Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814192

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 8 kwietnia 2015 r.
II SAB/Sz 159/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.).

Sędziowie WSA: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność i przewlekłość postępowania Starosty G. w przedmiocie wynagrodzenie za dozór pojazdu

I.

umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności,

II.

stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania,

III.

stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

IV.

oddala wniosek o wymierzenie grzywny,

V.

zasądza od Starosty G. na rzecz skarżącego Z. S. kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Z. S. wnioskiem z dnia (...) r., powołując się na art. 102 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił się do Starosty Goleniowskiego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki (...) nr rej. (...) za okres od (...) r. w kwocie (...) zł.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Komenda Powiatowa Policji wydała w dniu (...) r. dyspozycję usunięcia pojazdu marki (...) nr rej. (...), który to pojazd został przyjęty na parking prowadzony przez wnioskodawcę. Pojazd nie został odebrany przez osobę uprawnioną, o czym wielokrotnie informował zarówno Komendę jak i Starostwo Powiatowe.

W odpowiedzi z dnia (...) r. Starosta poinformował Z. S., że nie jest właściwy w sprawie przyznania wnioskowanego wynagrodzenia za dozór pojazdu. Nadto wyjaśnił, że pojazd będący przedmiotem wniosku, nie stanowi własności Powiatu, a organ nie dysponuje dokumentami pozwalającymi na sporządzenie i wniesienie do sądu powszechnego wniosku o orzeczenie przepadku ww. pojazdu na rzecz Powiatu.

Pismem z dnia (...) r. Z. S. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie zarzucając Staroście bezczynność wobec niewydania decyzji administracyjnej jak i przewlekłość w prowadzeniu postępowania.

W dniu (...) r. Z. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość i bezczynność Starosty w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki (...) nr rej. (...) za okres od (...) r. w kwocie (...) zł. W skardze wniósł o:

1)

stwierdzenie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ,

2)

stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3)

zobowiązanie Starosty do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem,

4)

wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.),

5)

zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisał stan faktyczny sprawy oraz przywołał treść art. 61, art. 104 § 1, art. 35 § 3, art. 6, art. 12 k.p.a. wraz z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując, iż w sprawie jego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu organ prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, bezproduktywny i opieszały. Organ wprawdzie podejmuje szereg działań i wydaje formalne akty, jednakże o charakterze pozornym, nieprowadzące do rozstrzygnięcia sprawy i sprawiające wrażenie unikania wydania merytorycznej decyzji kończącej postępowanie. Udzielenie na wniosek z dnia (...) r. odpowiedzi pismem, zamiast decyzją, stanowi rażące naruszenie prawa i jest dowodem bezczynności organu i celowego prowadzenia postępowania w sposób przewlekły.

W ocenie skarżącego, bezczynność Starosty w kwestii wszczęcia procedury przejęcia pojazdu na rzecz powiatu i wniesienia wniosku do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku tego pojazdu na rzecz powiatu, nie może być podstawą odmowy realizacji wniosku złożonego na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. i przyznania wynagrodzenia za dozór zwłaszcza, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie usuniętych pojazdów, jest typowym stosunkiem administracyjnym. Organ posiada więc wszelkie atrybuty wymagane do podjęcia stosownej decyzji, zaś jej brak nie jest wynikiem okoliczności niezależnych od organu.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o oddalenie.

W dniu (...) r. Z. S. przesłał do Sądu kopię postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r., wydanego po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na bezczynność Starosty uznające zażalenie za uzasadnione i wyznaczające temu organowi czternastodniowy termin na załatwienie przedmiotowego wniosku.

W dniu (...) r. wpłynęło do Sądu postanowienie z dnia 21 stycznia 2015 r., w którym Starosta orzekł o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania Z. S. wynagrodzenia za dozór pojazdu marki (...) nr rej. (...) za okres od (...) r. Rozstrzygnięcie doręczono stronie w dniu (...)

Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył na poparcie skargi pismo z dnia 23 marca 2015 r. załączając: dyspozycję usunięcia pojazdu z dnia (...) r., Zarządzenie Starosty Nr (...) oraz pisma z dnia (...)

Natomiast pełnomocnik organu wniósł o przeprowadzenie dowodu na okoliczność niewyczerpania w sprawie środków zaskarżenia z przedłożonych dokumentów, w postaci zażalenia skarżącego z dnia (...) r., postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...)

