II SAB/Kr 159/17, Przewlekłe prowadzenie postępowania. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2373409

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2017 r. II SAB/Kr 159/17 Przewlekłe prowadzenie postępowania.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski.

Sędziowie WSA: Iwona Niżnik-Dobosz (spr.), Małgorzata Łoboz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi M.P.-Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy W. w sprawie zmiany stosunków wodnych

I.

stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy W.;

II.

stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

III.

umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy W. do wydania decyzji administracyjnej w terminie 3 miesięcy od dnia przekazania akt przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego;

IV.

oddala wniosek o wymierzenie Burmistrzowi Miasta i Gminy W. grzywny;

V.

oddala wniosek o przyznanie sumy pieniężnej;

VI.

zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy W. na rzecz M.P.-Z kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

M. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie zmiany stosunków wodnych na dz. nr (...) i (...) położonych w miejscowości K. (gmina W.), domagając się uwzględnienia skargi oraz zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy do wydania decyzji administracyjnej w terminie 3 miesięcy od dnia przekazania akt sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego, stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny w wysokości sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Ponadto skarżąca wniosła o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, a także zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania wskazując, że:

- w 2010 r. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania,

- w październiku 2010 r. wydana została opinia biegłego mgra inż. P. R.,

- 24 listopada 2010 r. zgłoszono zarzuty do opinii biegłego,

- 8 grudnia 2010 r. biegły udzielił odpowiedzi na ww. zarzuty,

- 18 stycznia 2011 r. zgłoszono zarzuty do odpowiedzi biegłego,

- 23 maja 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję,

- 9 czerwca 2011 r. wniesiono odwołanie od ww. decyzji,

- 8 sierpnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało decyzję (znak: (...)) uchylającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 23 maja 2011 r.,

- 19 grudnia 2011 r. dokonano wizji lokalnej w terenie,

- 5 marca 2012 r. skarżąca wezwała Burmistrza o powołanie nowego biegłego,

- 9 marca 2012 r. dokonano wizji lokalnej w terenie,

- 12 marca 2012 r. skarżąca przekazała listę biegłych hydrogeologów (z listy biegłych sądowych),

- 26 kwietnia 2012 r. dokonano wizji lokalnej w terenie,

- 3 października 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania,

- 18 października 2012 r. wniesiono zażalenie na ww. postanowienie o zawieszeniu postępowania,

- 27 grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało postanowienie (znak: (...)) uchylające postanowienie Burmistrza z dnia 3 października 2012 r.,

- 17 lipca 2013 r. dokonano wizji lokalnej w terenie,

- 9 czerwca 2015 r. dokonano wizji lokalnej w terenie,

- 25 sierpnia 2015 r. wydana została opinia biegłego J. B.,

- 30 września 2015 r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję,

- 19 października 2015 r. wniesiono odwołanie od decyzji,

- 29 stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało decyzję (znak: (...)) uchylającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 30 września 2015 r.,

- 7 kwietnia 2016 r. powołano biegłego inż. J. S.,

- 21 kwietnia 2016 r. skarżąca wniosła pismo kwestionujące uprawnienia ww. biegłego i przekazała listę biegłych hydrogeologów (z listy biegłych sądowych),

- 5 maja 2016 r. dokonano wizji lokalnej w terenie,

- 30 maja 2016 r. biegły inż. J. S. wydał opinię,

- 11, 15 i 18 lipca 2016 r. zgłoszono zarzuty do opinii biegłego,

- 6 września 2016 r. biegły udzielił odpowiedzi na ww. zarzuty,

- 5 października 2016 r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję,

- 19 października 2016 r. wniesiono odwołanie od decyzji,

- 16 marca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało decyzję (znak: (...)) uchylającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 5 października 2016 r.

Skarżąca podniosła również, że toczące się od połowy 2010 r. postępowanie administracyjne, pod względem procesowym, jest w jej ocenie wyrazem absolutnej nieudolności organu I instancji, który wydał 3 decyzje administracyjne naruszające przepisy z zakresu postępowania administracyjnego, błędne pod względem merytorycznym i całkowicie ignorujące wskazania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zawarte w decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r., jak również w decyzji z dnia 29 stycznia 2016 r.

Skarżąca zarzuciła również Burmistrzowi Miasta i Gminy, że od dnia wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r. do dnia wydania decyzji z dnia 5 października 2016 r. nie stosował się on do wskazań zawartych w decyzji organu II instancji oraz w postanowieniu z dnia 27 grudnia 2012 r., w tym w zakresie powołania biegłego posiadającego odpowiednie uprawnienia do oceny stanu stosunków wodnych, a nie jak wydający w sprawie opinie biegli z zakresu budownictwa, czy też objęcia przedmiotem postępowania zmiany stanu wód gruntowych, a nie tylko ograniczenie się do stanu wód powierzchniowych. Zdaniem skarżącej, organ I instancji nie odniósł się również do zarzutów dotyczących braku bezstronności biegłego mgra inż. P. R. oraz biegłego inż. J. S., których odpowiedzi na zarzuty do opinii wskazywały na brak bezstronności oraz tendencyjny i lekceważący stosunek do zgłaszanych przez skarżącą twierdzeń. W ocenie skarżącej, Burmistrz Miasta i Gminy w swoich decyzjach nie wykazywał żadnych przejawów samodzielności rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności nie analizował on samodzielnie argumentów podnoszonych w toku postępowania przez skarżącą oraz biegłych, nie oceniając ich, lecz arbitralnie przyjmując, że wszystkie twierdzenia biegłych zasługują na zaakceptowanie. Podkreślono przy tym, że przez 2 lata, tj. od połowy 2013 r. do połowy 2015 r., organ I instancji nie dokonywał żadnych czynności pozostając w stanie bezczynności, zaś w toku postępowania ignorował on dowody zgłaszane przez stronę (w tym z przesłuchania świadków). Według skarżącej, powołanie nowego biegłego (inż. J. S.) nieposiadającego uprawnień z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych pozostawało w sprzeczności z zaleceniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w szczególności w sytuacji, w której organ I instancji dysponował wykazem biegłych hydrogeologów z listy biegłych sądowych, który to wykaz był ogólnodostępny w internecie, jak i dwukrotnie załączany w toku postępowania przez stronę, co świadczyć miało o przewlekłości prowadzonego przez ten organ postępowania i to mającej charakter rażący.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w jego ocenie podnoszone przez skarżącą zarzuty odnoszące się braku stosowania się do wskazań organu II instancji nie polegały na prawdzie. Dodał również, że niepowołanie wnioskowanych przez skarżącą świadków było spowodowane tym, iż okoliczności, które mieliby oni potwierdzić były przedmiotem badania biegłego, zaś wydana w jego następstwie opinia - zdaniem organu - mogła być jedynym dowodem wyjaśniającym. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu braku samodzielności rozstrzygnięcia i akceptowania argumentacji biegłych, Burmistrz Miasta i Gminy zaznaczył, że według niego rzeczą oczywistą było kierowanie się poglądami i opiniami biegłych zgłaszanymi w sprawie, gdyż taki był cel przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Podobnie, organ zakwestionował zarzut skarżącej, jakoby powołany przez niego biegły inż. J. S. nie posiadał stosownych wiadomości specjalnych umożliwiających sporządzenie opinii stanowiącej postawę wydania decyzji w rozpoznawanej sprawie. Ponadto, w odniesieniu do zarzutu pozostawania przez dwa lata w bezczynności, organ podał, że czas ten był niezbędny do obserwowania w dłuższym okresie zmian, jakie zachodzą na działce nr (...), a w następstwie tego dokonania właściwej oceny, czy na działce nr (...), której właścicielką jest skarżąca powstają szkody w wyniku zmiany stanu wody na gruncie na działkach nr (...) i (...). Organ nadmienił przy tym, że w okresie tym skarżąca miała możliwość zgłoszenia powstałych szkód, z którego to uprawnienia jednak nie skorzystała.

