Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814187

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 19 lutego 2015 r.
II SAB/Sz 142/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.).

Sędziowie WSA: Barbara Gebel, Maria Mysiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. C. na bezczynność Prezydent Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

I.

umarza postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej,

II.

stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

III.

oddala wniosek o wymierzenie grzywny.

Uzasadnienie faktyczne

T.C. - redaktor naczelny info-wiadomości w S. w dniach 10 i 16 września 2014 r., w kilku pismach, zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o udzielenie informacji publicznej w przedmiocie:

- wykazu wszystkich zamówionych usług we wszystkich mediach z okresu czerwiec, lipiec, sierpień 2014 r., 2013 r. i 2012 r. z podziałem na konkretne media, okresy czasowe i kwoty w łącznych okresach, rodzaje zamówionych usług oraz cele jakie miały realizować (wniosek nr 1),

- liczby: zatrudnionych osób (etatów) w wydziałach Urzędu Miejskiego, mieszkańców miasta, zarejestrowanych działalności gospodarczych, osób zatrudnionych w firmach - w sierpniu, w latach 2002, 2008, 2013, 2014 (wniosek nr 2),

- wydania opinii Prezydenta w sprawie wiaduktu kolejowego łączącego ul. (...) i czy Prezydent podjął w ostatnim czasie próby wpłynięcia na zarządcę w celu modernizacji wiaduktu, czy miasto może zainwestować pieniądze z budżetu w remont wiaduktu ze względu na np. bezpieczeństwo mieszkańców oraz czy Prezydent planuje przywołać właścicieli terenów (po PKS, kinie, obiektu przy (...)) do zagospodarowania i przywrócenia porządku tych terenów i czy może wpłynąć na Straż Miejską w zakresie działań kontrolnych i sankcji w podanym zakresie (wniosek nr 3),

- komentarza w sprawie wykorzystania środków unijnych pochodzących z Regionalnego Programu Operacyjnego oraz innych dotacji unijnych w latach 2007-2013 - na tle innych miast województwa, z uwzględnieniem liczby mieszkańców oraz podziału na środki wykorzystane przez Urząd Miejski a mieszkańców (wniosek nr 4),

- informacji, kiedy powstał harmonogram remontów i modernizacji ulic miasta, na jakie lata zostały zaplanowane remonty i modernizacje, które ulice zostały wyremontowane i zmodernizowane, czy harmonogram jest realizowany zgodnie z planem, czy ulice, nieuwzględnione w harmonogramie były modernizowane, czy harmonogram obowiązuje nadal i dlaczego został zdjęty ze strony i nie jest dostępny dla mieszkańców (wniosek nr 5),

- informacji o udziale miasta w tworzeniu i utrzymaniu mieszkalnictwa wspomaganego z uwzględnieniem wszystkich rodzajów mieszkań wspomaganych (wniosek nr 6).

Organ stwierdził, że wnioskowane informacje mają charakter informacji przetworzonej i w związku z tym wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego w żądaniu ww. informacji publicznych. T.C. pismami z dnia 25 września 2014 r. i 1 października 2014 r. umotywował swoje żądania w wymaganym zakresie.

W dniu 8 października 2014 r. organ poinformował wnioskodawcę o przedłużeniu terminu realizacji poszczególnych wniosków o udzielenie informacji publicznej i terminie ich rozpoznania - w dniach od 8 listopada 2014 r. do 14 listopada 2014 r.

W dniu 14 listopada 2014 r. T.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S., w której zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i wymierzenie organowi grzywny. Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił mu żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył art. 13 ust. 1 tej ustawy. Zdaniem skarżącego, czytelnicy stracili bezpowrotnie możliwość obiektywnej oceny działań Prezydenta S.P.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość, ewentualnie o oddalenie skargi oraz o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Organ wskazał, że do dnia 14 listopada 2014 r. nie udzielił żądanych informacji ze względów technicznych. Urzędnik zajmujący się bezpośrednio sprawą wnioskodawcy musiał udać się na niezaplanowany urlop (od 24 października do 13 listopada 2014 r.), o czym skarżący został poinformowany. Jednakże w dniu 18 listopada 2014 r. skarżący otrzymał wnioskowane informacje. Zdaniem organu, skarga jest przedwczesna, gdyż nie doszło do bezczynności. Nadto, skarżący bezpodstawnie odwołuje się do uprawnień, które posiada jako dziennikarz. Nie odmówiono mu ani udzielenia informacji, ani wglądu w dokumenty. Poinformowano jedynie, że ze względu na czasochłonność zgromadzenia i przetworzenia informacji w formie pisemnej nastąpi to później. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, nieuprawnione jest zobowiązanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana, nawet jeśli czynność tą podjęto z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (post. NSA z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I SAB 201/99 Lex nr 54517). Tym samym, w ocenie organu, nie ma żadnych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o nałożenie grzywny, wniosek ten winien być oddalony. Do odpowiedzi na skargę organ dołączył wnioski skarżącego wraz z udzieloną na każdy wniosek (numer od 1 do 6) odpowiedzią.

