Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1746508

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 9 czerwca 2015 r.
II SAB/Ol 22/15
Usunięcie przez organ stanu bezczynności po wniesieniu do sądu skargi a ocena naruszenia prawa przez organ.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Jezielska.

Sędziowie WSA: Hanna Raszkowska, Ewa Osipuk (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. G. - redaktora naczelnego dziennika na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w udzieleniu informacji publicznej

I.

umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu;

II.

orzeka, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

III.

orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny;

IV.

zasądza od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 12 listopada 2012 r., S.P., powołując się na art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.) oraz upoważnienie redaktora naczelnego dziennika "(...)" ", wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku (...)" w (...)" z wnioskiem o udzielenie informacji, czy Zarząd Okręgowy otrzymywał w latach 2007 - 2012, tusze dzików od (...)" na uroczystości organizowane przez władze lub organa PZŁ. W przypadku pozytywnej odpowiedzi, wnioskodawca prosił o wskazanie, ile i kiedy otrzymano takich tusz oraz czy Brygada płaciła za tusze tych dzików i w jakiej wysokości oraz czy tusze dzików posiadały świadectwa badań weterynaryjnych i przez kogo wydane.

Zarząd Okręgowy (...)", pismem z dnia 21 listopada 2012 r., zwrócił się do P.G. o potwierdzenie, że wnioskodawca reprezentuje go jako redaktora naczelnego lub redakcję Dziennik "(...)" ", albo jest dziennikarzem pozostającym w stosunku pracy z redakcją, gdyż nie wylegitymował się on stosownymi pełnomocnictwami, czy też innym dokumentem wskazującym na działanie z upoważnienia redaktora naczelnego tego Dziennika. Brak ten w ocenie strony stanowi przeszkodę do udzielenia odpowiedzi na kierowane zapytania.

Po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.G. - redaktora naczelnego Dziennika "(...)" " na odmowę udzielenia informacji prasowej przez Zarząd Okręgowy (...)", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 2/13, uchylił odmowę udzielenia informacji prasowej i zasądził od Zarządu Okręgowego PZŁ zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd stwierdził, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację prasową, o której mowa w art. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.). Sąd wskazał na sformalizowany charakter odmowy udzielenia informacji prasowej i ocenił, że zaskarżona odmowa nie spełnia wymogów, określonych w art. 4 ust. 1 i 3 Prawa prasowego. Sąd stwierdził, że konieczne jest ponowne rozpoznanie przedmiotowego wniosku przez Zarząd Okręgowy (...)" i udzielenie żądanej informacji w takim zakresie, w jakim nie ogranicza jej art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1033/13, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Zarządu Okręgowego (...)" od powyższego wyroku, oddalił skargę kasacyjną. NSA uznał za zasadne stanowisko sądu pierwszej instancji co do obowiązku odpowiedzi Zarządu Okręgowego (...)" na skierowane pocztą elektroniczną żądania z dnia 12 listopada 2012 r. oraz z dnia 20 listopada 2012 r. Stwierdził, że pismo Zarządu Okręgowego z dnia 21 listopada 2012 r. należało potraktować za niespełniającą wymogów z art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe odmowę udzielenia informacji prasowej.

Pismem z dnia 5 sierpnia 2014 r., P.G., redaktor naczelny dziennika "(...)" wezwał Zarząd Okręgowy (...)" m.in. do ponownego rozpoznania wniosku z dnia 12 listopada 2012 r., a następnie wywiódł skargę do tut. Sądu, w której zarzucił organowi bezczynność w udzieleniu informacji publicznej. Skarżący wywiódł z art. 32 i art. 42d ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 z późn. zm.), że organ był zobowiązany do udzielenia żądanej informacji. Dokumenty wytworzone przez ZO PZŁ w ramach oceny, przez komisje powoływane przez organ, są dokumentami publicznymi, których nie trzeba przetwarzać, a więc nie wymagają wykazywania, że są one szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni oraz wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 156 § 6 p.p.s.a., żeby miała ona charakter represyjny i wychowawczy. Skarżący wywiódł, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na półroczną bezczynność w udzieleniu wnioskowanej informacji, datującą się od uprawomocnienia się wyroku uchylającego odmowę, oraz z uwagi na wiedzę organu w zakresie konsekwencji bezczynności, wynikającą z dotychczasowych postępowań toczących się z udziałem obu stron przed tut. Sądem.

