Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2016151

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 23 marca 2016 r.
II SAB/Gd 198/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.).

Sędziowie WSA: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

1.

zobowiązuje Burmistrza Miasta do rozpoznania wniosku M. J. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 września 2015 r., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt postępowania wraz z odpisem prawomocnego wyroku,

2.

stwierdza, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,

3.

oddala wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2 000 (dwa tysiące) zł,

4.

zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz M. J. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

M. J. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się nakazania rozpatrzenia w terminie 14 dni wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenia, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, zasadzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł oraz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pismami z dnia 16 września i 9 października 2015 r. zwrócił się do Burmistrza Gminy z wnioskiem o przesłanie kopii

- decyzji Burmistrza Gminy z dnia 25 lipca 2-014 r. nr (...) nakładającej na P. S. obowiązek usunięcia z terenu działki o numerze (...) w miejscowości P., Gmina wszystkich odpadów, będących jego własnością, t.j. gleby i ziemi w ilości około 200 ciężarówek o tonażu około 20 ton,

- decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 maja 2015 r. nr (...), utrzymującej w mocy powyższą decyzję,

- wszelkich innych decyzji i postanowień Burmistrza Gminy w przedmiocie wyżej wymienionych mas ziemnych, a także innych dokumentów odnośnie do czynności podjętych przez organ po upływie terminu wyznaczonego P. S. na usunięcie odpadów.

Burmistrz Gminy pismami z 1 i 22 października 2015 r. stwierdził, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Skarżący wskazał, że stanowisko to jest sprzeczne z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym decyzje rozstrzygające sprawy administracyjne oraz wszelkiego rodzaju dokumenty odnoszące się do organu władzy publicznej stanowią informację publiczną.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że nie dopuścił się bezczynności, bowiem udzielił skarżącemu pisemnej odpowiedzi na wniosek wskazując, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Skarżący żądał bowiem dokumentów, które nie odnosi się do sfery życia publicznego i dotyczyły wyłącznie interesu jednostki.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Zakres kontroli sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W razie pozytywnego ustalenia w tym zakresie, stosownie do treści art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności i stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Podstawą żądania zawartego we wniosku z dnia 16 września 2015 r. są przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 z późn. zm.), zwanej dalej u.d.i.p. Ustawa ta służy realizacji konstytucyjnego prawa obywateli do uzyskiwania wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne, zagwarantowanego w art. 61 Konstytucji RP.

Z przepisów u.d.i.p. wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może być załatwiony przez udzielenie informacji (w formie czynności materialno - technicznej), przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym udostępnienie informacji publicznej winno nastapić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Oceniając, czy Burmistrz Gminy pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku, należało ustalić, czy w sprawie wystąpiły podmiotowe oraz przedmiotowe przesłanki udzielenia informacji publicznej określone w u.d.i.p.

Burmistrz jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest gmina, w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jest organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych, a skarżący w świetle art. 2 u.d.i.p. jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie sprawy wymagało oceny czy żądana informacja stanowi informację publiczną.

Pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 oraz w art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.

Pojęcie informacji publicznej jest zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych, rozumiane bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym informacją publiczną będzie treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących tego organu. Informację publiczną stanowi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także tych, które tylko w części dotyczą działalności organu), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1542/08, LexPolonica nr 2263509, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 721/08, LEX nr 423325, wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 123/06, LEX nr 291357 wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2014 r. sygn. II SA/Wa 10/14, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić należy, że decyzja, jako dokument urzędowy w postaci aktu administracyjnego, została z mocy wyraźnego unormowania art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. uznana przez ustawodawcę za informację publiczną. Przepis ten stanowi bowiem, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażane były wątpliwości, czy każda decyzja administracyjna stanowi informację publiczną, czy też taką informację stanowi jedynie decyzja, w której przedmiotem rozstrzygnięcia jest sprawa publiczna.

Wątpliwości czy wyroki sądowe stanowią informację publiczną zostały przez ustawodawcę usunięte poprzez dokonanie, ustawą z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1662), zmiany art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., polegającej na wskazaniu, że informację publiczną stanowi także treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. W uzasadnieniu do projektu ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej wskazano, że dostępność orzeczeń sądowych przyczyni się do zapewnienia transparentności działania sądów i trybunałów i pozytywnie wpłynie na merytoryczny poziom wydawanych rozstrzygnięć, a także poprawę stanu świadomości prawnej.

Taki zapis projektu wskazuje na wolę ustawodawcy udostępniania w trybie u.d.i.p. każdego wyroku sądowego, niezależnie od tego czy przedmiotem rozstrzygnięcia była kwestia prywatna czy też kwestia zawierająca elementy publiczne. W ocenie Sądu, analogiczną interpretację należy odnosić do decyzji administracyjnych, na gruncie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. brak jest bowiem uzasadnionych podstaw do ich odmiennego traktowania w stosunku do wyroków.

Złożony wniosek o udostępnienie decyzji nakazującej usunięcie odpadów dotyczył zatem informacji mającej charakter informacji publicznej. W orzecznictwie wskazuje się, że udostępnienie treści takiej decyzji nastąpić może po jej anonimizacji. Natomiast w sytuacji, w której przez wzgląd na ochronę prywatności informacja publiczna nie może zostać udostępniona, zasadne jest wydanie na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie jej udostępnienia. Odmowa udostępnienia informacji nie może w takim przypadku nastąpić pismem, a brak decyzji organu świadczy o pozostawaniu przez organ w bezczynności.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął pod uwagę, że organ udzielił skarżącemu pisemnej odpowiedzi na wniosek, w zakreślonym ustawą terminie 14 dni od jego złożenia. Po wpłynięciu wniosku w dniu 21 września 2015 r., organ pismem z dnia 1 października 2015 r. zajął stanowisko w sprawie złożonego wniosku, informując skarżącego, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. uznaje się oczywiste niezastosowanie przez organ przepisów o terminach załatwienia sprawy. Oceniając czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić sposób i motywy działania organu oraz charakter i terminowość podejmowanych przez organ czynności. W przedmiotowej sprawie organ nie pozostawił wniosku bez rozpoznania, a stan bezczynności organu jest wynikiem wadliwej oceny charakteru żądanej informacji. Z tych też względów Sąd oddalił wniosek o zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł.

Wobec uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.