Pismem z dnia 13 września 2017 r. skarżąca uzupełniła przedmiotową skargę zarzucając Burmistrzowi Miasta i Gminy m.in. "manipulację dokumentami w aktach sprawy", które to działania organu dodatkowo - zdaniem skarżącej - wskazywały na zamierzony sposób prowadzenia przez niego postępowania. Skarżąca załączyła również kopie dokumentów, które w jej ocenie powinny były znaleźć się w aktach sprawy, a których z niewiadomych powodów brak było w aktach.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada, czy działania podejmowane przez organ administracji publicznej są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem dopuszczalna tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia; w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz w sprawach, w których są wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Wyjaśnić również trzeba, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przed wniesieniem skargi do sądu niezbędne jest złożenie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a.:

" § 1. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1)

zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2)

zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3)

stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ".

Z akt sprawy wynika, że skarżąca pismem z dnia 4 maja 2017 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. - na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie zmiany stosunków wodnych na działkach nr (...) i (...) położonych w miejscowości K. gmina W. (znak: (...)). Postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r. SKO w K. uznało zażalenie na przewlekłość za nieuzasadnione. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania ww. postanowienia, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie zaś do treści art. 37 § 2 k.p.a. organ wymieniony w § 1. uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Powyższe oznacza, niezależnie od wyniku rozpoznania przez SKO ww. zażalenia, że skarżąca uczyniła zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 52 p.p.s.a.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Sąd I instancji zauważa jednocześnie problemy intertemporalne występujące przy orzekaniu w przedmiocie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracyjny, które powstały na tle nowelizacji przepisów p.p.s.a. dokonanych ustawami: z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), a także z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173).

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że skarżąca podnosi przewlekłość postępowania, toczącego się od połowy 2010 r. Powołana wyżej ustawa nowelizacyjna z dnia 3 grudnia 2010 r., która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r., wprowadziła do zakresu kognicji sądu administracyjnego orzekanie w przedmiocie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

W związku z brakiem przepisów przejściowych w tej ustawie powstała wątpliwość, czy sąd administracyjny ma uprawnienia do badania, w aspekcie przewlekłości, sposobu prowadzenia postępowania przez organ przed dniem 11 kwietnia 2011 r., czy też ocenie Sądu mogą zostać poddane jedynie czynności organu podjęte w okresie obowiązywania ustawy w nowym brzmieniu.

Odnosząc się do tego zagadnienia należy zauważono, że w orzecznictwie wskazuje się, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie przepisy należy stosować do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego składu pięciu sędziów z 20 października 1997 r., FPK (...), ONSA 1998, z. 1, poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 maja 2004 r., SK (...), OTK ZU 2004, nr (...)/A, poz. 40). Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę, lub w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać bowiem może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania nowego prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2005 r., P (...), OTK 2005, nr (...)/A, poz. 9, odsyłający w uzasadnieniu do J. Mikołajewicza: Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, P. 2000, s. 62). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się zaś, że w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS (...), ONSAiWSA 2006, nr (...) poz. 71).

Stanowisko, że zasada bezpośredniego działania nowej ustawy powinna mieć zastosowanie do tych ustaw, które zawierają jedynie formułę o ich wejściu w życie z dniem ogłoszenia podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 20 października 1997 r., FPK (...) (ONSA 1998, nr (...), poz. 10). Należy zatem stwierdzić, że w rozważanym przypadku do czynienia mamy z tzw. retrospektywnością prawa, tj. sytuacją, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze otwartym, ciągłym, które nie znalazły swojego zakończenia, które rozpoczęły się pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 5 listopada 1986 r., U (...), OTK 1986 poz. 1 oraz z dnia 28 maja 1986 r., U (...), OTK 1986, poz. 2). Zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa - od momentu wejścia w życie nowego prawa jedynie ono jest właściwe do oceny sytuacji z elementem dawnym (tj. stosunkiem prawnym, zdarzeniem oraz stanem rzeczy określonego rodzaju), które powstały przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, ale które trwają nadal w momencie jej wejścia w życie (zob. M. Sobol, Zasada aktualności regulacji w prawie administracyjnym (w:) (...) w prawie administracyjnym pod red. J. Zimmermanna, W. 2011, s. 256). Intertemporalna zasada retrospektywności nie jest przy tym objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji zakazem wstecznego działania prawa (wyrok TK z 31 marca 1998 r., K (...)). Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby nadmierne ograniczenie władzy ustawodawczej w kształtowaniu i zmianach treści prawa oraz dostosowywaniu go do zmian społecznych (wyrok TK z 4 kwietnia 2006 r., K (...)). Tak: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2014, sygn. akt II OSK (...).

Zastosowanie w rozpoznawanej sprawie zasady bezpośredniego stosowania prawa nowego prowadzi do konieczności uznania, że dokonywana przez sąd ocena zasadności podstaw skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego obejmuje nie tylko działania (zaniechania) organu mające miejsce po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. po 11 kwietnia 2011 r., ale również zachowania organu przed tą datą (P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr (...), s. 44, P. Gołaszewski, Problemy intertemporalne postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego po nowelizacji, Monitor Prawniczy (...), s. 562). Pogląd powyższy, który należy podzielić, przyjęty został również w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OSK (...) i z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK (...) (orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało także ustalenie, w stosunku do jakiego okresu prowadzonego przez organ postępowania możliwe było dokonanie oceny, czy przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa.

W tym kontekście trzeba mieć na uwadze, że z dniem 17 maja 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, która wprowadziła do art. 149 p.p.s.a. możliwość orzekania przez Sąd, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce "z rażącym naruszeniem prawa". W przypadku tej regulacji, inaczej niż w powołanej wyżej ustawie z dnia 3 grudnia 2010 r., ustawodawca wprowadził przepis przejściowy - art. 16, który stanowi, że przepisy ustawy stosuje się do działań i zaniechań funkcjonariuszy publicznych, które nastąpiły od dnia wejścia w życie ustawy. Przy uwzględnieniu zacytowanej regulacji intertemporalnej, opartej na zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie przez sąd, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa jest możliwe tylko odnośnie do tych czynności, które wadliwie podjęto, albo których wadliwie zaniechano począwszy od dnia 17 maja 2011 r., choćby działanie lub zaniechanie rozpoczęło się wcześniej. Ustawodawca wyłączył bowiem wyraźnie wsteczne działanie nowej regulacji. Relewantnym dla sądu (z punktu widzenia skali naruszenia prawa), i tak jest w kontrolowanej sprawie, może być wyłącznie zachowanie organu w czasie obowiązywania nowej regulacji (P. Kornacki, op. cit., s. 52-53). Należy bowiem mieć na względzie, że ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. wprowadzono odpowiedzialność majątkową funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa. Stosownie do art. 5 pkt 3 w związku z art. 6 pkt 8 niniejszej ustawy jedną z przesłanek odpowiedzialności stanowi rażące naruszenie prawa, które zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem na podstawie art. 149 lub art. 154 § 2 p.p.s.a. Wobec tego, uwzględniając przepis art. 16 wskazanej ustawy, należy stwierdzić, że ocenie pod kątem rażącego naruszenia prawa mogą podlegać tylko te czynności, które miały miejsce po dniu 17 maja 2011 r. Trzeba podkreślić, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego stanowi prejudykat. Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa zostało systemowo powiązane z odpowiedzialnością majątkową funkcjonariuszy publicznych. Dlatego wyrok sądu administracyjnego, w zakresie oceny czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, musi dotyczyć okresu, do którego zgodnie z przepisem intertemporalnym, ma zastosowanie ustawa z dnia 20 stycznia 2011 r.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że

- organ I instancji na wniosek M. P. wszczął postępowanie administracyjnego w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...), (...) położonych w miejscowości K. na skutek prowadzenia na nich prac budowlanych ze szkodą dla działki nr (...) położonej w Kokotowie.

