II SAB/Sz 127/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2584408

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 listopada 2018 r. II SAB/Sz 127/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bolesław Stachura.

Sędziowie WSA: Joanna Wojciechowska (spr.), Ewa Wojtysiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi B. W. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

I.

stwierdza bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia (...) sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w pkt 1 i 2,

II.

umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 sierpnia 2018 r. w pkt 3,

III.

stwierdza, że bezczynność Burmistrza Miasta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

IV.

zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego B. W. kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 23 sierpnia 2018 r. B. W. (wnioskodawca) złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej do Burmistrza Miasta (organ) wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci:

1)

listy imion i nazwisk pracowników samorządowych, zatrudnionych w Urzędzie, którzy otrzymały w roku 2017 nagrodę/nagrody za szczególne osiągnięcia w pracy (na podstawie art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach) oraz wysokość tej nagrody/tych nagród w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych;

2)

informacji o tym, jakie szczególne osiągnięcia w pracy - w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych - stanowiły podstawę przyznania w 2017 r. nagrody za szczególne osiągnięcia, tj. wniósł o udostępnienie informacji o tym, na czym te szczególne osiągnięcia polegały, czym się przejawiały, etc.

3)

informacji o ogólnej kwocie wszystkich nagród za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej, przyznanych pracownikom samorządowym w Urzędzie w 2017 r. oraz informacji o liczbie wszystkich nagrodzonych pracowników samorządowych.

Wnioskodawca wskazał, żeby odpowiedź została mu przesłana na adres jego poczty elektronicznej.

Wobec nieudzielenia odpowiedzi na ww. wniosek, wnioskodawca złożył skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o:

1.

zobowiązanie organu do rozpoznania jego wniosku z dnia 23 sierpnia 2018 r.;

2.

stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3.

zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ przyznał, że nie podjął czynności związanych z udostępnieniem informacji publicznej, bądź odmową jej udostępnienia, w terminie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Po otrzymaniu ww. skargi organ ustalił, że wniosek skarżącego nie został przekazany Sekretarzowi Gminy (który zajmuje się załatwianiem wniosków o udostępnienie informacji publicznej) przez odpowiedzialnego za to pracownika Urzędu Miejskiego. Przedmiotowy stan rzeczy powstał w okresie urlopowym i najprawdopodobniej spowodowany był niedostatecznym poziomem przeszkolenia pracowników zastępujących osoby przebywające wówczas na urlopach wypoczynkowych. W związku z powyższym, organ podjął czynności zmierzające do wyeliminowania tego rodzaju sytuacji w przyszłości, a w szczególności polecił przeprowadzenie dla wybranych pracowników instruktażu z zakresu obiegu dokumentacji, na podstawie aktów prawnych funkcjonujących w Urzędzie Miejskim N. Organ wskazał, że niezwłocznie podjął czynności zmierzające do załatwienia wniosku skarżącego i w dniu 28 września 2018 r. w formie wiadomości mejlowej została skarżącemu udostępniona informacja publiczna żądana przez niego w pkt 3 wniosku z dnia 23 sierpnia 2018 r., zaś w zakresie pytań zawartych w pkt 1 i 2 wniosku, wnioskodawca został wezwany do wykazania, że udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, z uwagi na fakt, że w ocenie organu, żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Organ wniósł o uznanie, że jego bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, co następuje:

Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4.

Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 103).

W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm.), dalej "u.d.i.p.", jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 3 u.d.i.p.).

Stosownie do art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej; podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych); danych publicznych (treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych); majątku publicznym.

Wskazać należy, że art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odnosi się w pierwszym rzędzie do informacji publicznej dotyczącej sfery faktów (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 35).

Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.

Jak wyżej wskazano bezczynność podmiotu rozpoznającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej występuje wówczas, gdy w ustawowym terminie podmiot ten nie rozpoznał złożonego wniosku, czyli nie udostępnił informacji, ani nie wydał decyzji odmownej.

W rozpoznawanej sprawie niekwestionowane jest, że wnioskowana informacja stanowiła informację publiczną, a organ administracji publicznej zobowiązany był do jej udzielenia w myśl przepisów o dostępie do informacji publicznej.

Poza sporem pozostaje również, że podmiot zobowiązany nie rozpoznał wniosku skarżącego pomimo upływu terminu.

Sąd ocenia skargę na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić nie tylko okres od daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do chwili wniesienia skargi, lecz również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania.

Okoliczność rozpoznania wniosku w zakresie pkt 3 już po wniesieniu skargi na bezczynność powoduje, że w sprawie nie było już podstaw do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Odnośnie wniosku w zakresie pkt 1 i 2, organ wskazał, że gdy zauważył swoją bezczynność, niezwłocznie podjął czynności zmierzające do udzielenia skarżącemu żądanej informacji, wezwał skarżącego do wykazania, iż udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, z uwagi na fakt, że w ocenie organu, żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Zgodnie z przepisami u.d.i.p. rozpoczął się proces załatwienia wniosku skarżącego w zakresie pkt 1 i 2, tym samym, w ocenie Sądu, odpadła podstawa do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., mimo stwierdzenia przez Sąd bezczynności organu w tej części wniosku. W przypadku udzielenia skarżącemu informacji publicznej lub też odmowy jej udzielenia przez organ w zakresie ww. punktów wniosku, skarżący ma nadal otwartą drogę do ochrony swoich praw na drodze postępowania sądowoadministracyjnego.

Niewątpliwie nieudzielenie informacji skarżącemu na złożony wniosek nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu. Jednakże wyjaśnienia organu i okres pozostawania organu w bezczynności, w ocenie Sądu, świadczyły, że postępowaniu organu nie można przypisać rażącego naruszenia prawa.

Przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego od organu kwotę (...) zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.