Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1547415

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 10 czerwca 2014 r.
II SAB/Kr 95/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Syndyka Masy Upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. w upadłości likwidacyjnej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej

I.

stwierdza, że bezczynność w załatwieniu wniosku A. K. z dnia 8 listopada 2012 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

II.

umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności,

III.

zasądza od Syndyka Masy Upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. w upadłości likwidacyjnej na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

A. K., powołując się na art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o rozpoznanie skargi na bezczynność organu z dnia 12 września 2013 r. na podstawie załączonego odpisu tej skargi. ponadto wniósł:

- o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.,

- o uznanie, w myśl art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.),

- o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a.

W uzasadnieniu wniosku A. K. podniósł, że pismem z dnia 12 września 2013 r. wniósł do WSA w Krakowie za pośrednictwem organu tj. PKS (...) sp. z o.o. w M. skargę na bezczynność w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 8 listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarga ta nie została przekazana do rozpatrzenia przez WSA w Krakowie, czym naruszono dyspozycję art. 54 § 2 p.p.s.a. Skutkiem tego, skarżący wystąpił z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. sygn. akt: II SO/Kr 29/13, Sąd wymierzył syndykowi masy upadłości PKS (...) Sp. z o.o. w M. w upadłości likwidacyjnej grzywnę za nieprzekazanie sądowi skargi.

Pomimo tego, do chwili obecnej skarga z dnia 12 września 2013 r., na bezczynność PKS w (...) nie została przesłana do Sądu. Powyższe w pełni uzasadnia złożenie niniejszego wniosku.

Mając na względzie zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 7 p.p.s.a., skarżący uzupełniająco do wniosków samej skargi postuluje, aby sprawa rozpatrzona była w postępowaniu uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

A. K. ponadto wskazał, że po złożeniu skargi i po wymierzeniu organowi grzywny, pismem z dnia 20 lutego 2014 r. (doręczonym wnioskodawcy w dniu 3 marca 2014 r.) wszelkie wnioskowane informacje publiczne zostały udzielone. Tym samym organ dokonał aktu autokontroli, o którym mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. Postępowanie sądowo - administracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, co uzasadnia wniosek o jego umorzenie w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Niezależnie od tego skarżący zawnioskował, aby bezczynność PKS w (...) zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Wniosek z 8 listopada 2012 r. nie doczekał się stosownej reakcji organu przez okres 16 miesięcy od chwili jego wniesienia. Wyjątkowo jaskrawo kontrastuje to z ustawowym, 14 dniowym terminem na rozpoznanie wniosku. Od rozstrzygnięcia tej kwestii nie zwalnia Sądu umorzenie postępowania.

Wedle art. 201 § 1 wskutek umorzenia postępowania ze względu na akt autokontroli po stronie organu, skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania. Tym samym zasadnym jest złożenie wniosku w tym zakresie (analogicznego do wniosku zgłoszonego w samej skardze, jedynie ze zmianą podstawy prawnej wniosku). Skarżący zawnioskował o zasądzenie kwoty 100 zł, odpowiadającej wysokości uiszczonego wpisu.

Do powyższego pisma A. K. dołączył odpis skargi z dnia 12 września 2013 r. na bezczynność PKS (...) sp. z o.o. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.

Syndyk spółki PKS (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, ustosunkowując się do skargi z dnia 12 września 2013 r. na bezczynność organu wniósł o umorzenie postępowania na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ze względu na jego bezprzedmiotowość oraz o zasądzenie kosztów postępowania na zasadzie art. 199 p.p.s.a.

W uzasadnieniu pisma syndyk wskazał, że skarżący w dniu 12 września 2013 r. wniósł skargę w przedmiocie bezczynności organu związanej z nierozpoznaniem jego wniosku z dnia 8 listopada 2012 r. o udzielenie mu informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek syndyk wskazał, iż w dniu 10 lipca 2013 r. ogłoszono upadłość spółki przewozowej PKS (...) sp. z o.o. obejmującą likwidację jej majątku. Z powyższą datą syndyk przejął cały majątek spółki i od tego momentu sprawuje nad nim zarząd, przeprowadzając jego likwidację. Obowiązkiem zarządu upadłej spółki jest wskazanie i wydanie syndykowi całego majątku spółki, ksiąg handlowych oraz wszelkiej korespondencji i innych dokumentów. W trakcie prowadzonego postępowania Syndyk wyjaśnił, iż zmiana adresu korespondencyjnego spółki na adres biura syndyka, zgodnie z dyspozycją art. 174 ust. 2 PUiN, nastąpiła dopiero po dniu 24 września 2013 r. na wniosek syndyka złożony do właściwego urzędu pocztowego, a zatem po doręczeniu skargi (która wg twierdzeń skarżącego miała zostać doręczona w dniu 23 września 2013 r.). Jak dalej wykazywał syndyk pismo zostało najprawdopodobniej doręczone na adres upadłej spółki.