- właścicielka działki nr (...) w pismach z dnia 26 lipca 2010 r. oraz 28 lipca 2010 r. podnosiła, że woda z odwierconych studni głębinowych w okresie od maja do lipca 2010 r. wypływała samoczynnie na powierzchnie terenu działek nr (...), (...) i po gruncie spływa na teren jej działki.

- celem dokonania oględzin terenu na dzień 26 sierpnia 2010 r. została zwołana wizja z udziałem osoby dysponującej wiedzą hydrologiczną.

- organ I instancji powołał biegłego postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2010 r. (znak:(...)) - mgr inż. P. R. w celu wzięcia udziału w oględzinach terenu i wydania pisemnej opinii dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie działki nr (...) położonej w K. na skutek prowadzenia prac związanych z realizacją budowy budynków mieszkalnych na działkach nr (...), (...) położonych w miejscowości K.

- pismem z dnia 25 października 2010 r., odebranym przez biegłego osobiście w dniu 27 października 2010 r. M. P. poinformowała biegłego o dokonywanych odkrywkach na terenie drogi gminnej.

- po dokonanej wizji w terenie przy udziale stron biegły sporządził opinię

- przed wydaniem decyzji zawiadomiono pismem z dnia 12 listopada 2010 r. (znak: (...)) strony o przysługującym prawie zaznajomienia się z aktami sprawy łącznie ze sporządzoną opinią biegłego oraz możliwości wniesienia uwag i wniosków do sprawy w trybie art. 10 k.p.a.

- w dniu 26 listopada 2010 r. doręczone zostały do Urzędu Miasta i Gminy W. zarzuty strony M. P. do sporządzonej opinii przez biegłego.

- pismo z zarzutami przesłano biegłemu w celu zajęcia stanowiska.

- w dniu 16 grudnia 2010 r. doręczona została do Urzędu Miasta i Gminy W. odpowiedź mgr inż. P. R., szczegółowo odnosząca się do każdego z powyższych zarzutów.

- w dniu 19 stycznia 2011 r. doręczone zostały do Urzędu Miasta i Gminy W. kolejne zarzuty strony M. P. do sporządzonej opinii przez mgr inż. P. R. oraz do treści pisma biegłego z dnia 16 grudnia 2010 r., które zdaniem organu pokrywały się z zarzutami, które wpłynęły do Urzędu w dniu 26 listopada 2010 r. Pomimo to przesłano to pismo do biegłego, w celu ustosunkowania się do jego treści.

- biegły pismem z dnia 28 stycznia 2011 r. podniósł m.in., że zarzut braku bezstronności sformułowany przez stronę nie ma żadnych podstaw merytorycznych, ponieważ polega wyłącznie na kwestionowaniu wiedzy inżynierskiej biegłego, a wiedza potwierdzona jest stosownymi uprawnieniami zawodowymi oraz ponad 30 letnim doświadczeniem zawodowym.

- w dniu 22 marca 2011 r. doręczone zostało do Urzędu Miasta i Gminy W. pismo strony M. P., iż podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie wyłączenia biegłego, ponadto twierdzi, że wystarczającą przesłanką do wyłączenia biegłego w postępowaniu administracyjnym jest fakt zaistnienia konfliktu pomiędzy biegłym a pełnomocnikiem strony, gdyż uniemożliwia on rzeczową polemikę z twierdzeniami zawartymi w opinii.

- odnosząc się do wyłączenia biegłego organ I instancji stwierdził, iż nie ma podstaw do wyłączenia biegłego ze sprawy i powołania w jego miejsce nowego biegłego, ani też nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż biegły jest stronniczy, co zarzucała strona.

- w dniu 23 maja 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję.

- decyzją z dnia 8 sierpnia 2011 r. (znak: (...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia.

- przeprowadzając postępowanie ponownie organ I instancji przeanalizował powtórnie opinię biegłego mgr inż. P. R. W ocenie organu prowadzącego postępowanie, przedmiotowa opinia została sporządzona pod względem formalnym prawidłowo. Dodatkowo zdecydował, iż ze względów na wysokie koszty przeprowadzenia szczegółowych ekspertyz połączonych z wykonaniem odkrywek, odwiertów, rozbiórką istniejących urządzeń, obserwacją zjawisk hydrologicznych na przestrzeni długiego okresu czasu odstępuje od zlecania ponownej ekspertyzy kierując się zasadą ekonomiki prowadzonego postępowania. W ocenie organu, prowadzącego postępowanie, koszty związane z przeprowadzeniem kolejnej ekspertyzy z dokładnymi badaniami hydrologicznymi znacznie przekroczyłyby korzyści uzyskane w wyniku tych działań.

- organ I instancji zwrócił się z wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o kontrolę instalacji mających na celu zagospodarowanie wód opadowych z budynków zlokalizowanych na działkach nr (...), (...) i (...) w K.

- w dniu 22 listopada 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. odpowiedział, że w zakresie (...) prowadzi postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego; w przedmiocie działki nr (...) prowadził postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zakończone decyzją utrzymana w mocy przez organ II instancji w trybie odwoławczym; w przedmiocie działki nr (...) organ prowadził postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zakończone decyzją ostateczną, a budynek został przyjęty do użytkowania. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania we wnioskowanym zakresie.

- na dzień 19 grudnia 2011 r. organ I instancji zaplanował wizję na spornych działkach celem ustalenia aktualnego stanu zagospodarowania wspomnianych działek i sposobu zagospodarowania wód opadowych z budynków zlokalizowanych na tych działkach. W czasie wizji dokonano odpowiednich pomiarów i sprawdzeń. W dniu wizji nie stwierdzono na działce zastoin wody spowodowanych przemieszczaniem się wody z działek położonych powyżej, tj. (...) i (...) w K. Podczas wizji wykonano dokumentację fotograficzną.

- w dniu 9 stycznia 2012 r. organ prowadzący postępowanie zwrócił się z do P. S. o złożenie wyjaśnień odnośnie studni głębinowych wierconych na działce nr (...) w K. o podanie powodu ich usunięcia oraz w jaki sposób zostały zabezpieczone otwory studzienne.

- w dniu 27 stycznia 2012 r. P. S. poinformował m.in., że na jego działce nigdy nie znajdowała się więcej niż jedna studnia.

- na dzień 9 marca 2012 r. organ I instancji zaplanował kolejną wizję na spornych działkach w sprawie ustalenia, czy stagnowanie wody na działce nr (...) i na drodze wzdłuż działki nr (...) i (...) miało charakter przejściowy i czy następuje nadal. W trakcie wizji stwierdzono, że zagospodarowanie działek nr (...) i (...) w K. nie zmieniło się od ostatniej wizji przeprowadzonej w dniu 19 grudnia 2011 r. Wykonano dokumentację fotograficzną ukształtowania i zagospodarowania działek nr (...) i (...) w K. W trakcie wizji stwierdzono, że teren działki nr (...) w K. jest pofałdowany cały czas stanowi teren budowy, o czym świadczy pryzma kamienia w zagłębieniu na podjeździe do garażu. Woda z połaci dachowych budynku zlokalizowanego na działce nr (...) w K. wciąż odprowadzana jest bezpośrednio na grunt w sąsiedztwie budynku. Wykonano dokumentację fotograficzną działki nr (...) w K. Ponadto do protokołu strona załączyła 3 strony zdjęć (w trzech kartach), 6 szt zdjęć.

- organ I instancji wskazał, ze M. P.-Z. kierowała w toku postępowania pisma do organu I instancji z dnia 16 marca 2012 r., 26 marca 2012 r. i 16 kwietnia 2012 r., a w dniach 6 marca 2012 r. i 5 marca 2012 r. pisma te kierował jej pełnomocnik, w których zawarte było negatywne stanowisko odnośnie prowadzonego przez organ I instancji postępowania.