Sąd postanowił zaliczyć złożone dokumenty w poczet materiału dowodowego i przeprowadzić z nich dowód.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Odnosząc się do złożonego na rozprawie wniosku pełnomocnika organu o odrzucenie skargi, wyjaśnić należy, że skarżący przed wniesieniem skargi, wypełnił obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), poprzez złożenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (pismem z dnia (...) r.) zażalenia na niezałatwienie przez organ pierwszej instancji w terminie jego sprawy (art. 37 § 1 k.p.a.). Treść tego pisma nie budzi wątpliwości, że zostało wniesione wobec przekroczenia ustawowego terminu załatwienia wniosku skarżącego o wynagrodzenie za dozór pojazdu. Nie znajdują tym samym potwierdzenia zarzuty organu o niewyczerpaniu w sprawie środków zaskarżenia. Merytoryczne rozpoznanie zarzutów skargi przez sąd, na bezczynność i przewlekłość organu, jest w pełni dopuszczalne.

Przepisy powołanej na wstępie ustawy nie określają na czym polega bezczynność i przewlekłość organów administracji publicznej.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że bezczynność organu to stan, w którym organ mimo upływu ustawowych terminów nie wydaje decyzji czy postanowienia lub innego aktu albo czynności z zakresu administracji publicznej. Natomiast przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt II OSK 1776/14, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stosownie do art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2).

Odnosząc się do zarzutu bezczynności podkreślić należy, że jak wynika z akt sprawy, Starosta po wniesieniu skargi, postanowieniem z dnia (...) r. orzekł o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania Z. S. wynagrodzenia za dozór ww. pojazdu za okres od (...) r., a zatem załatwił sprawę w przewidzianej prawem formie.

W tej sytuacji stwierdzając, że na dzień wyrokowania niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż odpadła podstawa do zobowiązania organu do podejmowania jakichkolwiek działań w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd umorzył w pkt I wyroku postępowanie sądowe w zakresie bezczynności jako bezprzedmiotowe, działając w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ww. ustawy.

Rozstrzygnięcie sprawy przez organ nie zwalnia Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego.

Przechodząc do oceny tej kwestii, podkreślenia wymaga, że na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. dopuszczono dowód z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego, których część znajdowała się w aktach administracyjnych sprawy.

Z tych dokumentów wynika, że skarżący już w piśmie z dnia (...) r. skierował do Starosty żądanie zwrotu kosztów dozoru pojazdu marki (...) nr rej. (...) na zasadzie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 130a ust. 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Dozorca, w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może wnosić o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz o przyznanie wynagrodzenia za dozór. Natomiast jeżeli organ miał jakiekolwiek wątpliwości co do treści żądania zawartego ww. pismach, to nic nie stało na przeszkodzie, aby wezwał stronę o sprecyzowanie złożonego przez nią wniosku.

Wprawdzie skarżący w skardze oraz w zażaleniu złożonym na podstawie art. 37 k.p.a. nawiązywał do wniosku z dnia 29 października 2014 r., w którym zwrócił się do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki (...) nr rej. (...), tym nie mniej akta administracyjne sprawy jak i dokumenty przedłożone na rozprawie przez pełnomocnika strony potwierdzają, że już co najmniej od 2012 r. skarżący podejmował działania celem uzyskania zwrotu kosztów dozoru tego pojazdu.

Samo porównanie dat złożenia ww. wniosków i postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wskazuje na opieszałość organu. Ponadto w tym okresie, pomimo oczywistemu obowiązkowi załatwienia sprawy w jednej z prawnych form działania administracji publicznej, organ udzielając odpowiedzi na wniosek strony uczynił to pismem informującym o braku swojej właściwości.

Powyższe okoliczności dają podstawę do przyjęcia, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w sposób przewlekły, o czym orzeczono jak w pkt II wyroku, stosownie do art. 149 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, stwierdzona przewlekłość i bezczynność nie miały jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, albowiem organowi nie sposób przypisać cech lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków nałożonych ustawą i to z dwóch powodów.

Po pierwsze, skarżący po wystąpieniu do organu pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. zawierającym żądanie przyznania kosztów dozoru nie kontynuował dochodzenia przed organem swoich praw w tym zakresie, lecz podjął działania zmierzające do przejęcia wskazanego w sprawie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Kolejne starania skarżący podjął dopiero po upływie ponad dwóch lat, zaś składając zażalenie i skargę akcentował, że wnioskiem inicjującym postępowanie w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu stanowiło pismo z dnia 29 października 2014 r.

Po drugie, zmiana ustawy Prawo o ruchu drogowym, która miała miejsce w 2010 r., przyczyniła się do powstania wątpliwości interpretacyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych brak jest jednolitego stanowiska co do kwestii, czy przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu ma charakter cywilnoprawny, czy może administracyjnoprawny.

Z tych względów Sąd orzekł, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, jak w pkt III wyroku.

Mając na uwadze, że nie znajduje potwierdzenia w tej sprawie stan kwalifikowanego naruszenia prawa wynikający z bezczynności i przewlekłości postępowania, oddalono w pkt IV wyroku wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania (pkt V wyroku) rozstrzygnięto w oparciu o treść art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.