W odpowiedzi na skargę, Zarząd Okręgowy (...)" wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu wyjaśnił, że po otrzymaniu skargi przeanalizował wnioski, które w ostatnich latach wpłynęły od różnych osób, które informowały, że występują w imieniu dziennika "(...)" " i od (...)", który składał szereg zapytań we własnym imieniu oraz udzielone na nie odpowiedzi. W wyniku tej analizy ustalono, że nie ma wśród nich dowodu nadania odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, choć organ pozostawał w przekonaniu, że odpowiedź taka została udzielona po otrzymaniu rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym, organ nie jest w stanie wykazać, że odpowiedź na wniosek została udzielona, zaś przekonanie, że odpowiedział na nie wynika z faktu prowadzenia obszernej korespondencji z przedstawicielami dziennika i innymi osobami, składającymi pytania w trybie informacji publicznej. Zarząd Okręgowy (...)" wyjaśnił, że z uwagi na ograniczone możliwości finansowe i kadrowe, organ nie ma możliwości oddelegowania pracownika do wyłącznego zajmowania się tymi sprawami. Niezwłocznie po otrzymaniu skargi, gdy ustalono brak dowodu nadania odpowiedzi listem poleconym, skarżącemu została udzielona odpowiedź na wniosek, a tym samym skarga stała się bezprzedmiotowa.

W piśmie z dnia 23 kwietnia 2015 r., skierowanym do skarżącego, Zarząd Okręgowy (...)" wyjaśnił, że pozostawał w przekonaniu, że żądana informacja została już przekazana. Nie odnaleziono jednak dowodu nadania pisma w tej sprawie, wobec czego, ustosunkowując się do pytania z dnia 12 listopada 2012 r., poinformowano wnioskodawcę, że ZO (...)" nie prowadzi rejestrów związanych z otrzymywaniem tusz dzików, a w dokumentach księgowych brak jest faktur, czy innych dowodów przekazania tusz zwierzęcych od (...)"

W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2015 r., skarżący stwierdził, że pismo organu z dnia 23 kwietnia 2015 r., nie zawiera odpowiedzi na pytania, zawarte w przedmiotowym wniosku, zatem nie może stanowić podstawy umorzenia postępowania. Skarżący zaznaczył, że pytania nie dotyczyły prowadzenia rejestrów, ani gromadzenia dowodów przyjmowania tusz od kół łowickich.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).

W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, dostępny w: internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia. nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podnieść również należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

Taka zaś sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Bezsporne jest, że do dnia wniesienia skargi na bezczynność, Zarząd Okręgowy (...)" nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia 12 listopada 2012 r. Jednak już po wniesieniu skargi, pismem z dnia 23 kwietnia 2015 r., organ ten udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji prasowej. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w Olsztynie nie pozostawał już w bezczynności, skoro zrealizował obowiązek informacyjny wynikający z ustawy Prawo prasowe. Tym samym, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Skarżący, w piśmie procesowym, wyraził niezadowolenie z treści uzyskanej odpowiedzi i z uwagi na to stwierdził, że nie może stanowić ona podstawy umorzenia postępowania ze skargi na bezczynność w udzieleniu informacji prasowej. Należy zauważyć, że udzielona dziennikarzowi odpowiedź nie musi go satysfakcjonować, ale musi być rzeczywista i odnosić się do materii pytania (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2238/13, CBOIS). Udzielenie informacji spełniającej te wymogi powoduje, że nie można skutecznie zarzucić bezczynności podmiotowi, który udzielił informacji prasowej. W ocenie Sądu, treść pisma z dnia 23 kwietnia 2015 r. spełnia powyższe warunki. Wprawdzie Zarząd Okręgowy nie podał wprost, czy w latach 2007 - 2012, otrzymał tusze dzików od (...)", ani bardziej szczegółowych informacji, lecz wyjaśnił, że nie posiada ani rejestrów otrzymywanych tusz dzików, ani faktur lub innych dowodów przekazania tusz zwierzęcych od (...)". Odniósł się zatem do meritum sprawy, gdyż z tej odpowiedzi można wnioskować, że nie jest w posiadaniu szczegółowych danych, których domaga się skarżący, a które wynikałyby z wiarygodnych dokumentów.

Z powyższych przyczyn, zasadne jest umorzenie postępowania w zakresie bezczynności organu.

Usunięcie przez organ stanu bezczynności po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność nie zwalnia natomiast sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność należy mieć na uwadze, iż - choć niewątpliwie organ przekroczył ustawowe terminy - to nie uzasadnia to stwierdzenia, że bezczynność miała cechy rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, CBOSA).

W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, pozostawał on w błędnym przekonaniu niezwłocznego udzielenia odpowiedzi skarżącemu po doręczeniu wyroku NSA. Przekonanie to organ uzasadnił prowadzeniem obszernej korespondencji z przedstawicielami dziennika "(...)" i innymi osobami, występującymi z wnioskami o udzielnie informacji publicznych, a także ograniczonymi możliwościami kadrowymi i finansowymi organu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, iż działań organu w przedmiotowej sprawie nie cechuje tak znaczny stopień naruszenia prawa, który uzasadniałby stwierdzenie, iż zaistniała bezczynność nosi cechę rażącego naruszenia prawa.

Z powyższych względów, nie zachodziła przesłanka do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga dyscyplinowania go przez wymierzanie grzywny.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd w pkt I. wyroku umorzył postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; w pkt II. orzekł, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt III. orzekł o niewymierzaniu organowi grzywny. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt IV. oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.