Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1502609

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 21 sierpnia 2014 r.
II SAB/Lu 238/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Małysz.

Sędziowie: WSA Jacek Czaja, NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w N. na bezczynność Związku Komunalnego Gmin. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

I.

stwierdza, że bezczynność Związku Komunalnego Gmin nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

II.

umarza postępowanie w pozostałym zakresie;

III.

zasądza od Związku Komunalnego Gmin na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w N.357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 22 maja 2014 r. (data nadania) Spółka z o.o. (zwana dalej: "Spółką") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Związku Komunalnego (zwanego dalej także: "Związkiem Komunalnym" bądź "Związkiem"), polegającą na niezałatwieniu wniosku z dnia 29 kwietnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. Spółka podkreśliła, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymała żądanej informacji ani decyzji odmawiającej jej udzielenia.

W odpowiedzi na skargę Związek Komunalny wniósł o "odmowę wszczęcia postępowania" w niniejszej sprawie, wskazując, że decyzją z dnia (...) r., znak: (...), po rozpoznaniu opisanego wyżej wniosku z dnia 29 kwietnia 2014 r., odmówiono Spółce udostępnienia informacji publicznej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4a, to jest m.in. wówczas, gdy organy administracyjne mają obowiązek wydania decyzji, postanowień (na które służy zażalenie, kończących postępowanie administracyjne lub rozstrzygających sprawę co do jej istoty) bądź innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.; zwanej dalej "ustawą").

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).

Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy, obowiązane są w szczególności podmioty reprezentujące osoby prawne samorządu terytorialnego. W świetle przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) związek międzygminny jest osobą prawną samorządu terytorialnego, a jego organem wykonawczym jest zarząd (art. 65 ust. 2 i art. 73 ust. 1). Zarząd Związku Komunalnego jest więc podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości, że żądana przez Spółkę informacja stanowiła informację publiczną.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r., które wpłynęło do organu w dniu 6 maja 2014 r., Spółka zwróciła się do Związku Komunalnego o wskazanie, w jakiej wysokości premie i nagrody wypłacono ze środków Związku oraz Zakładu Budowy i Eksploatacji Wiejskich Urządzeń Komunalnych M. B. od chwili objęcia przez niego stanowiska Dyrektora wspomnianego wyżej Zakładu, w rozbiciu na poszczególne lata (k. 1 akt adm.).

Sądowi jest wiadome z urzędu, że Zakład Budowy i Eksploatacji Wiejskich Urządzeń Komunalnych został utworzony uchwałą Związku Komunalnego z dnia 7 grudnia 1995 r. Do jego obowiązków należy realizacja zadań publicznych nałożonych na gminy przez ustawę o samorządzie gminnym, w szczególności takich jak: budowa, remont, konserwacja i eksploatacja urządzeń zaopatrzenia w wodę, oczyszczalni ścieków i sieci kanalizacyjnych, wysypisk śmieci i odpadów, budowa i konserwacja urządzeń melioracji podstawowych oraz realizacja innych zadań z zakresu użyteczności publicznej. Zadania publiczne realizowane przez wspomniany Zakład są finansowane z budżetu Związku Komunalnego. Niewątpliwie więc informacja o wysokości nagród i premii wypłaconych kierownikowi tej jednostki organizacyjnej odnosi się do sposobu wydatkowania środków publicznych, a zatem jest informacją publiczną, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "f" i pkt 5 lit. "c" ustawy.

