej. Burmistrz Gminy jest zaś podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej bowiem będąc organem wykonawczym gminy, jest organem władzy publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

B.W. wyjaśnił, że w dniu złożenia wniosku, tj. 20 lipca 2015 r. otrzymał potwierdzenie odczytania jego wiadomości e-mail. Tym samym wniosek został skutecznie doręczony organowi, w związku z czym w dniu 20 lipca 2015 r. zaczął biec termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Terminowi temu organ uchybił, w związku z czym pozostaje w bezczynności.

Do skargi dołączone zostały wydruki z poczty elektronicznej stanowiące wniosek i potwierdzenie jego odczytania.

W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. Burmistrz Gminy wniósł o umorzenie postępowania względnie oddalenie skargi na bezczynność. Jednocześnie poinformował, że wnioskowana informacja publiczna w pełnym zakresie przedmiotowym została skarżącemu udostępniona drogą elektroniczną z nieznacznym przekroczeniem ustawowego terminu, tj. 7 sierpnia 2015 r. o godz.13.15, a pewna zwłoka w przygotowaniu odpowiedzi wynikała z trwającego właśnie sezonu urlopowego.

Burmistrz przedłożył wraz z odpowiedzią na skargę dowód udzielonej informacji w postaci kserokopii wydruku z poczty elektronicznej z dnia 7 sierpnia 2015 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., a więc gdy organy administracji nie podejmują nakazanych prawem decyzji, postanowień, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa bądź pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.

Wyjaśnienia wymaga również, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ustawodawca postanowił, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.), przy czym skierowania sprawy do rozpoznania w tym trybie nie uzależnił od woli strony.

Rozpoznając wniesioną skargę wskazać należy na treść przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (§ 2).

Z przytoczonych przepisów wynika, że celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności, w sprawie wszczętej żądaniem strony. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny z momentu orzekania. W konsekwencji podjęcie przez organ aktu, po wniesieniu skargi, przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana. Przy czym Sąd podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I SAB 201/99, że wydanie przez organ decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (postanowienie dostępne w Lex nr 54517).

W sprawie bezsporne jest miedzy stronami, że B.W. przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji, co do której nie ma wątpliwości, iż jest informacją publiczną w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., złożył drogą elektroniczną w dniu 20 lipca 2015 r. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Burmistrz Gminy zobowiązany był do udostępnienia informacji niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni "od dnia złożenia wniosku" z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (które w niniejszej sprawie nie miały zastosowania).

Należy zauważyć, że nie ma racji skarżący twierdząc w skardze, że termin 14 dni wskazany w powyższym przepisie zaczął biec 20 lipca 2015 r. Wprawdzie ustawa o dostępie do informacji publicznej nie reguluje zasad liczenia terminów, jednakże w tym względzie posłużyć się należy ogólnymi zasadami przyjętymi w całym systemie prawa. Tak więc jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, to przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (vide art. 111 § 2 k.p.c., art. 83 § 1 p.p.s.a., art. 57 § 1 k.p.a., art. 123 § 2 k.p.k). Tak więc dzień 21 lipca 2015 r. był pierwszym dniem biegu terminu 14 dni przewidzianego na załatwienie sprawy, a zatem ostatnim dniem tego terminu był dzień 3 sierpnia 2015 r.

Nie ulega również wątpliwości, że na dzień wniesienia skargi, sporządzonej 6 sierpnia 2015 r. i nadanej najprawdopodobniej pocztą tego samego dnia (organ nie przedłożył dowodu otrzymania przesyłki w postaci koperty przesyłki poleconej),

a otrzymanej przez organ-jak wynika to z prezentaty UM - w dniu 7 sierpnia 2015 r., Burmistrz Gminy pozostawał w bezczynności.

Stan bezczynności ustał z chwilą udostępnienia żądanej informacji, czyli w dniu 7 sierpnia 2015 r.

Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że organ po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, załatwił sprawę, której dotyczy bezczynność zarzucana skargą. Z tego względu Sąd przyjął, że postępowanie sądowe co do zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W tym względzie Sąd podziela bowiem stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12. NSA stwierdził, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru, przy czym uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo iż są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.

Stwierdzając wystąpienie podstaw faktycznych i prawnych do umorzenia postępowania sądowego, Sąd jednocześnie poddał ocenie stopień naruszenia prawa wywołany bezczynnością Burmistrza Gminy i doszedł do wniosku, że kilkudniowa zwłoka tego organu nie mieści się w pojęciu rażącego naruszenia prawa.

W tym stanie sprawy orzeczono w pkt I wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania Burmistrz Nowogardu do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Stwierdzenie w pkt II, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oparte zostało na dyspozycji art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., zaś w przedmiocie kosztów (pkt III wyroku) orzeczono zgodnie z art. 200 tej samej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.