II SAB/Kr 215/18, Czynności organu w razie wstępnej kwalifikacji żądanej informacji publicznej jako przetworzonej. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2606887

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2018 r. II SAB/Kr 215/18 Czynności organu w razie wstępnej kwalifikacji żądanej informacji publicznej jako przetworzonej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz.

Sędziowie WSA: Agnieszka Nawara-Dubiel, Magda Froncisz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. Z. na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 14 sierpnia 2018 r.

I.

zobowiązuje Wójta Gminy R. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi,

II.

stwierdza, że Wójt Gminy R. dopuścił się bezczynności,

III.

stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

IV.

wymierza Wójtowi Gminy R. grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych,

V.

zasądza od Wójta Gminy R. na rzecz skarżącego J. Z. 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 19 października 2018 r. J. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 14 sierpnia 2018 r., wnosząc o:

1.

zobowiązanie Wójta Gminy R. do udzielenia żądanej informacji publicznej we wnioskowanej formie w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,

2.

orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3.

wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4.

zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 14, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i w żądanej formie.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że 14 sierpnia 2018 r. zwrócił się z wnioskiem o udzielenie mi informacji publicznej w postaci zestawienia kosztów oraz kserokopii faktur związanych z inwestycją na terenie byłej szkoły podstawowej w N. Takie kroki postanowił podjąć jako przewodniczący Rady Gminy w R., w związku z wcześniejszym (22 czerwca 2018 r.) wnioskiem M. C. w tej samej sprawie oraz odpowiedzią na nie Sekretarza Gminy z dnia 6 lipca 2018 r. Dnia 28 sierpnia 2018 r. otrzymał pismo informujące, iż wnioskowane przez niego informacje są dostępne w innych źródłach. Nie ma w rzeczonym piśmie odmowy rozpatrzenia wniosku. Pismo niemal identycznej treści otrzymała wcześniej M. C. Powyższe pismo jest sprzeczne z art. 14 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ nie wskazał także przyczyn braku możliwości udostępnienia skarżącemu informacji zgodnie z wnioskiem ze wskazaniem, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 pkt 2 u.d.i.p.).

Skarżący zauważył, że nie tylko jego wniosek, ale także wniosek M. C., będącej radną Rady Gminy R., spotkał się z bezczynnością ze strony organu. Pokazuje to obojętność organu i niechęć współpracy z radnymi.

W ocenie skarżącego są to rażące naruszenia prawa. Nie tylko dlatego, że nie doszło do właściwego udostępnienia informacji publicznej (wyrok WSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Lu 72/12, ale również dlatego, że postawa pytanego organu nie przejawia dobrej woli dla załatwienia wniosku skarżącego (wyrok WSA z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Bk 36/15.

Skarżący wskazał, że wnosi tę skargę bez ponownego wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa, gdyż prawo do jej złożenia nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia (wyrok NSA o sygn. akt I OSK 285/11). Za uzasadnione należy uznać także, zdaniem skarżącego, zobowiązanie Wójta Gminy R. do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, na podstawie art. 38 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy R. wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Zdaniem organu skarga jest bezzasadna. Organ wskazał, że informacje, o które wnosił skarżący, były szczegółowo ujęte w rocznych sprawozdaniach z budżetu za lata 2007 - 2017, do których jako Przewodniczący Rady Gminy skarżący miał dostęp.

Nie ulega - zdaniem organu - wątpliwości, że informacja o którą wnosił skarżący jest informacją przetworzoną, zawiera bowiem żądanie udostępnienia faktur za ponad 10 lat. W tym celu pracownik urzędu musiałby sięgnąć do archiwów i dokonać zestawienia wnioskowanych faktur, co bez wątpienia utrudniłoby pracę urzędu. Skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu prawnego, a więc skoro informacja ta stanowi, w świetle przepisów ustawy, informację publiczną przetworzoną, to nie ma ustawowego obowiązku jej udostępniania. Nadto w judykaturze podnosi się, że niezasadny jest wniosek o udostępnienie informacji już wcześniej udostępnionej wnioskodawcy. Skarżący w dniu składania wniosku pełnił funkcję Przewodniczącego Rady Gminy i w związku z tym był w posiadaniu żądanych informacji, bowiem dokumenty były dostępne w sprawozdaniach budżetowych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem organu po stronie organu nie doszło do przewlekłości, bowiem na bieżąco, na każdym etapie postępowania, wnioskodawca był informowany o czynnościach w sprawie.