Jak wyraźnie wynika z wyżej przedstawionego stanu faktycznego, brak przekazania skargi tut. Sądowi nie był spowodowany bezczynnością syndyka, lecz jego niewiedzą o samej skardze wynikającą z faktu reorganizacji sekretariatu, a to rozwiązaniem umowy o pracę z pracownikiem sekretariatu w dniu 13 września 2013 r. oraz ze zmianą adresu korespondencyjnego upadłej spółki. Syndyk powziął wiadomość o przedmiotowej skardze dopiero na skutek wezwania tut. Sądu z dnia 19 listopada 2013 r. (doręczonego na adres biura w dniu 25 listopada 2013 r.) w sprawie ustosunkowania się organu do wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi z dnia 29 listopada 2013 r. syndyk zapewnił, iż ustosunkuje się do wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej niezwłocznie po ustaleniu zakresu wnioskowanych informacji, co wymagało uprzedniego zobowiązania reprezentantów upadłego do złożenia stosownych wyjaśnień. Podkreślenia wymaga nadto fakt, iż w chwili wystąpienia skarżącego z przedmiotowym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej syndyk nie reprezentował spółki, w związku z czym uzyskanie odpowiedzi na postawione przez skarżącego pytania wymagało czasu i zaangażowania członków zarządu, którzy w dacie wpływu wniosku, a to w listopadzie 2012 r., pełnili funkcje reprezentantów upadłego. Ponadto znaczna część zwłoki w udzieleniu odpowiedzi na przedmiotowy wniosek miała miejsce przed ogłoszeniem upadłości spółki, a to w okresie od 8 listopada 2012 r. do 10 lipca 2013 r., na co syndyk nie miał żadnego wpływu. Po zebraniu wszystkich wnioskowanych przez skarżącego informacji publicznych syndyk pismem z dnia 20 lutego 2014 r. wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku informacyjnego, udzielając A. K. pełnej odpowiedzi na zadane we wniosku pytania.

W związku z udzieleniem informacji publicznej skarżącemu postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Ze względu na powyższe zasadnym jest zastosowanie przez Sąd w obecnym stanie faktycznym i prawnym dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., prowadzącej do umorzenia postępowania ze względu na bezprzedmiotowość jego dalszego prowadzenia. Podkreślono, że o umorzenie postępowania wniósł sam skarżący we wniosku z dnia 28 marca 2014 r. o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi, przyznając tym samym, iż przekazane mu przez syndyka w dniu 20 lutego 2014 r. informacje są wystarczające i odpowiadają na wszystkie pytana zawarte we wniosku z dnia 8 listopada 2012 r.

Na marginesie syndyk wskazał, iż w świetle powyższych wyjaśnień i całokształtu działań podjętych przez syndyka w niniejszym postępowaniu nie sposób zgodzić się ze skarżącym, jakoby bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., czy też nie bierze pod uwagę z jakich powodów dany akt lub, jak w niniejszym przypadku, czynność materialno-techniczna nie została podjęta, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Znaczenie mają tutaj także okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów (tak w wyr. WSA w Warszawie z dn. 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 590/13, LEX nr 1406499). Jak już wykazywano powyżej, brak udzielenia informacji publicznej skarżącemu przez syndyka i brak przesłania skargi do Sądu w wyznaczonych prawem terminach nie wynika z winy syndyka. Przyczyny takiego stanu rzeczy należy doszukiwać się w trudnościach organizacyjnych spółki transportowej, które doprowadziły ostatecznie do ogłoszenia jej upadłości. W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić, iż w trakcie prowadzonego postępowania syndyk podejmował liczne czynności w celu uzyskania wszystkich informacji wnioskowanych przez skarżącego, a jego działanie, chociaż wydłużone w czasie, nigdy nie miało na celu uniknięcia wywiązania się z nałożonego na niego obowiązku informacyjnego. Ostatecznie skarżący pismem z dnia 20 lutego 2014 r. otrzymał wyczerpującą odpowiedź na zadane we wniosku pytania. W związku z powyższym twierdzenia o czasowej bezczynności syndyka jako rażącym naruszeniu prawa należy uznać za bezzasadne.

Jednocześnie z powyższą odpowiedzią na skargę syndyk przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oryginał skargi A. K. na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a. jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Wprawdzie w dacie składania wniosku o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi przesłanki do zastosowania tego przepisu były spełnione, jednak wobec późniejszego przesłania przez syndyka oryginału skargi A. K. z dnia 12 września 2013 r. (k. 12 akt sądowych) brak było podstaw do rozpoznania niniejszej sprawy na podstawie odpisu skargi.

