II SAB/Bk 119/17 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2442167

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 stycznia 2018 r. II SAB/Bk 119/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys.

Sędziowie: WSA Małgorzata Roleder, NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie informacji publicznej

1.

stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności;

2.

stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

3.

zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

M. K., reprezentowana przez adwokata Ł. K. wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764; dalej zwanej: u.d.i.p.) przez nieudzielenie żądanej informacji publicznej i wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt organowi, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł według załączonego spisu kosztów.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu (...) lipca 2017 r. złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytanie czy organ, w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej, wniosła o przesłanie kopii tych umów. Skarżąca podała, że wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i został prawidłowo doręczony organowi, co potwierdza urzędowe poświadczenie. Podkreśliła, że żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jako podmiot sektora finansów publicznych jest obowiązany do jej udostępnienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania lub oddalenie skargi. Organ podał, że w dniu (...) lipca 2017 r. wysłał pismo zawierające odpowiedź na wniosek, w którym udzielił wnioskowanej informacji publicznej. Środek komunikacji, w tym przypadku poczta tradycyjna, został wybrany przez skarżącą we wniosku. Skarżąca zrezygnowała z doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej a organ się do tego zastosował. W związku z tym nie można przyjąć, ze doszło do bezczynności organu, ponieważ informacja została udzielona i to w ustawowym terminie. Wniosek do organu wpłynął w dniu (...) lipca 2017 r. a odpowiedź została przekazana w dniu (...) lipca 2017 r. Nadto organ podał, że biorąc pod uwagę fakt, że według twierdzeń skarżącej informacja do niej nie dotarła to po raz kolejny ją wysłano, już listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu (...) września 2017 r. Organ podkreślił, że nie było jego intencją nieudzielenie informacji w przedmiotowej sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1)

zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2)

zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3)

stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Ponadto sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Tryb i zasady rozpoznawania wniosków o udzielenie informacji publicznej określa ustawa o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania organ do usunięcia naruszenia prawa.

Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów.

Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji, przy czym, stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p., podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, natomiast żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

W sprawie nie jest sporne, że żądane informacje były informacją publiczną. Nie wykazano również, by była to informacja przetworzona. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Bezsporne jest również to, że informacja została udzielona skutecznie w piśmie z dnia (...) września 2017 r. (doręczonym skarżącej i jej pełnomocnikowi w dniu (...) września 2017 r. co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru). Natomiast brak jest dowodu na to, by informacja została udzielona w piśmie z dnia (...) lipca 2017 r., zaś wysłana dnia (...) lipca 2017 r. Oznacza to, że wnioskowana informacja została udzielona z opóźnieniem.

Pomimo udzielenia informacji z opóźnieniem Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zaniechanie realizacji wniosku nie było skutkiem celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego Organ już następnego dnia po wpłynięciu wniosku podjął próbę doręczenia odpowiedzi na wniosek. Po uzyskaniu informacji w dniu (...) sierpnia 2017 r., że odpowiedź nie dotarła do wnioskodawczyni ponownie przesłał odpowiedź na wniosek już tym razem listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

Wobec udzielenia informacji publicznej, zbędnym stało się zobowiązywanie organu, przez Sąd, do dokonania czynności. Sąd nie miał obowiązku umarzania postępowania w tym zakresie, bowiem zgodnie z ostatnią linią orzeczniczą sądów administracyjnych, takie orzeczenie nie jest obligatoryjne.

O kosztach postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., z miarkowaniem przewidzianym w art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z ostatnim powołanym przepisem sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Stosując powołany przepis, sąd musi zatem dokonać oceny opartej na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy.

Sądowi z urzędu wiadomo, że przed tutejszym sądem, jak również przed innymi sądami administracyjnymi w kraju prowadzona jest duża liczba spraw o podobnym charakterze, w których skarżąca reprezentowana jest przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach wnioski o udzielenie informacji publicznej są tożsame lub bardzo podobne. W WSA w Białymstoku skarżąca złożyła 6 skarg, gdzie w dwóch sprawach Sąd zasądził koszty zastępstwa procesowego. Udział profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie ograniczył się do dostosowania, opracowanej w innych sprawach skargi do niniejszej sprawy.

Także z urzędu sądowi wiadomo, na co zwrócono już uwagę w innych orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, że M. K. jest wpisana na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. (nr wpisu (...)). Zdaniem Sądu, wnoszenie przez skarżącą, reprezentowaną przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika dużej liczby skarg o podobnym charakterze kierowanych do szkół, przedszkoli, innych placówek oświatowych, szpitali w całym kraju, z żądaniem zasądzenia kosztów postępowania, a w szczególności kosztów zastępstwa adwokackiego, jest nadużyciem prawa do żądania zwrotu kosztów postępowania, co mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. Z tych względów zasądzono jedynie zwrot kosztów uiszczonego wpisu od skargi uznając, że jest to jedyny niezbędny koszt poniesiony przez skarżącą.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.