Sąd zobowiązał skarżącego do ustosunkowania się do ww. odpowiedzi organu.

Skarżący, w piśmie z dnia 3 stycznia 2015 r., oświadczył, że otrzymał od organu niepełne informacje. Nie otrzymał porównania z innymi miastami województwa wykorzystania przez Miasto S. środków unijnych oraz podziału na środki wykorzystane przez Urząd Miejski a mieszkańców. Ponadto w odpowiedzi wymieniona jest kwota dofinansowania z Regionalnego Programu Operacyjnego (...) zł, natomiast wymienione projekty opiewają na kwotę (...) zł. W zakresie informacji o osobach zatrudnionych w Urzędzie Miejskim brak jest danych za rok 2002. Nie otrzymał informacji dotyczącej celów realizowanych przez poszczególne zamówione usługi w mediach. Ponadto skarżący wyraził wątpliwość, czy przy tak małym nakładzie czasu na intelektualne opracowanie odpowiedzi można mówić o informacji przetworzonej.

W piśmie z dnia 17 lutego 2015 r. Prezydent wskazał, że analiza wniosków wskazuje niewątpliwie, iż skarżący żądał w większości informacji przetworzonych, których przygotowanie wymagało przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, a nawet usuwania danych chronionych prawem. Zdaniem organu, bezpodstawne są żądania skarżącego, aby organ przeprowadził analizy porównawcze z innymi miastami w zakresie wykorzystania środków unijnych. Z kolei odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących różnic w kwotach dofinansowania organ wskazał, że miasto (o czym skarżący był informowany) korzysta z kilku programów operacyjnych, w tym także RPO na lata 2007- 2014 w ramach których są realizowane poszczególne projekty. Kwota (...) zł w rzeczywistości dotyczy sumy na dofinansowanie projektów z pozostałych programów operacyjnych z wyłączeniem RPO, co przy bardziej dokładnej analizie otrzymanej informacji skarżący winien był zauważyć. Poza tym obecnie nie jest jeszcze możliwe dokonanie podsumowania wykorzystania środków unijnych z uwagi na trwającą realizację projektów z okresu 2007 - 2013. Organ podał także, że skarżący otrzymał informację, że nie posiada danych o liczbie zatrudnionych w Urzędzie w roku 2002 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu stanowi zarzucana bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie udostępnienia na wniosek redaktora info-wiadomości T.C. informacji publicznej - zgodnie z treścią jego wniosków od numeru 1 do 6.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) - zwanej dalej: "ustawą", do przepisów której odsyła art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Każdemu przysługuje prawo dostępu do tej informacji niezależnie od posiadania w tym interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1). Definicję informacji publicznej doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy. Stosownie do tego przepisu udostępnieniu podlegają m.in. informacje o organach władzy publicznej, ich statusie prawnym, organizacji, zasadach funkcjonowania podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, trybie działania, w szczególności sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych przez te organy rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (ust. 1 pkt 3 lit. d-f). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy udostępnieniu podlega także informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z art. 13 ustawy, wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien zostać załatwiony bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może być załatwiony, po pierwsze, przez udostępnienie informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. Po drugie, przez poinformowanie wnioskodawcy, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej lub że podmiot nie jest zobowiązany do jej udzielenia, albo że nie dysponuje daną informacją, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji. Po trzecie, poprzez odmowę udostępnienia informacji lub umorzenie postępowania w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej we wskazanym w art. 13 tej ustawy terminie, wymienionych czynności, oznacza, że pozostaje on w bezczynności.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż Prezydent Miasta S. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Spór natomiast sprowadza się do oceny, czy organ faktycznie nie zrealizował w całości żądania skarżącego i nie rozpoznał jego wniosków w formie przewidzianej ustawą, a więc nadal pozostaje bezczynny w tym zakresie, czy też odpowiedzi udzielone skarżącemu w dniu 18 listopada 2014 r. (po wniesieniu skargi) stanowią kompletne rozstrzygnięcie wniosków o informację publiczną, a zatem w momencie rozpoznawania skargi przez Sąd organ nie był już bezczynny.