- organ I instancji ustosunkował się do wspomnianych zarzutów w pismach z dnia 22 marca 2012 r. oraz 28 marca 2012 r.

- w dniu 26 kwietnia 2012 r. organ prowadzący postępowanie postanowił przeprowadzić kolejną wizję na wniosek M. P. w sprawie szkód powstałych na działce nr (...) w K. Wizja nie odbyła się w zaplanowanym terminie na wniosek M. P.-Z. z powodu utrzymującej się słonecznej pogody.

- organ I instancji w dniu 26 czerwca 2012 r. ponownie zwrócił się z prośbą do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o kontrolę na działkach nr (...) i (...) położonych w K. i sprawdzenie, czy wody opadowe, zagospodarowanie terenu, fundament ogrodzenia w granicy z działką nr (...) są wykonane zgodnie z dokumentacją i spełniają warunki zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), a równocześnie zwrócił się z prośbą o kontrolę na działce nr (...) w K. i sprawdzenie czy wody opadowe z budynku wybudowanego na tej działce zagospodarowane są zgodnie z zatwierdzonym projektem.

- pismem z dnia 12 lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. poinformował, że w dniu 28 czerwca 2012 r. przeprowadził kontrolę na terenie działki nr (...) w K. dotyczącą m.in. zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej, wskazał, że roboty wykonane w gruncie uniemożliwiają bezsporną ocenę elementów składających się na kanalizację deszczową. Dodatkowo poinformował, że działka nr (...) również wyposażona jest w system kanalizacji deszczowej odprowadzającej wody do studzienek chłonnych, a ponadto podał, że "zgodność odprowadzania wód opadowych na działce nr (...) zostanie ustalona przed docelowym przekazaniem obiektu do użytkowania". Po przeprowadzeniu kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. uznał, że wody opadowe nie są w sposób zamierzony kierowane na teren działek sąsiednich.

- organ I instancji zaznaczył, że stanowisko negatywne odnośnie prowadzonego przez organ I instancji postępowania oraz przedstawienie szkód na działce nr (...) w K. odnaleźć można w pismach M. P.-Z. z dnia 2 lipca 2012 r., 7 sierpnia 2012 r. i 23 sierpnia 2012 r.

- organ I instancji ustosunkował się do wspomnianych zarzutów w piśmie z dnia 14 września 2012 r. informując, że w okresie od grudnia 2011 r. do sierpnia 2012 r. przeprowadził trzy wizje na działce nr (...) w K., kolejna nie doszła do skutku na wniosek M. P. Poinformował, że wizje były prowadzone pod kątem sygnalizowanych przez M. P. szkód powstałych na wskutek zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...) i (...) w K. Z wizji wynika, że nie stwierdzono na działce żadnych szkód, które mogłyby mieć związek z wybudowanymi budynkami i zmianą ukształtowania terenu na działkach nr (...) i (...) w K. Ustalenia podczas wizji nie potwierdziły opisywanych sytuacji w pismach kierowanych do tut. Urzędu, zaś fotografie do pisma z dnia 31 lipca 2012 r. przedstawiają szkody, jakie powstały w trakcie nawalnego deszczu na działkach nr (...) i (...) w K. natomiast nie obrazują szkód na działce M. P. Organ I instancji dodał, że sygnalizowany w piśmie z dnia 20 czerwca 2012 r. niepokój i obawa o żywotność 14 brzóz, był powodem rozpisania wizji w dniu 21 sierpnia 2012 r., gdzie stwierdzono, że w bezpośrednim sąsiedztwie kilku brzóz znajduje się pakamera oraz pryzma ziemi i gruzu budowlanego, która zakrywa system korzeniowy tych brzóz. W sąsiedztwie kolejnych brzóz teren został podniesiony o ok. 20 cm. Korony wszystkich brzóz zostały mocno zredukowane.

- w dniu 16 sierpnia 2012 r. organ prowadzący postępowanie ponownie zwrócił się z prośbą do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., czy zagospodarowanie terenu działek nr (...) i (...) w K., fundament ogrodzenia w granicy między działkami nr (...) i (...) i (...) w K. są wykonane zgodnie z dokumentacją i spełniają warunki zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

- w dniu 11 września 2012 r. do urzędu wpłynęło postanowienie Nr (...), w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zwrócił się do właścicielki działki nr (...) A. K. o dostarczenie w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania pisma ekspertyzy dotyczącej wykonanych robót w zakresie wykonanego fundamentu ogrodzenia działki przy drodze dojazdowej, zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej z uwzględnieniem poprawności jej działania oraz powierzchni utwardzonego terenu zrealizowanych na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 13 lipca 2011 r. Nr (...) zatwierdzającej Inwestorowi: A. K. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr (...) w miejscowości K. wraz z utwardzeniem dojścia i dojazdu do budynku, odprowadzeniem wód opadowych i zjazdem indywidualnym z drogi gminnej.

- w dniu 3 października 2012 r. organ prowadzący postępowanie podjął decyzję o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia art. 29 ustawy Prawo wodne na działkach nr (...) i (...) położonych w K. ze szkodą dla działki nr (...) należącej do M. P. - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

- odwołanie od postanowienia z dnia 3 października 2012 r. w dniu 18 października 2012 r. złożył P. S.

- w dniu 10 stycznia 2013 r. do Urzędu wpłynęło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 grudnia 2012 r. (znak: (...)), którym uchylono zaskarżone postanowienie. W ocenie organu odwoławczego, prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu o ustalenie naruszenia stosunków wodnych i tym samym nie uzasadnia zawieszenia postępowania w ustalenie warunków zabudowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

- w dniu 17 lipca 2013 r. organ I instancji zdecydował o przeprowadzeniu wizji na spornych działkach. Wizje przeprowadzono po kilkudniowych nawalnych deszczach. Ł. K. podczas wizji przedstawił mapę sytuacyjno-wysokościową obrazującą ukształtowanie terenu działek nr (...), (...) i (...) w K. z roku 2009. Podczas wizji wykonano dokumentację fotograficzną.

- aby właściwie ocenić, czy na działce nr (...) powstają szkody postanowiono obserwować w dłuższym okresie zmiany jakie zachodzą na niej, dotyczy to szczególnie drzew, które M. P. wskazywała jakoby usychały z powodu zmiany stanu wody na gruncie. Istotne dla ostatecznego rozstrzygnięcia prowadzonej sprawy było bowiem ustalenie, czy na działce nr (...), której właścicielką jest M. P. powstają szkody w wyniku zmiany stanu wody na gruncie na działkach nr (...) i (...). M. P. podczas przeprowadzanych wizji stawiała komisji zarzuty, że wizje są prowadzone w dni słoneczne i po przeprowadzanych naprawach drogi przez Gminny Zarząd Dróg w W., w związku z powyższym obserwowano otoczenie działki nr (...) pod kątem powstania ewentualnych szkód. M. P. miała też możliwość w tym czasie zgłoszenia powstałych szkód do Urzędu.

- organ I instancji wskazał, że w okresie od 13 lipca 2013 r. do 8 kwietnia 2015 r. M. P. nie sygnalizowała do urzędu żadnych szkód.

- w dniu 9 kwietnia 2015 r. wpłynęło do urzędu pismo, w którym M. P. podnosi sprawę usychających drzew.

- na dzień 9 czerwca 2015 r. została wyznaczona wizja mająca na celu przeprowadzenie oględzin działki nr (...) pod kątem powstałych szkód.

- w ślad za przeprowadzoną wizją powołano postanowieniem w dniu 25 czerwca 2015 r. biegłego posiadającego kwalifikacje rzeczoznawcy inżynierów i techników ogrodnictwa w specjalności urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni do oceny stanu drzew.

- w dniu 6 sierpnia 2015 r. powołany biegły przeprowadził na działce nr (...) wizję lokalną mającą na celu ustalenie przyczyn usychania drzew i wydania opinii w tej sprawie.

