Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2011779

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 2 marca 2016 r.
II SAB/Łd 204/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.).

Sędziowie WSA: Renata Kubot-Szustowska, Sławomir Wojciechowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi F. P. na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

1.

zobowiązuje Prezydenta Miasta S. do załatwienia wniosku F. P. z dnia 20 października 2015 r. o dostęp do informacji publicznej w terminie czternastu dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku;

2.

stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

3.

zasądza od Prezydenta Miasta S. na rzecz skarżącego F. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS

Uzasadnienie faktyczne

F. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie nieudzielenia odpowiedzi na pisma z dnia 18 października 2015 r. oraz z dnia 20 października 2015 r. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że pismem z dnia 18 października 2015 r. wniósł o przekazanie informacji dotyczących wynagrodzeń pracowników w Urzędzie Miasta S., a następnym wnioskiem - informacji dotyczących umów zawieranych przez Miasto S. Prezydent Miasta nie udzielił odpowiedzi ani nie odmówił jej udzielenia, pomimo iż ustawowy termin udostępnienia informacji minął kolejno w dniach 1 i 3 listopada 2015 r. Skarżący dodał, że w swych wnioskach przypominał o obowiązku udzielenia odpowiedzi w ustawowym terminie. Nieudzielenie odpowiedzi na wyżej wskazane wnioski stanowi - w ocenie F. P. - naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "u.d.i.p.".

Skarżący podkreślił, że Prezydent Miasta S. jest funkcjonariuszem publicznym i wszelkie wnioski oraz pisma wpływające do kierowanego przez niego urzędu powinny być rozpatrywane i załatwiane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z powyższych względów F. P. wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta S. do udzielenia odpowiedzi na pisma z dnia 18 października 2015 r. i 20 października 2015 r. oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że wnioski F. P. o udostępnienie informacji publicznej wpłynęły do Urzędu Miasta S. drogą mailową i w dniu 16 listopada 2015 r. Urząd Miasta S. odpowiedział na wniosek dotyczący umów zawartych przez Miasto S. również drogą elektroniczną, załączając żądane umowy. Prezydent Miasta wskazał, że następnie w dniu 17 listopada 2015 r. skarżący skierował drogą elektroniczną pismo, w którym ustosunkował się do rzekomej opieszałości Urzędu Miasta S. i w tym samym dniu złożył skargę na bezczynność organu.

Zdaniem organu skarga na bezczynność jest niezasadna, ponieważ została złożona w dniu 17 listopada 2015 r., a więc po uzyskaniu odpowiedzi ze strony Urzędu Miasta S. z dnia 16 listopada 2015 r. Ponadto Prezydent Miasta wyjaśnił, że informacje dotyczące wynagrodzeń znajdują się na stronie BIP Urzędu Miasta S. w zakładce oświadczenia majątkowe.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 grudnia 2015 r. skarżący został wezwany do wypowiedzenia się, czy wobec udzielenia mu przez Prezydenta Miasta S. w dniu 16 listopada 2015 r. odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 października 2015 r. podtrzymuje skargę na bezczynność organu.

Pismem z dnia 30 grudnia 2015 r. F. P. oświadczył, iż podtrzymuje skargę z uwagi na fakt, że uzyskana odpowiedź jest niepełna, ponieważ zanonimizowane zostały dane, które są jawne.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej przywoływanej jako "p.p.s.a.". Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie między innymi w sprawach ze skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w formie wykazów umów zawartych przez Miasto S. w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek ze wskazaniem przedmiotu umowy, stron umowy, wartości umowy, dat rozpoczęcia i zakończenia realizacji umowy.

W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne. Komentarz. Warszawa 2010, s. 70).

O bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można mówić wyłącznie wówczas, gdy adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność jest wniesienie tejże skargi przez podmiot, od którego pochodzi wniosek lub osobę przez tenże podmiot upoważnioną. Ponadto żądana informacja musi mieć charakter informacji publicznej.