Nie przesądzając zatem o sposobie rozstrzygnięcia wskazanego wyżej wniosku skarżącej Spółki z dnia 29 kwietnia 2014 r. należy podkreślić, że Zarząd Związku Komunalnego zobowiązany był do rozpatrzenia tego wniosku w sposób określony w przepisach ustawy.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

W tym samym terminie, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy, podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, o ile stwierdzi, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, na przykład wynikające z ograniczeń w dostępie do informacji publicznej, określonych w art. 5 ustawy

W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że w terminie, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, Zarząd Związku Komunalnego nie podjął czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu stronie skarżącej żądanych informacji w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem ani nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia tych informacji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w odpowiedzi na wniosek Spółki o udzielenie informacji publicznej, który wpłynął do organu siedziby organu w dniu 6 maja 2014 r., Przewodniczący Zarządu pismem z dnia 15 maja 2014 r. powiadomił Spółkę o przedłużeniu terminu udostępnienia informacji publicznej do dnia 4 lipca 2014 r., z uwagi na "szczególnie skomplikowany charakter sprawy" (k. 11 akt adm.).

Skarga Spółki na bezczynność organu w niniejszej sprawie wpłynęła do siedziby Związku Komunalnego z dniu 28 maja 2014 r., zaś decyzja odmawiająca Spółce udostępnienia wnioskowanych informacji została wydana w dniu 30 maja 2014 r. (k. 3, 17 akt sąd.).

Z powyższego, zdaniem Sądu, wynika, że organ wykonawczy Związku Komunalnego Gmin był bezczynny w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

Przede wszystkim usprawiedliwieniem dla organu nie może być zastosowanie w sprawie art. 13 ust. 2 ustawy. Jakkolwiek przepis ten nie wskazuje żadnych przesłanek uzasadniających przedłużenie terminu załatwienia wniosku, to nie budzi wątpliwości Sądu, że wskazane przez organ okoliczności muszą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu, nie sposób jest uznać za zasadne zawartego w piśmie z dnia 15 maja 2014 r. twierdzenia organu, iż wydłużenie terminu załatwienia wniosku Spółki z dnia 29 kwietnia 2014 r. i to w sposób maksymalny, do okresu 2 miesięcy od daty wpływu tego wniosku, było uzasadnione "szczególnie skomplikowanym charakterze sprawy". Skoro już dwa dni po wpłynięciu do organu skargi na bezczynność w niniejszej sprawie, organ był w stanie rozpoznać ten wniosek w drodze decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy, to oznacza, że przedłużenie terminu załatwienia wniosku w istocie było bezpodstawne.

W związku jednak z tym, że organ wykonawczy Związku przestał tkwić w bezczynności w niniejszej sprawie już po wniesieniu skargi, a przed datą orzekania przez Sąd, brak było podstaw do zobowiązania tego organu do załatwienia wniosku skarżącej Spółki z dnia 29 kwietnia 2014 r., w oparciu o art. 149 § 1 zdanie 1 p.p.s.a.

Postępowanie sądowe w tym zakresie zatem podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009, Nr 4, poz. 63), jeśli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, już po wniesieniu skargi na bezczynność, zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nakazujący sądowi umorzenie postępowania, jakie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

W takiej sytuacji, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, zasadnym było zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej niezbędnych kosztów postępowania na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.

Z uwagi na to, że czternastodniowy termin na rozpoznanie wniosku Spółki został przekroczony w sposób nieznaczny, to jest o dziesięć dni, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., stwierdził, iż bezczynność organu w tej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o "odmowę wszczęcia postępowania" był całkowicie bezzasadny. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje bowiem niezależnie od woli Sądu z chwilą złożenia skargi bądź wniosku, o jakim mowa w art. 63 p.p.s.a.

Ubocznie należy zauważyć, że podnoszona na rozprawie kwestia dalszej bezczynności organu Związku Komunalnego, po uchyleniu decyzji odmownej Zarządu Związku z dnia z dnia (...) r., znak: (...), decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r., znak: (...), nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Rozpoznawana przez Sąd w tej sprawie skarga dotyczyła bezczynności polegającej na niezałatwieniu opisanego wyżej wniosku Spółki z dnia 29 kwietnia 2014 r. Brak było zatem podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku Spółki o odroczenie rozprawy i zobowiązanie organu do złożenia opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z informacją o dacie doręczenia mu tej decyzji.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.