Zdaniem organu wnioski kierowane przez skarżącego J. Z. mają jedynie na celu sparaliżowanie działania Urzędu, bowiem po pierwsze wnioskodawca zwraca się z coraz to nowym wnioskiem, a każdy z tych wniosków obejmuje szeroki zakres informacji. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma również fakt, że skarżący jako radny był w posiadaniu dokumentów będących przedmiotem niniejszego postępowania. W orzecznictwie uznano, że w sytuacji, gdy udostępnienie informacji wiąże się z poniesieniem takich nakładów organizacyjnych i finansowych, które wysoce utrudniają działania organu lub instytucji zobowiązanej, należy uznać, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej (wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11). Przygotowanie informacji, o którą wnioskował skarżący, wiązałoby się z wykonaniem kserokopii znacznej ilości dokumentów i bez wątpienia utrudniłoby to pracę organu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność organów administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a.").

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Dalej należy wskazać, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1.); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2.); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3.). Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w tej ustawie lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej również w tejże ustawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, zainicjowanej wniesieniem skargi przez J. Z., jest bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z 14 sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarga na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej nie wymagała wyczerpania środków zaskarżenia. Dlatego też należy uznać, że skarga jest dopuszczalna i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

Prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Skonkretyzowanie prawa do informacji ma miejsce w ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330) dalej "u.d.i.p.". Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, że należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).

W przedmiotowej sprawie bezsporny pozostaje fakt, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, tj. Wójta Gminy R., który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. był zobowiązany do jej udzielenia w zakresie, w jakim był on dysponentem żądanej informacji publicznej.

Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

Skoro ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to należy przyjąć, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania.

Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513).

Mając na uwadze powyższe uwagi należy zatem przyjąć, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wniosek, który jednocześnie dotyczy:

1)

informacji rozumianej jako powiadomienie, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, pouczenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom A-J, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 1212) czyli oświadczenia wiedzy, które - na co wskazuje analiza art. 6 cyt. ustawy - dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania;

2)

informacji istniejącej i znajdującej się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia;

3)

informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj.

takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. I OSK 1163/15, LEX nr 2260512).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej precyzyjnie określa obowiązki podmiotu zobowiązanego, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Podmiot, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), winien alternatywnie:

- udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy),

- odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy),

- umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy).

Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyzję wydaje się wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Może być ona więc wydana wtedy, gdy w ogóle przedmiotowa ustawa ma zastosowanie.

Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, to nie ma podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1153/03, wyrok NSA z dnia 25 marca 2001, sygn. akt II SA 4059/02, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 3301/02, wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r., sygn. I OSK 3238/14).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa (zob. np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. I OSK 918/14).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2018 r. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej.

Wójt Gminy R. w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czyli 14 dni, odniósł się do tego wniosku wskazując, że "W odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z datą wpływu 14 sierpnia 2018 r. Urząd Gminy w R. informuje, że wszystkie dane dotyczące poniesionych kosztów przy remoncie budynku i otoczenia byłej Szkoły Podstawowej w N. za okres od 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. były szczegółowo ujęte w sprawozdaniach rocznych z wykonania budżetów za lata 2007 r. do 2017 r. Zarządzenia Wójta w tej sprawie przekazywano Radnym do procedowania w związku z udzieleniem absolutorium dla Wójta Gminy. Koszty poniesione w I półroczu 2018 r. ujęte będą w informacji o przebiegu wykonania budżetu Gminy R. za I półrocze 2018 r. w terminie ustawowym tj. do 31 sierpnia 2018 r."

Przesyłając skarżącemu ww. pismo organ uznał sprawę za załatwioną.

Do chwili wydania przez Sąd wyroku w niniejszej sprawie żądana wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2018 r. informacja publiczna nie została skarżącemu udostępniona.

Nie zasługuje przy tym argumentacja organu, że skarżący miał - jako Przewodniczący Rady Gminy - dostęp do żądanej informacji publicznej. Funkcja przewodniczącego rady gminy sprowadza się do organizowania jej pracy oraz przewodniczenia obradom, czyli sprowadza się jedynie do administracyjnego kierowania radą, zatem nie daje skarżącemu żadnych dodatkowych uprawnień, czy kompetencji jakie przysługują każdemu radnemu.

W wniosku o udzielenie informacji publicznej skarżący wnioskował o informację - zestawienie wszystkich kosztów (projekty, wykonawstwo) wraz z kserokopiami faktur jakie zostały zainwestowane w budynek byłej szkoły podstawowej w N. i otoczenie.

Twierdzenia organu, jakoby informacje takie były zawarte w sprawozdaniach z wykonania budżetu, nie można ocenić jako prawdziwe. W sprawozdaniach podawane są liczbowe kwoty/sumy, natomiast brak jest szczegółowych opisów, czy składników tych kwot.

Nie można zatem stwierdzić, by żądane informacje były szczegółowo ujęte w rocznych sprawozdaniach z budżetu za lata 2007-2017. Ponadto, co sam organ przyznał "koszty poniesione w I półroczu 2018 r. ujęte będą w informacji o przebiegu wykonania budżetu Gminy R. za I półrocze 2018 r. w terminie ustawowym tj. do 31 sierpnia 2018 r.", zatem także i te informacje nie były dla skarżącego dostępne.