Jak wynika z akt wnioski skarżącego zostały wniesione do organu w dniach 10 i 16 września 2014 r. Skarga na bezczynność organu została wniesiona do Sądu w dniu 14 listopada 2014 r. Zdaniem organu, żądane informacje zostały udostępnione wnioskodawcy w dniu 18 listopada 2014 r. Według skarżącego (pismo z dnia 3 stycznia 2015 r.) otrzymał on niepełne informacje, a część jego pytań pozostała bez odpowiedzi.

W wyniku analizy akt, Sąd doszedł do wniosku, że wnioski skarżącego o udzielenie informacji publicznej (opisane szczegółowo na wstępie) zostały załatwione przez organ, we właściwym trybie i w formie określonymi ustawą, w dniu 18 listopada 2014 r., a więc po wniesieniu skargi do Sądu, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd.

Sąd stwierdził, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek nr 1 w piśmie z dnia 17 listopada 2014 r., zaś cele jakie miały realizować zamówione w mediach usługi wynikają, zdaniem Sądu, z charakteru zamawianych usług typu ogłoszenie, emisja spotów reklamowych, kondolencje. Nadto w piśmie z dnia 17 lutego 2015 r. organ wyjaśnił, że nie dysponuje szczegółowymi danymi na ten temat.

Wniosek nr 2 został załatwiony pismem z dnia 17 listopada 2014 r. oraz wykazem osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta w latach 2008 - 2014. Z dokumentów tych wynika, że organ nie dysponuje informacjami na temat osób zatrudnionych w Urzędzie w roku 2002 r., co też organ wyjaśnił dodatkowo w piśmie z dnia 17 lutego 2015 r.

Odnośnie wniosku nr 3, Sąd stwierdził, że zawarte w nim żądania o opinię i przyszłe plany Prezydenta w zakresie działań dotyczących zagospodarowania konkretnych terenów miasta - nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Podkreślić trzeba, że pomimo braku obowiązku organ częściowo odpowiedział skarżącemu na pytania z tego wniosku. Identyczna sytuacja zachodzi w przypadku wniosku nr 4 (prośba o komentarz organu).

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących tego organu. Informację publiczną stanowi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także tych, które tylko w części dotyczą działalności organu), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Nie jest natomiast informacją publiczną wniosek, który obejmuje pytanie o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, a prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i nie może być utożsamiane z prawem do inicjowania działań mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej. Wniosek zainteresowanego rodzi po stronie organu administracji obowiązek udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy ta informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2013 r. II SAB/Wa 187/13 LEX nr 1359208).

Sąd stwierdził także, że pismem z dnia 14 listopada 2014 r. organ w sposób kompletny odpowiedział na wniosek nr 5, zaś pismem z dnia 8 listopada 2014 r. organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżącego zawarte we wniosku nr 6.

Wyjaśnić należy, że Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosków o dostęp do informacji publicznej w zestawieniu z datą sformułowania skargi, należy przyjąć, że skarga na moment jej wniesienia była uzasadniona w świetle art. 13 ustawy. Dopiero po skierowaniu skargi do Sądu organ rozpatrzył wnioski skarżącego. W konsekwencji brak jest podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 p.p.s.a. i orzekania o obowiązku wydania przez organ aktu lub podjęcia odpowiednich czynności. W takiej sytuacji postępowanie sądowe wszczęte skargą na bezczynność staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Stosownie jednak do przyjętej wykładni art. 149 p.p.s.a. Sąd nadal jest zobowiązany do stwierdzenia, czy zaistniała bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63, Prok. i Pr.-wkł. 2009/6/62).

W ocenie Sądu, rażące naruszenie prawa zachodzi w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnym braku woli załatwienia sprawy. Dokonując oceny działania organu w tym kontekście Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że organ pismem z dnia 8 października 2014 r. powiadomił wnioskodawcę o konieczności przedłużenia terminu do udzielenia żądanych informacji oraz fakt udzielenia skarżącemu żądanej informacji publicznej w reakcji na wniesioną do sądu skargę. Dlatego też Sąd uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd nie znalazł również podstaw do orzeczenia o grzywnie.

Odnosząc się natomiast do wniosku zawartego w skardze odnośnie zobowiązania Prezydenta do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie należy stwierdzić, że żądanie skargi w tym zakresie nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 p.p.s.a.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zaś na mocy art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie drugim wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.