- w dniu 25 sierpnia 2015 r. biegły J. B. dostarczył wspomnianą opinię, w której stwierdził, że większość opisanych drzew jest martwych lub w złym stanie zdrowotnym. Wskazał przy tym, że wyraźna jest widoczna zależność pomiędzy stopniem redukcji koron a stanem fizjologicznym drzew. W ocenie organu prowadzącemu postępowanie przedmiotowa opinia została sporządzona pod względem formalnym prawidłowo, a nadto merytorycznie odpowiada na pytania jakie zostały zadane w trakcie postępowania.

- organ I instancji wskazał, że w celu pozyskania dodatkowych informacji mających na celu ustalenie, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...) i (...) w K. i czy miały one wpływ na ewentualne szkody na działce nr (...) w K. wystąpiono do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. o przesłanie opinii geotechnicznej dotyczącej działki nr (...) w K.

- podano, że z przedmiotowej opinii z dnia 12 maja 2014 r., opracowanej przez geologa inż. J. O. wynikało m.in., że po przeprowadzonych badaniach geologicznych, dokonana makroniwelacja terenu i wybudowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie spowodowało niekorzystnych warunków gruntowo-wodnych, budynek nie spowodował piętrzenia się wód spływowych i gruntowych, ani nie zmienił w sposób zasadniczy struktury gruntów zalegających w podłożu budowlanym.

- po przeprowadzeniu analizy zebranych dowodów w powyższej sprawie, a to:

1.

protokoły z wizji z dnia: 26 sierpnia 2010 r., 19 grudnia 2011 r., 9 marca 2012 r., 26 kwietnia 2012 r., 21 sierpnia 2012 r., 17 lipca 2013 r., 9 czerwca 2015 r. i 6 sierpnia 2015 r. wraz z dokumentacją fotograficzną;

2.

pismo z dnia 12 lipca 2012 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., w którym poinformował, że w dniu 28 czerwca 2012 r. podczas kontroli uznał, że wody opadowe nie są w sposób zamierzony kierowane na teren działek sąsiednich; opinii biegłego inż. P. R. dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie działki nr (...) położonej w K. na skutek prowadzenia prac związanych z realizacją budowy budynków jednorodzinnych na działkach nr (...) i (...) w K.;

3.

opinii biegłego J. B. dotyczącej wpływu na zadrzewienia na działce nr (...) w K. ewentualnej zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...) i (...) położonych w K.;

4.

opinii geotechnicznej dotyczącej działki nr (...) w K., opracowanej przez geologa inż. J. O. organ I instancji stwierdził, dla potrzeb wydania decyzji z dnia 30 września 2015 r., że nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 29 ustawy Prawo wodne.

- stwierdzenie, iż nie nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie działek nr (...) i (...) położonych w K. ze szkodą dla działki nr (...) w K.; organ prowadzący postępowanie ustalił na podstawie:

1.

pisma z dnia 12 lipca 2012 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., w którym poinformował, że w dniu 28 czerwca 2012 r. podczas kontroli uznał, że wody opadowe nie są w sposób zamierzony kierowane na teren działek sąsiednich; opinii biegłego inż. P. R. dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie działki nr (...) położonej w K. na skutek prowadzenia prac związanych z realizacją budowy budynków jednorodzinnych na działkach nr (...) i (...) w K.;

2.

opinii geotechnicznej dotyczącej działki nr (...) w K., opracowanej przez geologa inż. J. O.

- ustalenie, iż na gruncie działki nr (...) w K. nie doszło do wyrządzenia szkody jej właścicielowi, co jest konieczną przesłanką do wydania decyzji o przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom potwierdzają następujące dowody:

1.

protokoły z wizji z dnia: 26 sierpnia 2010 r., 19 grudnia 2011 r., 9 marca 2012 r., 26 kwietnia 2012 r., 21 sierpnia 2012 r., 17 lipca 2013 r., 9 czerwca 2015 r. i 6 sierpnia 2015 r. wraz z dokumentacją fotograficzną;

2.

pismo z dnia 12 lipca 2012 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., w którym poinformował, że w dniu 28 czerwca 2012 r. podczas kontroli uznał, że wody opadowe nie są w sposób zamierzony kierowane na teren działek sąsiednich; opinii biegłego inż. P. R. dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie działki nr (...) położonej w K. na skutek prowadzenia prac związanych z realizacją budowy budynków jednorodzinnych na działkach nr (...) i (...) w K.;

3.

opinii biegłego J. B. dotyczącej wpływu na zadrzewienia na działce nr (...) w K. ewentualnej zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...) i (...) położonych w K.;

4.

opinii geotechnicznej dotyczącej działki nr (...) w K., opracowanej przez geologa inż. J. O.

- zdaniem organu I instancji przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdziło, że na gruncie (...) i (...) w K. nie zmieniono stanu wody ze szkodą dla działki nr (...) w K. w rozumieniu art. 29 ustawy Prawo wodne.

- przed wydaniem decyzji z dnia 30 września 2015 r. zawiadomiono pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. strony o przysługującym prawie zaznajomienia się z aktami sprawy oraz możliwością wniesienia uwag i wniosków do sprawy w trybie art. 10 k.p.a.

- w dniu 7 września 2015 r. do Urzędu Miasta i Gminy w W. przekazane zostały zwrotne potwierdzenia odbioru (dot. zawiadomienia w trybie art. 10 k.p.a., że w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...), (...) położonych w miejscowości K. na skutek prowadzenia na nich prac budowlanych ze szkodą dla działki nr (...) położonej w K., zakończone zostały czynności wyjaśniające) od Spółki Impost Spółka Akcyjna, od E. i P. S., natomiast w dniu 25 września 2015 r. Urząd Miasta i Gminy w W. otrzymał zwrotne potwierdzenia odbioru od M. P. oraz A. K., które były powtórnie awizowane w dniu 11 września 2015 r. oraz w dniu 21 września 2015 r. Mimo awizowania nie zostały podjęte w terminie.

- w dniu (...) zapoznał się z aktami Ł. K. - pełnomocnik A. K.

- w dniu 25 września 2015 r. na wniosek strony przekazano M. P. projekt decyzji oraz opinię o stanie zachowania drzew na działce nr (...) w K.

- w dniu 23 września 2015 r. M. P. złożyła wniosek dowodowy.

- organ I instancji analizując wniosek stwierdził, że podane w nim tezy nie mają wpływu na ocenę stanu faktycznego, w szczególności zaś nie będą pomocne w ustaleniu, czy na skutek zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...) i (...) w K. wyrządzona została szkoda na działce M. P. Z powyższych względów wniosek dowodowy strony doręczony w dniu 23 września 2015 r. nie został uwzględniony.

- wraz z pismem z dnia 24 września 2015 r. doręczone zostały przez M. P. kserokopie zdjęć z dnia 19 i 21 września 2014 r. Widoczne na zdjęciach rozlewiska wody w ocenie organu były wynikiem posadowienia głęboko fundamentu ogrodzenia (ok. 1 m) działki nr (...) w K., uniemożliwiającego swobodny odpływ wody w najniższym miejscu działki od strony północnej. Stan uwidoczniony na zdjęciach nie stanowił - w ocenie organu - dowodu, iż właściciele działek nr (...) i (...) w K. dokonali zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla nieruchomości sąsiedniej.

- pismem z dnia 19 października 2015 r. M. P. odwołała się od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 30 września 2015 r.

- w dniu 30 grudnia 2015 r. M. P. przekazała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. ekspertyzę dendrologiczną w przedmiocie przyczyn zamierania drzew na działce nr (...) w K. oraz w dniach 19 stycznia 2016 r., 22 stycznia 2016 r., 27 stycznia 2016 r. zarzuty do prowadzonego przez Urząd Miasta i Gminy w W. postępowania.