Ponadto należy wskazać, że podmiot dysponujący informacją publiczną winien dokonać jej kwalifikacji (o tym, że informacja jest informacją przetworzoną) z chwilą otrzymania wniosku, ewentualnie po wezwaniu wnioskodawcy o uzupełnienie argumentacji w nim przedstawionej. W przypadku wstępnej kwalifikacji informacji jako przetworzonej, podmiot zobowiązany wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne, zawiadamia wnioskodawcę o przetworzonym charakterze żądanej informacji, jednocześnie wzywając go do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udzieleniu informacji, wyznaczając 7 - dniowy termin na jego wykazanie (odpowiednie stosowanie art. 64 § 2 k.p.a.).

Skoro organ uznał żądaną informację za przetworzoną, to powinien od razu (w terminie 14 dni od złożenia wniosku) zażądać wykazania dodatkowej przesłanki, względnie zachować się zgodnie z art. 15 u.d.i.p. (pobranie dodatkowej opłaty), a następnie postąpić stosownie do reakcji na żądanie wykazania przesłanki interesu publicznego. W niniejszej sprawie nic takiego nie miało miejsca.

Należy przy tym zaakcentować, że co do kwestii wykazania przez wnioskodawcę interesu publicznego, to zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. powinność ta spoczywa w razie żądania udzielenia informacji przetworzonej. Za taką zaś można jedynie uznać informację, która co do zasady wymaga np. dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie pewnych określonych środków osobowych i finansowych. W ocenie Sądu, mając na uwadze jej rodzaj, a nawet ilość, nie można uznać żądanej przez skarżącego informacji za informację przetworzoną, ale nawet gdyby żądana informacja była przetworzoną, to i tak organ nie wszczął procedury związanej z informacją przetworzoną.

Reasumując należy stwierdzić, że organ w terminie 14 dni od złożenia wniosku nie udzielił informacji, nie wszczął procedury związanej z informacją przetworzoną ani nie wydał decyzji odmownej. Nie uczynił tego także nawet po wniesieniu skargi, ani do chwili wydania niniejszego wyroku.

Mając to na uwadze Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt 1 sentencji wyroku zobowiązał Wójta Gminy R. do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku J. Z. z dnia 14 sierpnia 2018 r. - w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi.

Uzasadnia to w pełni ocenę, że sprawie miała miejsce bezczynność w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Natomiast wobec stwierdzenia, że do chwili wyrokowania przez Sąd w sprawie ma miejsce 4 miesięczna bezczynność, należy ocenić, czy była to bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty - tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa.

W rozpatrywanej sprawie 4 miesięczna bezczynność organu (do momentu wyrokowania) nosi, w ocenie Sądu, znamiona bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd administracyjny dostrzega przy tym trudności po stronie organu w związku z aktywnością skarżącego, obejmującą składanie wniosków o szerokim spektrum mającej być udzieloną informacji.

Jednak procedura udzielania informacji na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przewiduje taką sytuację (art. 15 u.d.i.p.), zaś organ nie wykorzystał cytowanego przepisu, natomiast rażąco przekroczył ustawowe terminy udzielenia informacji, przedłużając je w sposób nie znajdujący oparcia w ustawie oraz nieusprawiedliwiony. W sytuacji uznania żądanej informacji za przetworzoną, nie wszczął niezwłocznie stosownych wskazanych wyżej kroków, w efekcie nie udzielając, ani nie odmawiając skarżącemu udzielenia żądanej informacji publicznej.

Opisany sposób działania organu nie znajduje usprawiedliwienia i musi prowadzić do przyjęcia ewidentnego naruszenia przepisów prawa, co właśnie uzasadnia ocenę bezczynności jako dokonanej z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów orzeczono jak w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

Sytuacja ta uzasadnia nadto nałożenie grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a., którą Sąd wymierzył w kwocie 500 zł. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 2015 r. II OSK 2166/14, "Wymierzenie grzywny jest wyłącznie wtedy możliwe i uzasadnione, gdy sąd stwierdzi wystąpienie najwyższego stopnia bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, tj. mającego cechy rażącego naruszenia prawa". Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Ponadto wymierzenie grzywny może mieć charakter prewencyjny, przeciwdziałający nieprawidłowemu działaniu organu na przyszłość (por. też wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r. II OSK 2095/14). W ocenie Sądu grzywna w kwocie 500 zł (mieszcząca się w ramach zakreślonych art. 154 § 6 p.p.s.a.) jest właściwa i wystarczająca dla osiągnięcia wskazanego prewencyjnego celu.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt V sentencji wyroku, w oparciu o art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Stosownie do pierwszego ze wskazanych przepisów w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei art. 205 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Mając na uwadze te przepisy sąd zasądził na rzecz skarżącego 100 zł, co stanowi równowartość uiszczonego wpisu od skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.