Bezspornym faktem jest, iż Prezydent Miasta S. jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, bowiem stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W świetle powyższych regulacji informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (vide: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Rz 48/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Przykładowy katalog informacji publicznych zawiera art. 6 u.d.i.p. Użycie słów "w szczególności" w treści przedmiotowego przepisu wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega między innymi informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f); o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a); jak również o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że żądane przez skarżącego informacje w zakresie podania elementów umów zawartych przez Miasto S., jako iż dotyczą ww. spraw mają co do zasady charakter informacji publicznej. Stanowią bowiem istotną informację o działalności podmiotu publicznego, w tym sposobu wydatkowania majątku publicznego i przestrzegania zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi (vide: wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie I OSK 1741/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2015 r. w sprawie IV SAB/Wr 12/15, w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie II SAB/Łd 21/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, zaś sama informacja jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. W rezultacie żądanie skarżącego winno zostać załatwione w trybie u.d.i.p. poprzez udzielenie żądanej informacji lub odmowę jej udostępnienia, ewentualnie w innych formach przewidzianych przez przepisy u.d.i.p. W tym zakresie wskazać należy, że organ winien udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Wówczas winien dokonać tego w formie czynności materialno - technicznej. W przedmiotowym trybie udostępniana jest informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Podmiot do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej może alternatywnie poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Wówczas jedyną dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy. Kolejnym sposobem załatwienia wniosku jest odmowa udostępnienia informacji w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), w tym w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. lub umorzenie postępowania (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), czego winien dokonać w formie decyzji administracyjnej.

W realiach niniejszej sprawy Prezydent Miasta S. w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 20 października 2015 r. drogą elektroniczną przesłał skarżącemu wykaz umów zawartych od dnia 1 października 2014 r. W przedmiotowych wykazach umów znajdują się żądane przez skarżącego informacje w zakresie przedmiotu umowy, wartości umowy, dat rozpoczęcia i zakończenia realizacji umowy. Natomiast jeśli chodzi o podanie stron umowy, wymienione zostały nazwy tylko niektórych podmiotów, z którymi zawarto umowy. W odniesieniu do części kontrahentów organ nie udostępnił danych określających te podmioty. Jednocześnie organ w tym zakresie nie podjął żadnego z działań przewidzianych przez u.d.i.p., o których mowa była już wyżej, w szczególności nie odmówił udzielenia informacji z podaniem podstawy odmowy. Porównując zakres udzielonej informacji z zakresem żądania wyrażonego we wniosku stwierdzić należy, że zakresy te nie są tożsame i takie działanie organu nie stanowi należytego wywiązania się z obowiązków ustawowych. Poza tym zwrócić uwagę należy na brak jakiekolwiek wyjaśnienia przyczyn zróżnicowania udostępnionych danych w zakresie określenia stron zawartych umów, a takie zachowanie podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznych nie można uznać za prawidłowe.

Nadmienić dodatkowo wypada, że w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, iż dane osobowe tj. imię i nazwisko podmiotów będących stronami umów cywilnoprawnych zawartych z podmiotem publicznym są co do zasady jawne, bowiem stanowią niezbędny element właściwej oceny działania podmiotu publicznego, w tym sposobu wydatkowania publicznych środków czy oceny kwalifikacji osób, którym powierzono realizację umowy (vide" wyrok SN z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie I CSK 190/12, LEX nr 1283743; wyroki WSA: Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie II SAB/Łd 21/15, w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r. w sprawie II SA/Bk 312/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując stwierdzić trzeba, że niezałatwienie wniosku strony skarżącego zgodnie z uregulowaniami u.d.i.p. w powyżej wskazanym zakresie stanowi o bezczynności organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

Z tychże względów zasadnym jest zobowiązanie organu do załatwienia wniosku F. P. z dnia 20 października 2015 r., o czym Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w stwierdzonej bezczynności organu, czemu dał wyraz w punkcie 2 sentencji wyroku stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. ds

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.