- podkreślono, że wnioski wynikające z opinii nie zostały uwzględnione przez organ I instancji ponieważ była to opinia prywatna, sporządzona przez osobę, która nie jest biegłym powołanym w sprawie.

- decyzją z dnia 29 stycznia 2016 r. (znak: (...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia.

- po dokonaniu analizy akt sprawy organ I instancji postanowił wydać decyzję opartą na kolejnej opinii biegłego w zakresie zmiany stanu wody na gruncie.

- postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. (znak: (...)) powołał biegłego inż. J. S. w celu wzięcia udziału w oględzinach terenu i wydania pisemnej opinii dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...), (...) położonych w miejscowości K. na skutek prowadzenia na nich prac budowlanych ze szkodą dla działki nr (...) położonej w K.

- zdecydowano, że opinia biegłego może być jedynym dowodem wyjaśniającym.

- pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. organ prowadzący postępowanie wyznaczył kolejną wizję z udziałem biegłego.

- w dniu 22 kwietnia 2016 r. do Urzędu wpłynęło pismo procesowe Strony M. P., w którym wskazano na nieprawidłowości prowadzonego postępowania, tj.: powołanie w sprawie biegłego jest wadliwe ze względu na jego uprawnienia, zapewnienie przez organ I instancji udziału wszystkich stron w oględzinach działek sąsiednich, żądanie przesłuchania świadków.

- organ I instancji podał, że zarzuty dotyczące uprawnień powołanego w sprawie biegłego, uważa za bezpodstawne, ponieważ inż. J. S. dysponuje wiadomościami specjalnymi umożliwiającymi sporządzenie opinii stanowiącej podstawę wydania decyzji w niniejszym postępowaniu.

- nie uwzględniono wniosku o powołanie świadków, ponieważ zdaniem organu, okoliczności, które mieliby potwierdzać były przedmiotem badania biegłego.

- z kolei zarzut odnośnie braku zapewnienia udziału stronom w czynnościach procesowych organ prowadzący postępowanie uważa za bezpodstawny i nie znajduje on potwierdzenia w przebiegu postępowania w trakcie, którego wszystkie strony były informowane o kolejnych etapach postępowania i miały możliwość czynnego udziału w sprawie.

- dodano również, że zarzut braku możliwości wejścia na nieruchomość sąsiadów nie może decydować o negatywnej ocenie obiektywności przeprowadzonego postępowania i ważności ustaleń.

- podczas wizji w dniu 5 maja 2016 r. biegły dokonał oględzin (wykonując przy tym odpowiednie pomiary) wszystkich trzech działek, przy okazji dokumentując fotograficznie stan aktualny zdjęciami. Ponadto m.in. na działce (...) w wykonanej 5 dni temu odkrywce (szybik kontrolny) przy murze pół.-zach. ogrodzenia działki, w dniu wizji lokalnej biegły stwierdził zaleganie wolnego zwierciadła wód gruntowych na poziomie 50 cm pod poziomem terenu; właściciel działki nr (...) okazał biegłemu dwa wykroty po byłych brzozach oraz pozostałe uschnięte brzozy. Podano także, że M. P.-Z. zobowiązała się dostarczyć biegłemu (do dnia 11.05) dodatkowy materiał dowodowy w sprawie za pośrednictwem Urzędu Miasta i Gminy w W.

- po dokonanej wizji w terenie biegły sporządził opinię.

- organ I instancji przeanalizował opinię biegłego inż. J. S. W ocenie organu I instancji przedmiotowa opinia została sporządzona pod względem formalnym prawidłowo, a merytorycznie odpowiadała na pytania, jakie zostały zadane w trakcie postępowania. Z powyższych względów organ prowadzący postępowanie uznał opinię biegłego za w pełni przydatną do rozpatrzenia meritum sprawy.

- korespondencja M. P. z dnia 8 czerwca 2016 r. została uwzględniona w ocenie stanu faktycznego przez organ I instancji, jednakże nie wpłynęła na motywy rozstrzygnięcia, ponieważ nie wniosła nowych faktów i nowych okoliczności.

- w dniu 18 lipca 2016 r. do urzędu wpłynęły zarzuty do opinii biegłego strony M. P., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika oraz w dniu 11 sierpnia 2016 r. strony M. P.

- w dniu 6 września 2016 r. doręczona została do Urzędu Miasta i Gminy W. odpowiedź inż. J. S., szczegółowo odnosząca się do każdego z powyższych zarzutów. Biegły załączył również elektroniczną korespondencję M. P., którą otrzymałam od tej strony.

- organ prowadzący postępowanie przeanalizował zgromadzone w toku prowadzonego postępowania dokumenty:

1.

protokoły z wizji z dnia: 26 sierpnia 2010 r., 19 grudnia 2011 r., 9 marca 2012 r., 26 kwietnia 2012 r., 21 sierpnia 2012 r., 17 lipca 2013 r., 9 czerwca 2015 r., 6 sierpnia 2015 r. i 5 maja 2016 r. wraz z dokumentacją fotograficzną;

2.

pismo z dnia 12 lipca 2012 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., w którym poinformował, że w dniu 28 czerwca 2012 r. podczas kontroli uznał, że wody opadowe nie są w sposób zamierzony kierowane na teren działek sąsiednich; opinii biegłego inż. P. R. dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie działki nr (...) położonej w K. na skutek prowadzenia prac związanych z realizacją budowy budynków jednorodzinnych na działkach nr (...) i (...) w K. wraz z wyjaśnieniami;

3.

opinii biegłego J. B. dotyczącej wpływu na zadrzewienia na działce nr (...) w K. ewentualnej zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...) i (...) położonych w K.;

4.

opinii geotechnicznej dotyczącej działki nr (...) w K., opracowanej przez geologa inż. J. O.;

5.

opinii biegłego inż. J. S. dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie działek nr (...), (...) położonych w miejscowości K. na skutek prowadzenia na nich prac budowlanych ze szkodą dla działki nr (...) położonej w Kokotowie wraz z wyjaśnieniami;

6.

pisma kierowane do Urzędu Miasta i Gminy w W. przez M. P. oraz jej pełnomocnika.

- w wyniku analizy ww. dokumentów organ I instancji stwierdził, że opinie biegłego inż. P. R. i inż. J. S. były zgodne w odpowiedzi na pytanie, czy na skutek prowadzenia prac związanych z realizacją budowy budynków jednorodzinnych na działkach nr (...) i (...) w K. doszło do zmiany stanu wody na gruncie działki nr (...) położonej w K.

- organ wskazał również, że opinii geotechnicznej dotyczącej działki (...) w K. z dnia 12 maja 2014 r., opracowanej przez geologa inż. J. O. wynikało m.in., że "po przeprowadzonych badaniach geologicznych dokonana makroniwelacja terenu i wybudowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie spowodowało niekorzystnych warunków gruntowo-wodnych, budynek nie spowodował piętrzenia się wód spływowych i gruntowych, ani nie zmienił w sposób zasadniczy struktury gruntów zalegających w podłożu budowlanym. Powyższe zdaniem organu znalazło również potwierdzenie w piśmie z dnia 12 lipca 2012 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., w którym poinformował, że w dniu 28 czerwca 2012 r. podczas kontroli uznał, że wody opadowe nie są w sposób zamierzony kierowane na teren działek sąsiednich.

- organ prowadzący postępowanie nie zgodził się z zarzutami M. P. oraz jej pełnomocnika do opinii sporządzonej przez inż. P. R. oraz inż. J. S., ponieważ - według organu - nie są poparte żadnymi dowodami osób mających wiedzę specjalistyczną.

- organ I instancji dodał, że w trakcie kolejnych wizji organ prowadzący postępowanie zwracał się do M. P. o przedstawienie komisji szkód jakie powstały na jej działce. (...) jednak, na dzień wydania decyzji poza usychającymi brzozami M. P. nie przedstawiła żadnych innych szkód.

