II SAB/Kr 41/19, Koła łowiecka a dostęp do informacji publicznej. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2688610

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2019 r. II SAB/Kr 41/19 Koła łowiecka a dostęp do informacji publicznej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska.

Sędziowie WSA: Mirosław Bator (spr.), Jacek Bursa.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Koła Łowieckiego () w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

I. zobowiązuje Koło Łowieckie () w S. do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie załatwienia wniosku z dnia 4 listopada 2018 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi

II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

III. zasądza od Koła Łowieckiego () w S. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 3 lutego 2019 r. P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Koła Łowieckiego (...) w S. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 6 listopada 2018 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie elektronicznych skanów wszystkich dokumentów dotyczących jakichkolwiek działań Koło Łowieckie (...) w S., a adresowanych do lub od - wszystkich Zarządów Dróg w latach od 2008 (włącznie) do dnia sporządzenia odpowiedzi na to pismo. Jednocześnie skarżący wniósł o udostępnienie powyższych informacji w formie elektronicznej jako dokumenty pdf, przez wysłanie na skrzynkę ePUAP. Skarżący podniósł, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał odpowiedzi zgodnej z wnioskiem. Organ przesłał skarżącemu drogą mailową pismo w którym potwierdził, że jest w posiadaniu informacji z udziałem Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. Skarżący powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wniósł o zobowiązanie Prezesa Zarządu Koła Łowieckiego (...) w S. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi.

W odpowiedzi na skargę Koło Łowieckie (...) w S. wniosło o jej oddalenie bądź odrzucenie. Organ wskazał, że skarga jest całkowicie bezzasadna. W dniu 7 listopada 2018 r. Koło Łowieckie (...) w S. przesłało do skarżącego odpowiedź, w której został on szczegółowo poinformowany o problemie z jakim się zwrócił. Zatem nie może być mowy o bezczynności czy też przewlekłości postępowania koła łowieckiego. Ponadto podniesiono, że koło łowieckie nie jest organem administracji publicznej, a informacja nie stanowi informacji publicznej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach indywidualnych, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku działania wymaganego od organu administracji. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli nie jest bowiem określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz obowiązek ich wydania w ustawowym terminie. Z kolei w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności albo stwierdzenia bądź uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzyga w kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Dalej wskazać należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem k.p.a. nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. Wprawdzie art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a.

W dalszej kolejności wyjaśnić należy, iż uprawnienie do uzyskania dostępu do informacji publicznej opiera się przede wszystkim na normie wyrażonej w art. 61 Konstytucji RP. W przepisie tym ustrojodawca zagwarantował każdemu obywatelowi prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, precyzując jednocześnie, że prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł wniosła skargę na bezczynność Koła Łowieckiego (...) w S. w przedmiocie nierozpatrzenia jego wniosku z dnia 6 listopada 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w którym zwrócił się o przesłanie skanów dokumentów dotyczących jakichkolwiek działań koła adresowanych do lub od wszystkich Zarządów Dróg w latach od 2008 do dnia sporządzenia odpowiedzi na pismo.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest ustalenie, czy Koło Łowieckie (...) w S. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądane przez stronę informacje są informacją publiczną. Zakres podmiotowy stosowania u.d.i.p. określa jej art. 4, zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności m.in. organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jeżeli posiadają taką informację. O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny.

Kwestia zaliczenia kół łowieckich do grona podmiotów objętych regulacją u.d.i.p. była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. akt I OZ 1155/13) jednoznacznie stwierdził, że koła łowieckie są właśnie "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu powyższej normy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Należy bowiem zauważyć, że koła łowieckie wykonują zadania administracji państwowej związane z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1226 z późn. zm.). Są one podstawowymi podmiotami wydzierżawiającymi obwody łowieckie, a zatem to na nich, na dzierżawionym obwodzie, spoczywa obowiązek realizacji celów i zadań łowiectwa, tj. prowadzenia gospodarki łowieckiej rozumianej - w myśl art. 8 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie - jako element ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Nadto koła łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, albowiem sporządzane przez nie roczne plany łowieckie, po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), podlegają zatwierdzeniu przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.

Odnosząc się do drugiego z zagadnień istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, to jest ustalenia czy żądane przez stronę informacje są informacją publiczną zauważyć natomiast należy, iż pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Przy wykładni tego przepisu należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r., sygn. IV SAB/Gl 28/07, dostępny jak wyżej). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa, którego część stanowią zgodnie z art. 2 Prawa łowieckiego zwierzęta łowne w stanie wolnym. czy też o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p.), do których zaliczają się koła łowieckie. Nadto w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Jest nią zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez podmioty te wytworzonych jak i tych, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, co należy podkreślić na gruncie rozpatrywanej sprawy, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów.

W świetle powyższych regulacji nie budzi jakichkolwiek wątpliwości sądu, że dokumenty dotyczące działań Koła Łowieckiego (...) w S. adresowane do lub od Zarządów Dróg w latach od 2008 r. do chwili obecnej stanowią informację publiczną. Natomiast w piśmie z dnia 7 listopada 2018 r. Koło Łowieckie (...) w S. poinformowało jedynie, że udzielało Zarządowi Dróg Wojewódzkich w K. informacji na temat szlaków wędrówek zwierząt na odpowiednich odcinkach dróg. Natomiast organ nie przesłał skanów dokumentów, których w swoim wniosku domagał się skarżący.

Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że Koło Łowieckie (...) w S. powinno zakończyć zainicjowane wnioskiem strony skarżącej z dnia 6 listopada 2018 r. postępowanie w sposób przewidziany prawem, to jest alternatywnie:

1. udzielić informacji publicznej, albo

2. w razie stwierdzenia, że Koło nie dysponuje żądanymi informacjami i dokumentami będącymi ich nośnikiem udzielić wnioskodawcy odpowiedzi w formie zwykłego pisma, albo

3. w razie stwierdzenia, iż środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie i następnie - o ile wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu - postępowanie umorzyć, albo

4. odmówić udzielenia informacji.

Przedstawionym powyżej wymogom Koło Łowieckie (...) w S. nie sprostało, co oznacza, że organ ten pozostaje w tym zakresie w bezczynności. Mając powyższe na względzie Sąd po stwierdzeniu, że Koło Łowieckie (...) w S. dopuściło się bezczynność w wyżej wymienionym zakresie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał je do załatwienia wniosku skarżącego, w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi (pkt I. wyroku), co oznacza po stronie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji konieczność albo jej udostępnienia w tym terminie, albo wydania w tym terminie odpowiedniego rozstrzygnięcia przewidzianego przepisami u.d.i.p.

Sąd uznał także, iż stwierdzona bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt II wyroku). Zaznaczyć należy, iż w ocenie Sądu podmiot ten nie rozpoznał podania strony w sposób przewidziany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ze złej woli lub w wyniku rażącego zaniedbania swoich obowiązków, a jedynie z uwagi na błędne przeświadczenie, iż pismo wnioskodawcy nie podlega rozpoznaniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od Koła Łowieckie (...) w S. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III. wyroku).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.