Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3068745

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 30 września 2020 r.
II SAB/Lu 71/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.).

Sędziowie WSA: Bogusław Wiśniewski, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej (...) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

I. stwierdza, że Komendant Straży Miejskiej (...) dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku K. R. z dnia (...) czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej;

II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

III. umarza postępowania w zakresie zobowiązania Komendanta Straży Miejskiej (...) do załatwienia wniosku wskazanego w punkcie I;

IV. zasądza od Komendanta Straży Miejskiej (...) na rzecz K. R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

W skardze z 9 lipca 2020 r. K. R. (dalej: "skarżący") zarzucił Komendantowi Straży Miejskiej w (...) bezczynność (dalej także: "Komendant" bądź "organ") w przedmiocie nierozpoznania wniosku z 16 czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący opisał przebieg postępowania w sprawie i podkreślił, że do chwili wniesienia skargi nie uzyskał od organu żądanych w tym wniosku informacji, co - jego zdaniem - narusza art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm.; dalej: "u.d.i.p.").

W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o:

- zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie siedmiu dni od daty doręczenia akt sprawy,

- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,

- rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."),

- zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o oddalenie skargi. Organ przyznał, że żądana informacja została udzielona skarżącemu 10 lipca 2020 r., a więc z uchybieniem terminu udzielenia takiej informacji. Komendant wyjaśnił jednak, że uchybienie to nastąpiło wskutek specyficznej organizacji pracy podległej mu jednostki organizacyjnej, co wynikało z ogłoszonego stanu epidemicznego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta - w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. - obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. W świetle zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 wraz z powołanym orzecznictwem).

W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. oraz żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy.

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że podmiot, do którego wpłynął wspomniany wniosek o udostępnienie informacji publicznej - Komendant Straży Miejskiej w (...) jest podmiotem, który na mocy art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Straż miejska jest bowiem jednostką organizacyjną gminy (miasta), powołaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy (miasta), której koszty funkcjonowania, jak wynika z art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 928 z późn. zm.), są ponoszone z budżetu gminy. Bezsprzecznie też straż miejska działa na prawach jednostki budżetowej, w świetle art. 11 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869).

W sprawie nie było też kwestionowane, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej. Wskazana we wniosku informacja o ilości mandatów karnych wystawionych przez funkcjonariuszy w dniach 1-15 czerwca 2020 r. za wykroczenie z art. 58 k.w. oraz wskazanie wysokości grzywien nałożonych w drodze 5 ostatnich mandatów (w okresie 1-15 czerwca) za to wykroczenie, niewątpliwie zalicza się do powyższej kategorii informacji publicznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji.

Nie ulega zatem wątpliwości, że Komendant Straży Miejskiej zobowiązany był do udostępnienia żądanej przez skarżącego we wniosku z 16 czerwca 2020 r. informacji publicznej, w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Obowiązkiem Komendanta było zatem udostępnienie skarżącemu żądanych informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie w tym terminie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że Komendant dopuścił się bezczynności w powyższym zakresie, albowiem wniosek skarżącego z 16 czerwca 2020 r. - co sam organ przyznał w odpowiedzi na skargę - nie został załatwiony w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowym terminie, biegnącym od dnia jego otrzymania przez organ. Z przedłożonego przez skarżącego Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia wynika, że wniosek został skutecznie doręczony organowi za pośrednictwem platformy ePUAP już w dniu jego nadania - 16 czerwca 2020 r. Objętej tym wnioskiem informacji organ udzielił natomiast zaś dopiero dzień po wniesieniu skargi - 10 lipca 2020 r., co oznacza, że pozostawał bezczynny w dacie wniesienia przez skarżącego skargi do Sądu.

Z powyższych względów uzasadnione było stwierdzenie przez Sąd zaistniałej bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślić przy tym trzeba, że naruszenia przez organ prawa w powyższym zakresie w żaden sposób nie mogą usprawiedliwiać problemy organizacyjne jednostki kierowanej przez Komendanta wynikające ze zmiany systemu pracy na rotacyjny, związanego z ogłoszonym stanem epidemicznym. Po pierwsze, wskazać trzeba, że dodatkowe obowiązki, obciążenia i problemy organizacyjne nie mogą stanowić przeszkody w realizacji przez obywateli konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej i w wypełnianiu obowiązków organów w zakresie udostępniania tych informacji. Po drugie, do obowiązków organu administracji publicznej, jak też i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, należy takie zorganizowanie pracy jednostki organizacyjnej, aby zapewnić prawidłowe jej funkcjonowanie, także w zakresie - pobocznej z punktu widzenia Komendanta - działalności kierowanej przezeń jednostki dotyczącej obsługi wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Z woli ustawodawcy utrudnienia w działaniu organów wynikające z panującej epidemii nie mają - w świetle obowiązujących obecnie przepisów - wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Należy bowiem zauważyć, że art. 15 zzs ust. 10 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), który wyłączał stosowanie przepisów o bezczynności organów w okresie stanu epidemii z powodu COVID-19, został uchylony 16 maja 2020 r. - to jest przed złożeniem przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W związku z tym wyjaśnienia Komendanta przedstawione w odpowiedzi na skargę, nie dawały podstaw do oddalenia skargi. Mogą one mieć jedynie znaczenie dla oceny charakteru zaistniałej w sprawie bezczynności. Uwzględniając je Sąd, na podstawie art. 149 § 1b p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacji nie miała miejsca, o czym świadczy także to, że niezwłocznie po wniesieniu skargi, jeszcze przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, organ udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej.

Ze względu na to, że w chwili rozpoznania skargi Komendant nie pozostawał już bezczynny, postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania tego organu do załatwienia wniosku należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Zasadne było jednak w tej sytuacji uwzględnienie wniosku skarżącego o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw, o czym orzeczono na podstawie art. 200, art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08).

W ramach zasądzonych na rzecz skarżącego kosztów postępowania uwzględniono uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, w wysokości 480 zł oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.