Ww. decyzja Burmistrza (...) i Miasta W. z dnia 5 października 2016 r. (znak: (...)) odmawiająca wydania nakazu A. K. oraz E. przywrócenia stanu poprzedniego terenu działki nr (...), (...) położonych w miejscowości K. i wykonania urządzeń na działkach nr (...), (...) położonych w miejscowości K. zapobiegających szkodom na działce nr (...) położonej w K. została zaskarżona do orgnu II instncji.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 marca 2017 r. (znak: (...)) uchylono decyzję Burmistrza (...) i Miasta W. z dnia 5 października 2016 r. i przekazano sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Trzeba w tym miejscu wskazać, że

- odwołanie od decyzji I instancji wniosła M. P.

- pismem z dnia 28 listopada 2016 r. M. P. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego dr hab. inż. B. R., posiadającego uprawnienia specjalistyczne w zakresie badań stosunków wodnych.

- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. pismem z dnia 8 grudnia 2016 r., a następnie pismem z dnia 23 stycznia 2017 r. zwróciło się do Prokuratury Rejonowej w W. o udostępnienie powyższej opinii.

- w dniu 24 stycznia 2017 r. do Kolegium wpłynęła kopia opinii biegłego hydrologa i hydrogeologa nadesłana z prokuratury.

- pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. pełnomocnik A. K. w odpowiedzi na odwołanie M. P. wskazał, iż organ odwoławczy ma bardzo ograniczoną możliwość ingerencji w dalszy przebieg postępowania administracyjnego prowadzonego po uchyleniu decyzji organu I instancji do wskazania okoliczności faktycznych, które powinny być zbadane przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

- w dniu 1 lutego 2017 r. do Kolegium wpłynęło pismo M. P. zawierające zarzuty i uwagi do opinii biegłego powołanego przez UMiG W. - J. S.

- pismem z dnia 20 lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zawiadomiło Strony o możliwości zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie.

- w dniu 16 marca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało decyzję, zaskarżoną w sprawie o sygn. akt II SA/Kr (...).

Dokonując oceny przebiegu kontrolowanego postępowania pod kątem normatywnego wzorca, którym jest pojęcie przewlekłości, a więc nieuzasadnionego prawem przedłużenia terminu załatwienia sprawy przez podejmowanie czynności zbędnych, niepotrzebnych z procesowego i materialnego punktu widzenia, zdaniem Sądu I instancji, sekwencja i ilość, podjętych w jego toku czynności prawnych i faktycznych w czasie dowodzi i wskazuje niewątpliwie, że w niniejszej sprawie organ prowadził postępowanie administracyjne przewlekle. Postępowanie poprzedzające wydanie decyzji przez organ I instancji trwało długo, bo strony kwestionowały opinie biegłego zlecone uprzednio przez organ, trafność wyboru biegłego, sprawa wymagała także przeprowadzenia wielokrotnych oględzin przedmiotowych działek. Hipotetycznie można stwierdzić, że w przypadku m.in. sporządzenia jednej opinii biegłego, wszechstronnie wyjaśniającej okoliczności faktyczne sprawy w sposób w pełni zgodny z zasadą prawdy materialnej i wymogami danej dyscypliny naukowej, nie budzącej obiektywnych uzasadnionych wątpliwości organu podczas postępowania odwoławczego, sprawa zakończyłaby się wcześniej, nawet biorąc pod uwagę potencjalne uruchomienie toku instancji. Lektura przedstawionego powyżej przebiegu procesowych czynności prawnych i faktycznych wskazuje na obiektywnie niepotrzebne rozciągnięcie postępowania w czasie, w wyniku powstania, z różnych powodów, w jego ramach konieczności przeprowadzeniu kilku opinii i wielokrotnych oględzin, odpowiadania biegłych na zastrzeżenia względem treści opinii, ale jednocześnie trzeba zauważyć, że to trwanie w czasie postępowania nie posiada jednak znamion rażącego naruszenia prawa przez organ. W działanie organu I instancji wpisana jest w prawie (na gruncie k.p.a.) niejako możliwość popełnienia błędu, w związku z czym przewidziana jest m.in. instytucja odwołania, jako dająca możliwość weryfikacji jednostronnego rozstrzygnięcia organu I instancji. Jednocześnie organ I instancji związany jest stanowiskiem organu II instancji w zakresie elementów stanu faktycznego koniecznego do wyjaśnienia w sprawie, ale zdaniem Sądu I instancji za daleko idzie teza/stwierdzenie, a więc ponad wymogi prawne, w świetle art. 138 § 2 k.p.a., że organ II instancji ma prawną możliwość narzucania w sposób wiążący organowi I instancji konkretnej specjalności biegłego, który ma dokonać ustaleń stanu faktycznego istotnych dla sprawy. Sporządzenie opinii przez biegłego wybranego w kontrolowanej sprawie przez organ I instancji nie ma, zdaniem Sądu, charakteru nieracjonalnego, nie pozostaje bez związku przyczynowo skutkowego z przedmiotem sprawy, nie posiada zatem znamion rażącego naruszenia prawa, ani nie spowodowało w realiach kontrolowanej sprawy przewlekłości posiadającej znamiona rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu I instancji, organy administracyjnie nie posiadają też prawnego obowiązku korzystania tylko i wyłącznie z biegłych ujętych w liście biegłych sądowych. Bierne powtórzenie treści opinii biegłego w uzasadnieniu przez organ, stanowi naruszenie treści art. 107 § 3 k.p.a. i zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, ale takie naruszenie prawa nie posiada w kontrolowanej sprawie znamion rażącego naruszenia prawa, zatem i przedłużenie postępowania z tego powodu nie posiada znamion rażącego naruszenia prawa. Stąd można stwierdzić, że przewlekłość zaistniała nie dlatego, że organ nie powołał określonego biegłego, o jakim jest mowa w decyzji SKO, lecz dlatego, że sporządzone zlecone przez organ opinie budziły kontrowersje i zgodnie z prawem podlegały dalszemu postępowaniu wyjaśniającemu. Nie można nie wykluczyć, że opinia sporządzona przez biegłego z listy biegłych przedkładanej przez skarżącą także nie posiadałaby pewnych niedociągnięć. W tym miejscu Sąd I instancji zarazem wskazuje, że badanie przewlekłości nie może być konkurencyjne z badaniem legalności rozstrzygnięcia organów administracyjnych, gdyż tym zajmuje się postępowanie sądowe, w którym się kwestionuje dany akt. Oceniając, czy przewlekłe prowadzenie postępowania w kontrolowanej sprawie miało charakter rażącego naruszenia prawa wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Ol (...); wyrok WSA w Ł. z dnia 14 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd (...); wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK (...) (...)).

