II SAB/Go 19/20 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3020601

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2020 r. II SAB/Go 19/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Pauter.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.D. i Z.D. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie przywrócenia do użytku drogi gminnej postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) sierpnia 2019 r. D.D. i Z.D. wnieśli do Burmistrza wniosek o przywrócenie do ogólnego użytku drogi gminnej nr (...).

Wobec powyższego organ podjął czynności zmierzające do szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. zlecono geodezyjne wznowienie granicy, o czym pismem z dnia (...) sierpnia 2019 r. poinformowano skarżących. Dnia

(...) października 2019 r. uprawniony geodeta dokonał wznowienia część granic nieruchomości oznaczonej nr działki (...) z gruntami nieruchomości sąsiednich oznaczonych nr: (...), z kolei dnia (...) listopada 2019 r. podpisano protokół na okoliczność udrożnienia - połączenia działek.

Dnia 20 listopada 2019 r. skarżący wnieśli ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na opieszałość Burmistrza. Ponaglenie to zostało przekazane, zgodnie z kompetencją Radzie Miejskiej, która to uchwałą nr 0007.122.2002 Rady Miejskiej z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na opieszałość Gminy w przywróceniu do ogólnego użytku drogi gminnej we wsi Wysokie uznała skargę za bezzasadną.

Pismem z dnia (...) marca 2020 r. poinformował skarżących, że po geodezyjnym wznowieniu granic działka nr (...) została rozgrodzona.

D.D. i Z.D. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie przywrócenia drogi gminnej. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Burmistrza do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek skarżących z dnia (...) sierpnia 2019 r. w terminie miesiąca.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu.

Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Jak stanowi art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Jak wyżej wskazano dopuszczalność skargi na bezczynność organu określa art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skarga taka przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Bezczynność organu administracji zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Przy czym organ administracji, w myśl art. 104 § 1 k.p.a., załatwia sprawę przez wydanie decyzji (chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej), ale jedynie w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych (art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a.). Sprawa administracyjna jest efektem istnienia stosunku administracyjnoprawnego - takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych elementów powoduje, że postępowanie nie może zakończyć się wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę merytorycznie. (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r., sygn. akt II SA 70/98, publ. LEX 43205).

Z przepisów ustawy o droga publicznych nie wynika, aby na organie gminy jakim jest Burmistrz, ciążył obowiązek wydania stosownego aktu lub czynności dotyczącej budowy, modernizacji, odbudowy, przebudowy czy "udrożnienia" drogi wewnętrznej. Utrzymanie, budowa, modernizacja drogi wewnętrznej położonej na terenie należącym do gminy należy do kompetencji wójta gminy, co jednak nie oznacza prawnego obowiązku tego organu do wydania stosownego aktu nakazującego remont, modernizację takiej drogi w każdym czasie i na każde żądanie. Korzystanie z dróg wewnętrznych podlega regulacji prawa cywilnego, w tym przepisom o ochronie prawa własności (patrz wyrok NSA z 24 sierpnia 2011 r. o sygn. akt I OSK 1423/10 - dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla przykładu, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2002 r. o sygn. akt II SA/Kr 2223/99 uznał, iż sprawa przywrócenia pasa drogowego drogi wewnętrznej do stanu poprzedniego - w razie jego samowolnego naruszenia - jest sprawą ze stosunków objętych prawem cywilnym (sprawą cywilną), w myśl zatem art. 2 § 1 k.p.c. właściwy do jej rozpoznania jest sąd powszechny (wyrok ten jest dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tych okolicznościach należy stwierdzić, iż skarga na bezczynność Burmistrza w sprawie przywrócenia do użytku drogi gminnej, nie podlega kognicji sądu administracyjnego, bowiem nie dotyczy sprawy w której organ ten zobligowany jest do wydania aktu lub podjęcia czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (§ 3 ust. 2 pkt 8 p.p.s.a.) czy też podjęcia jakiegokolwiek innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 ust. 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest przepisu prawa administracyjnego, który mógłby stanowić podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia tak sformułowanego wniosku skarżących. Skoro więc brak jest stosownej regulacji w sferze prawa publicznego dającej podstawę do działania organu w formie władczej, nie można tym samym mówić o bezczynności organu objętej kontrolą Sądu.

Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.