Skarga została natomiast rozpoznana w trybie uproszczonym. W myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarżący w niniejszej sprawie złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Z tego względu Sąd wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym (art. 133 § 1 w związku z art. 120 p.p.s.a.).

Sąd Rejonowy dla (...) w Krakowie Wydział VIII dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z dnia z dnia 10 lipca 2013 r. ogłosił upadłość PKS (...) sp. z o.o. w M. obejmującą likwidację majątku dłużnika oraz wyznaczył syndyka. Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 z późn. zm.) jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Tak więc od momentu ogłoszenia przez sąd upadłości likwidacyjnej dalsze postępowanie toczyło się z udziałem syndyka masy upadłości.

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi na bezczynność należy wskazać na art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była bezczynność PKS (...) Sp. z o.o. w M. w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 8 listopada 2012 r. o udzielenie informacji publicznej.

Wniosek o udzielenie informacji publicznej został rozpoznany - skarżącemu udostępniono żądaną przez niego informację w piśmie syndyka z dnia 20 lutego 2014 r. (k. 17 akt sądowych). Zarówno ze skargi, jak i z odpowiedzi na skargę udzielonej przez syndyka wynika, że odpowiedź ta była pełna i wyczerpująca. Sąd również podziela to stanowisko. Z tego względu brak było podstaw do zobowiązania syndyka do rozpoznania wniosku.

Przyjmuje się, że wydanie aktu lub podjęcie czynności po wniesieniu skargi na bezczynność, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd administracyjny powoduje konieczność umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania do wydania akt (podjęcia czynności) jako bezprzedmiotowego. Na takim stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2008 r., sygn. II FSK 880/07 (LEX nr 477373) stwierdzając: "Jeżeli w chwili rozpoczęcia rozprawy organ nie pozostawał w stanie bezczynności, to sąd pierwszej instancji nie może uwzględnić skargi i zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu, zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. W takiej sytuacji istnieją podstawy do umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego". Orzeczenie to zapadło jednak na tle poprzedniego brzmienia art. 149 p.p.s.a., zgodnie z którym uwzględnienie skargi na bezczynność następowało poprzez zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Obecnie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje oprócz zobowiązania organu do wydania aktu (podjęcia czynności) także obowiązek orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a.). Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się szczegółowo w postanowieniu z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. I OSK 2626/12 (LEX nr 1247155) stwierdzając: "Przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 417 (1) § 3 k.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.". Wielokrotnie potwierdzono to stanowisko, na przykład w postanowieniu z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II OSK 2733/12 (LEX nr 1325610), z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. I OSK 1771/13 (LEX nr 1430369) czy też z dnia 21 marca 2013 r., sygn. I OSK 481/13 (LEX nr 1299301).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że rozpoznając skargę A. K. Sąd musiał ocenić, czy w dacie wniesienia skargi stan bezczynności istniał, a jeżeli tak to czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.

Skarga A. K. na bezczynność została wniesiona 12 września 2013 r. Skarżącemu udostępniono żądaną przez niego informację w piśmie syndyka z dnia 20 lutego 2014 r.

Jak wynika z powyższego w dacie wniesienia skargi na bezczynność syndyk pozostawał w stanie bezczynności, która ustała z chwilą doręczenia skarżącemu pisma syndyka z dnia 20 lutego 2014 r., zawierającego żądaną przez skarżącego informację publiczną. W dacie wyrokowania tj. 10 czerwca 2014 r. bezczynność nie miała już miejsca. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że syndyk przesłał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego niemal 2 miesiące po udostępnieniu skarżącemu żądanej przez niego informacji. Datą wniesienia skargi jest bowiem data jej wpłynięcia do organu, nie zaś data przekazania skargi przez organ do sądu administracyjnego (art. 54 § 1 p.p.s.a.).

Ponieważ objęta skargą bezczynność ustała po wniesieniu skargi, Sąd nie mógł uwzględnić skargi i zobowiązać syndyka do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Z tego względu postępowanie sądowe w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt II wyroku.

Zgodnie z dyspozycją art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Sąd dokonał oceny, czy opisana wyżej bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność wzięto pod uwagę fakt, że przekroczenie terminów załatwienia sprawy było znaczne. Od wpłynięcia wniosku do udzielenia informacji publicznej minęło niemal 16 miesięcy (od 8 listopada 2012 r. do 3 marca 2014 r. - data doręczenia skarżącemu pisma zawierającego żądaną przez niego informację publiczną). Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Przepis art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi zaś, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Na uwagę zasługuje również fakt, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został rozpoznany dopiero po nałożeniu na syndyka grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. sygn. akt II SO/Kr 29/13.

Biorąc pod uwagę kilkunastomiesięczne przekroczenie terminu rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej Sąd w pkt I wyroku uznał, że w sprawie nie miało miejsca rażące naruszenie prawa.

O kosztach orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kwoty obejmującej wpis od skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.