Na tle powyższych stanowisk/ocen prawnych, w przekonaniu Sądu I instancji w kontrolowanej sprawie nie mamy do czynienia z przewlekłością posiadającą znamiona rażącego naruszenia prawa. Przy formułowaniu tej oceny Sąd I instancji bierze pod uwagę skomplikowany od strony materialnoprawnej charakter sprawy, który w konsekwencji wygenerował potrzebę przeprowadzenia adekwatnego do stopnia charakteru sprawy postępowania wyjaśniającego, a także dużą ilość procesowych czynności prawnych i faktycznych podjętych przez organ. Z akt sprawy nie wynika, że zlecając opinię danemu biegłemu, organ działał świadomie ze szkodą dla strony postępowania i zmierzał do przedłużenia postępowania. Organ kierował się źle pojętą ekonomiką działania. Z przebiegu postępowania nie wynika, aby organ przejawiał wolę celowego i świadomego przedłużania postępowania administracyjnego. Sprawy z zakresu stosunków wodnych są z zasady sprawami trudnymi, złożonymi, konfliktowymi, w których powinność kierowania się opinią biegłego wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowego. Oczywiście to spostrzeżenie Sądu I instancji nie niweluje stwierdzenia, że w sprawie ma miejsce przewlekłość i to nie budzi żadnych wątpliwości, jednak skład orzekający jest zdania, że nie każda przewlekłość nawet długo trwająca w czasie, z tego tylko tytułu, że przedłużyła znacznie postępowanie w czasie - ma wymiar rażącego naruszenia prawa. Sąd postrzega rażące naruszenie prawa w tym przypadku w wymiarze systemowym i dlatego dokonuje wykładni prawa uwzględniającej wszelkie aspekty wypowiedzi i konsekwencje prawne, że przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W kontrolowanej sprawie można co prawda dostrzec okres nie działania, braku aktywności, "oczekiwania" organu, kreujące przewlekłość organu w załatwieniu sprawy przedziale od połowy 2013 r. do polowy 2015 r., lecz w tym przypadku organ tłumaczy tę przewlekłość wymogiem poczynienia pewnych obserwacji stanu faktycznego związanego ze sprawą. W tym przypadku, zdaniem Sądu I instancji, organ bezpodstawnie przyjął, że skarżąca w sprawie akceptuje tak długi okres obserwacji stanu faktycznego, i że on jest uzasadniony prawnie, co oczywiście skutkuje naruszeniem prawa, ale nie rażącym. Jak wynika z akt sprawy w dniu 10 stycznia 2013 r. do organu I instancji wpłynęło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 grudnia 2012 r., którym uchylono zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania. W ocenie organu odwoławczego, prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego nie stanowiło bowiem zagadnienia wstępnego w postępowaniu o ustalenie naruszenia stosunków wodnych i tym samym nie uzasadniało zawieszenia postępowania w ustalenie warunków zabudowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W dniu 17 lipca 2013 r. organ I instancji zdecydował o przeprowadzeniu wizji na spornych działkach. Wizje przeprowadzono po kilkudniowych nawalnych deszczach. Ł. K. podczas wizji przedstawił mapę sytuacyjno-wysokościową obrazującą ukształtowanie terenu działek nr (...), (...) i (...) w K. z roku 2009. Podczas wizji wykonano dokumentację fotograficzną. Aby właściwie ocenić, czy na działce nr (...) powstają szkody organ, jak twierdzi, postanowił obserwować w dłuższym okresie zmiany jakie zachodzą na niej, dotyczyło to szczególnie drzew, które M. P. wskazywała jako usychające z powodu zmiany stanu wody na gruncie. Istotne dla ostatecznego rozstrzygnięcia prowadzonej sprawy było bowiem ustalenie, według organu, czy na działce nr (...), której właścicielką jest M. P. powstają szkody w wyniku zmiany stanu wody na gruncie na działkach nr (...) i (...). M. P. podczas przeprowadzanych wizji stawiała komisji zarzuty, że wizje są prowadzone w dni słoneczne i po przeprowadzanych naprawach drogi przez Gminny Zarząd Dróg w W., w związku z powyższym obserwowano otoczenie działki nr (...) pod kątem powstania ewentualnych szkód. Organ przyjął w swym subiektywnym przekonaniu, że M. P. miała możliwość w tym czasie zgłoszenia powstałych szkód do Urzędu. Organ I instancji wskazał, że w okresie od 13 lipca 2013 r. do 8 kwietnia 2015 r. M. P. nie sygnalizowała do organu I insatncji żadnych szkód. W dniu 9 kwietnia 2015 r. wpłynęło do urzędu pismo, w którym M. P. podnosi sprawę usychających drzew. W tym miejscu Sąd I instancji stawierdza, że powyższe tłumaczenie organu w żaden sposób nie niweluje, nie uzdrawia obiektywnej jego przewlekłości, jednak patrząc na przebieg przewlekłości czasie, Sąd zauważa, że przewlekłość ze strony organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż działanie organu nie było pozbawione całkowitej racjonalności, a w swoim subiektywnym przekonaniu organ czekał na zdarzenia warunkujące wydanie decyzji. Jednocześnie Sąd I instancji bierze pod uwagę, że strona korzystała w sprawie z pomocy zawodowych pełnomocników, którzy w sumie uprzednio nie kwestionowali w trybie właściwym dla przewlekłości, przewlekłości mającej miejsce w czasie np. w przedziale od połowy 2013 r. do polowy 2015 r. I znowu Sąd podkreśla, że przewlekłość w sprawie bezsprzecznie obiektywnie istniała, lecz w realiach prawnych i faktycznych nie kwalifikuje się na miano rażącego naruszenia prawa. W przypadku, kiedy w sprawie działa fachowy pełnomocnik, co jest bezsprzeczne, strona miała już wcześniej możliwość kwestionowania przewlekłości organu. Tymczasem uczyniła to w roku 2017, do czego oczywiście ma prawo, podnosząc przewlekłość, w postaci braku podejmowania działania także w czasie od połowy 2013 r. do połowy 2015 r. Zupełnie inny wymiar posiada, zdaniem Sądu, przewlekłość postępowania wobec strony, która m.in. skazana jest na tę przewlekłość m.in. z powodu braku świadomości prawnej, że np. istnieją środki, którym można się przeciwstawić i kompletnego lekceważenia sprawy przez organ, w porównaniu w przewlekłością organu w postępowaniu, w którym strona działa przy pomocy zawodowego pełnomocnika, i który z racji swojej fachowej wiedzy posiada świadomość o istnieniu środków prawnych, przy pomocy których można z ew. korzyścią dla jego mocodawcy kwestionować przewlekłość organu. Te spostrzeżenia nie tyle mają oczywiście znaczenie dla obiektywnego stwierdzenia przewlekłości, lecz co do oceny tej przewlekłości jako spełniającej znamiona rażącego naruszenia prawa. Formułując pogląd o braku rażącego naruszenia prawa w związku z stwierdzoną przewlekłością w załatwieniu sprawy, Sąd podkreśla, że z omawianą przewlekłością nie są związane nieodwracalne skutki materialnoprawne i proceduralne, które posiadałyby walor rażącego naruszenia prawa. W sprawie nie zaistniały ww. nieodwracalne negatywne skutki dla skarżącej spowodowane zaistniałą przewlekłością organu.

Na stanowisko Sądu nie wpłynęły także argumenty zawarte w uzupełnieniu skargi wniesione w dniu 13 września 2017 r. osobiście przez skarżącą. Zarówno podniesione przez skarżącą stronę braki w aktach administracyjnych, poprawa numeracji kart w aktach administarcyjnych, nieskorzystanie w sprawie przez organ I instancji z listy biegłych sądowych, stwierdzenie przez pracownika organu I instancji, że jest przewlekłość w sprawie - nie statuują, z powodów o których jest mowa powyżej, stwierdzonej przez Sąd przewlekłości na przewlekłość mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z tych też względów, Sąd oddalił wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny w wysokości sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; a także o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd w tym przypadku uznał, że w realiach sprawy wystarczający wymiar wychowawczy i restytucyjny względem organu I instancji posiada samo stwierdzenie przewlekłości. Jest to swoista sygnalizacja dla organu, że nie wykonuje swoich obowiązków zgodnie z prawem, gdyż prowadzi przewlekle postępowanie administracyjne. Sąd nie orzekł o przyznaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, gdyż w sprawie nie występują szczególne okoliczności wskazujące na powinność takiego zadośćuczynienia. Sąd nie zobowiązywał organu I instancji do załatwienia sprawy w określonym terminie, gdyż na dzień wydania wyroku, Sąd nie mógł z wyprzedzeniem w czasie wypowiadać się o potencjalnych, hipotetycznych obowiązkach organu I instancji związanych z jego hipotetyczną przewlekłością po otrzymaniu akt do kolejnego rozpoznania sprawy.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. w ten sposób, że zasądzono na rzecz skarżącej kwotę (...) zł, na którą składa się kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości (...) zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości (...) zł, ustalony jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.) oraz kwota (...) zł stanowiąca równowartość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu (art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1827 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.