Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2934851

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 25 marca 2020 r.
II SAB/Go 201/19
Niejasne żądanie wnioskodawcy a udzielenie informacji publicznej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz.

Sędziowie WSA: Michał Ruszyński (spr.), Asesor Jarosław Piątek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi J.K. na bezczynność Starosty (...) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

We wniosku z (...) października 2019 r. skierowanym drogą elektroniczną do Starosty, J.K. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w postaci umów oraz faktur z firmą B S.J, dotyczących dostawy paliwa na potrzeby Starostwa Powiatowego do samochodów służbowych. Informacja i zeskanowane dokumenty miały być przesłane na adres e-mail (...).

W odpowiedzi pismem z (...) listopada 2019 r. organ przesłał umowę nr (...) z (...) maja 2019 r. Jednocześnie organ w kwestii faktur poinformował wnioskodawcę, że nieprecyzyjny sposób sformułowania wniosku, bez podania jakiego okresu dotyczy informacja, nie pozwala na określenie zakresu żądania i powoduje, że żądanie nie może być potraktowane jako wniosek o dostęp do informacji publicznej.

Pismem z (...) grudnia 2019 r. J.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: WSA), wnosząc w niej o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z (...) października 2019 r. i orzeczenie, że Starosta dopuścił się bezczynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, przez niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji o działalności podmiotu zobowiązanego,

- art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, dalej: u.d.i.p.) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia żądanej informacji publicznej we wskazanym terminie, który zaczął biec od dnia złożenia wniosku z (...) października 2019 r.

W uzasadnieniu skargi J.K. podkreślił, że z treści wniosku z (...) października 2019 r. wynika jednoznacznie, jakich konkretnie dokumentów domagał się wnioskodawca, a w konsekwencji - jaki charakter mają żądane informacje, w szczególności, czy mają cechy informacji publicznej, co pozwala organowi na ocenę, czy wniosek dotyczy informacji publicznej. Zdaniem skarżącego poprzez niewskazanie w treści wniosku okresu czasowego należy rozumieć, że zakres żądania obejmuje wszystkie faktury, jakie zostały wystawione przez B SP.J. na rzecz Starostwa Powiatowego z tytułu realizacji dostaw paliwa do samochodów służbowych. Skarżący podkreślił, że mimo iż wniosek z (...) października 2019 r. zawierał wszystkie informacje niezbędnie dla jego rozpatrzenia przez podmiot zobowiązany, w tym jasno określony przedmiot żądania, podmiot nie zrealizował w sposób prawidłowy wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co sprawia, że pozostaje on w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wskazanej we wniosku informacji publicznej.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu żądanie skarżącego na łamach ww. wniosku nie mogło zostać potraktowane jako żądanie udostępniania informacji publicznej. W ocenie organu skarżący na łamach sprecyzowanej przez siebie skargi wykazuje się daleko idącym niezrozumieniem przepisów prawa, albowiem wskazuje wprost (vide: str. 3), że: "poprzez niewskazanie w treści wniosku okresu czasowego należy rozumieć, że zakres żądania obejmuje wszystkie faktury, jakie zostały wystawione przez (...)". Przyznaje jednocześnie: "należy przy tym podkreślić, że obszerność zakresowa, czy też ilościowa informacji, której udostępnienia żąda strona może być podstawą do uznania, że wniosek w takiej sytuacji nie dotyczy informacji publicznej, o ile z treści wniosku można wywieść, że żądanie jest konkretne, a nie abstrakcyjne". Organ zaznaczył, że nie jest uprawniony do modyfikacji wniosku, a treść żądania (bez głębszej analizy oraz wykładni faktycznej) jawi się jako nad wyraz abstrakcyjna. Nieporozumieniem byłoby stosownie przez organ reguł wykładni (np. wnioskowanie), celem "odkrycia" lub "odszyfrowania" dokładnej treści żądania. Nie stanowi żadnego novum związanie organu treścią żądania, jeżeli nie działa z urzędu. W przeciwnym wypadku postępowanie administracyjne byłoby pełne wypaczeń i dowolnego uznania urzędniczego "wypracowanego" na podstawie dowolnie przyjętego procesu wnioskowania faktycznego. Ważne jest to, że organ niezwłocznie po otrzymaniu wniosku udzielił żądanej informacji publicznej oraz poinformował o niedokładnym sprecyzowaniu wniosku. Nie sposób zatem uznać, że działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź przypisać organowi lekceważący stosunek do norm prawa. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Nawet pobieżna analiza akt wskazuje na to, że organ w każdym przypadku bez nieuzasadnionej zwłoki odpowiedział na skierowany do niego wniosek, przez co nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. W ocenie organu skarżący powinien wiedzieć, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez WSA rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Starosty w rozpoznaniu wniosku skarżącego z (...) października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Na gruncie u.d.i.p. stan bezczynności ma miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w u.d.i.p., wbrew przepisom prawa, ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu rozpoznanie wniosku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniania na wniosek. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może mieć dowolną postać, o ile zaś wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem (por. wyrok NSA z 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, dostępny na stronie:orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Mimo zatem, że wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym, to jednak minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, pozwalające na określenie przedmiotu i zakresu żądania. Podmiot zobowiązany jest bowiem związany treścią wniosku i nie jest upoważniony do żądania od wnioskodawcy sprecyzowania lub uzupełnienia wniosku. W tym zakresie nie stosuje się art. 64 § 2 k.p.a., pozwalającego organowi na wezwanie strony do uzupełnienia braków podania, ponieważ przepisy k.p.a. w sprawach dostępu do informacji publicznej stosuje się jedynie do decyzji wydanych na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2889/12, CBOSA).

W związku z tym przyjmuje się, że żądanie oczywiście niejasne, niezrozumiałe nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a brak wyraźnej podstawy prawnej do uzupełniania wniosku powoduje, że podmiot powinien ograniczyć się do poinformowania, że wniosek nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej (zob. M. Bernaczyk, Prawo do informacji publicznej w Polsce i na świcie, Warszawa 2014, s. 447). W sytuacji gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest niejasny, zawiły lub wychodzi poza zakres uprawnień statuowanych przez u.d.i.p., uznać należy, że nie dotyczy on informacji publicznej (por. wyrok NSA z 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 59/17, CBOSA).

W ocenie WSA wniosek o udzielenie informacji publicznej złożony przez skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie zawierał precyzyjnego określenia zakresu żądanych informacji. Mianowicie z treści wniosku nie wynikało jakich faktur wniosek dotyczy. Z brzmienia wniosku z (...) października 2019 r. nie wynikało też, że chodzi o wszystkie faktury jakie zostały wystawione przez firmę B SP.J. na rzecz Starostwa Powiatowego z tytułu realizacji dostaw paliwa do samochodów służbowych.

Ponieważ, jak wskazano wyżej, organ nie miał możliwości wezwania do uzupełnienia braków wniosku w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a., za wystarczająca formę odniesienia się do takiego wniosku, należało uznać pismo organu z 7 listopada 2019 r. zawiadamiające o braku możliwości zastosowania do wniosku przepisów u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06, CBOSA).

Podsumowując należy stwierdzić, że złożony przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej był na tyle nieprecyzyjny, że organ nie miał możliwości rozpoznania żądania w trybie przepisów u.d.i.p. i w związku z tym brak było podstaw do uznania, że organ pozostaje w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej skarżącemu w zakresie żądanych faktur.

Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.