Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1817766

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 27 stycznia 2015 r.
II SA/Wr 839/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski.

Sędziowie WSA: Olga Białek, Władysław Kulon (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy p. N. T. (...) we W. na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości obiektu poprzez doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego balkonów budynku oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia (...) r. nr (...) D, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej DWINB), po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej P. N. T. (...) we W. reprezentowanej przez zarządcę Zakład Gospodarki Mieszkaniowej "C." Sp. z o.o., przyjmując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., (dalej PINB), z dnia (...) r. w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku.

Stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadła zaskarżona do Sądu decyzja przedstawiał się następująco.

PINB dla miasta W. powziął informację, że w nocy z dnia 20 na 21 sierpnia 2012 r. z budynku zlokalizowanego przy ul. P. i p. N. T. we W. odpadł element balkonu (płyta żelbetowa stanowiąca balustradę czołową balkonu) i spadł na chodnik powodując zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. W związku z tym zdarzeniem w dniu 22 sierpnia 2012 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę potwierdzającą zaistniałe zdarzenie. Po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania pismem z dnia (...) r., w tym samym dniu wydano postanowienie nr (...), którym wezwano zarządcę budynku do przedłożenia w terminie 7 dni protokołów z ostatnich kontroli okresowych, uprawnień osób prowadzących kontrole okresowe oraz dokumentu wskazującego na sposób sprawowania zarządu nieruchomością. Uwzględniając realność zagrożenia powodowanego stanem technicznym balkonów, PINB w dniu (...) r. wydał decyzję nr (...), którą działając na podstawie art. 68 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem przy P. N. T. (...) we W. wyłączenie z użytkowania w terminie 3 dni balkonów budynku przy P. N. T. (...) usytuowanych na elewacji od strony ul. P. oraz na elewacji od strony podwórza do czasu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego tych elementów budynku oraz zarządził:

- umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania balkonów,

- usunięcie zagrożenia poprzez demontaż wszystkich elementów obciążających płyty balkonowe i demontaż żelbetowych płyt balustradowych czołowych balkonów usytuowanych na II, III i IV kondygnacji nadziemnej budynku na elewacji od strony ul. P. oraz na III i IV kondygnacji nadziemnej budynku na elewacji od strony podwórza,

- wykonanie doraźnych zabezpieczeń polegających na zabezpieczeniu wyjść na balkony, w obrębie których zdemontowano żelbetowe płyty balustrad.

Ponieważ organ nadzoru budowlanego nie posiadał pełnej wiedzy o przyczynach i zakresie nieprawidłowości w przedmiotowym budynku, mimo prowadzonych oględzin i czynności wyjaśniających, w dniu (...) r. wskazując w podstawie prawnej art. 62 ust. 3 wydano decyzję nr (...), którą nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem przy P. N. T. (...) we W.:

- przeprowadzenie kontroli ww. budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia,

- sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynku przy P. N. T. (...) we W. (w szczególności: balkonów, ścian konstrukcyjnych i kominowych, kominów ponad dachem, pokrycia dachowego, rynien, obróbek blacharskich, schodów, tynków elewacyjnych, parapetów, stolarki okiennej na klatce schodowej, cokołu, opaski odwadniającej budynku, instalacji wodociągowej, instalacji c.o., płyt azbestowo-cementowych na ścianach poprzecznych budynku), określającej spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa ich użytkowania, wskazującej przyczyny powstania nieprawidłowości w stanie technicznym elementów budynku oraz sposób ich usunięcia (ze wskazaniem konkretnych robót budowlanych do wykonania, metod ich wykonywania, materiałów budowlanych, itp.).

Nadto w sentencji decyzji podano, że ekspertyza techniczna powinna być sporządzona przez osobę/osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, mogące sprawować samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. Do ww. opracowania nakazano załączyć dokumenty, potwierdzające posiadanie uprawnień (oryginały bądź uwierzytelnione kopie) oraz zaświadczenia, o przynależności osób sporządzających ww. opracowanie, do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Z przeprowadzonej kontroli, należy sporządzić stosowny protokół. Do protokołu należy dołączyć uprawnienia osób przeprowadzających ww. kontrole (oryginały bądź uwierzytelnione kopie) oraz zaświadczenia o przynależności do Okręgowej Izby Zawodowej, a następnie przedłożyć go wraz z ekspertyzą techniczną niezwłocznie po ich sporządzeniu.

W szerokim uzasadnieniu decyzji organ nadzoru budowlanego wskazał na nieprawidłowości obiektu wynikające z dokumentów dostarczonych na skutek wykonania postanowienia z dnia (...) r., nr (...). W szczególności zwrócono uwagę na protokół okresowej kontroli pięcioletniej sporządzony przez mgr inż. k.w. z dnia (...) r., w którym jej autor:

- w odniesieniu do balkonów wskazuje na ich zły stan techniczny ze względu na: "rozwarstwienia betonu, ubytki w narożnikach, brak obróbek blacharskich, ubytki tynku, wykruszenia". "Obecnie stan techniczny balkonów stanowi zagrożenie w użytkowaniu i dla ruchu pieszego odbywającego się z obu stron budynku. Należy zalecić ekspertyzy stanu technicznego balkonów, opracować dokumentację techniczną uzyskać pozwolenie na budowę",

- w odniesieniu do ścian konstrukcyjnych i kominowych - rysy poziome pod oknami na szerokości klatki schodowej - stan techniczny średni - zaleca obserwację, uszczelnienie,

- w odniesieniu do kominów - ubytki tynku, wykruszenia betonu na czapce komina, odkryte pręty metalowe - stan techniczny średni - zaleca remont,

- w odniesieniu do pokrycia dachowego - przeciek, powierzchniowe zużycie pokrycia - stan techniczny średni - zaleca konserwację,

- w odniesieniu do rynien - zanieczyszczenia - stan techniczny średni - zaleca konserwację,

- w odniesieniu do obróbek blacharskich - oderwana przy kominie obróbka blacharska, korozja na wyłazie dachowym - stan techniczny średni - zaleca naprawę, uszczelnienie,

- w odniesieniu do schodów wewnętrznych i zewnętrznych - wykruszenia, pęknięcia - stan techniczny średni - zaleca naprawę,

- w odniesieniu do rur wywiewnych - skorodowane, dziurawe 2 rury - stan techniczny średni - zaleca wymianę 2 sztuk,

- w odniesieniu do tynków zewnętrznych elewacyjnych - ubytki tynku, wykruszenia - stan techniczny średni - zaleca remont i docieplenie budynku,

- w odniesieniu do parapetów wewnętrznych - brak na klatce schodowej - stan techniczny średni - zaleca wbudować,

- w odniesieniu do parapetów zewnętrznych - skorodowane, uszkodzone - stan techniczny średni - zaleca wymianę,

- w odniesieniu do gzymsu - ubytki tynku przy obróbce blacharskiej - stan techniczny średni - zaleca otynkować,

- w odniesieniu do stolarki okiennej na klatce schodowej - nieszczelne, przekroczony współczynnik izolacyjności - stan techniczny zły - zaleca wymianę,

- w odniesieniu do cokołu - ubytki - stan techniczny zły - zaleca otynkowanie, zaizolowanie,

- w odniesieniu do opaski przy budynku - zapadnięta przy wejściu - stan techniczny średni - zaleca naprawę,

- w odniesieniu do instalacji wodociągowej - korozja na połączeniach skręcanych - stan techniczny zadowalający - zaleca bieżącą konserwację,

- w odniesieniu do instalacji c.o. - korozja punktowa na rurach, brak izolacji termicznej - stan techniczny średni - zaleca pomalowanie i wbudowanie izolacji termicznej, częściową wymianę,

- brak kratki wentylacyjnej w otworze wentylacyjnym w przejściu budynku,

- płyty azbestowo-cementowe na ścianach poprzecznych na wysokości V kondygnacji.

Nieprawidłowości obiektu wynikały również z protokołu okresowej kontroli stanu technicznego sprawności obiektu nr (...) z dnia (...) r. sporządzonego przez inż. R.S., gdzie także wskazuje się na zły stan techniczny balkonów budynku, kwalifikujący je do remontu - "balkony stanowią zagrożenie - do remontu!", natomiast w odniesieniu do pozostałych elementów obiektu:

- w odniesieniu do pokrycia dachu - stan techniczny średni - zaleca bieżącą konserwację,

- w odniesieniu do orynnowania i obróbek blacharskich - stan techniczny średni - zaleca bieżącą konserwację,

- w odniesieniu do kominów - stan techniczny średni - zaleca bieżącą konserwację, naprawę miejscowych ubytków tynku,

- w odniesieniu do elewacji - stan techniczny średni - zaleca remont z wykonaniem ocieplenia,

- w odniesieniu do opaski wokół budynku - stan techniczny średni,

- w odniesieniu do klatki schodowej - zaleca wymianę stolarki okiennej.

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu (...) r. do PINB dla miasta W. dostarczono projekt wykonawczy remontu balkonów budynku sporządzony przez inż. Z.Sz. Uwzględniając powyższą okoliczność organ nadzoru budowlanego I instancji w dniu (...) r. wydał decyzję nr (...), którą nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej - stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym przy P. N. T. (...) we W. - w terminie do 31 maja 2015 r. usunięcie nieprawidłowości obiektu poprzez:

* doprowadzenie do właściwego stanu technicznego balkonów budynku poprzez:

- skucie posadzek, demontaż bocznych balustrad stalowych i obróbek blacharskich, skucie luźnych części betonu,

- naprawę płyt konstrukcyjnych balkonów,

- wykonanie warstwy spadkowej płyt balkonowych, izolacji przeciwwodnej z montażem obróbek blacharskich i warstwy ochronnej izolacji,

- montaż nowych balustrad stalowych,

- malowanie płyt balkonów,

- montaż płyt włóknowo-cementowych gr. 8 mm w kolorze szarym do czoła balustrad przednich,

* doprowadzenie do właściwego stanu technicznego elewacji budynku poprzez:

- usunięcie uszkodzonych tynków,

- demontaż płyt eternitowych,

- uzupełnienie tynków i okładzin w miejscach ich braku (w miejscach spękań ścian należy zastosować pasy z siatki tynkarskiej),

* doprowadzenie do właściwego stanu technicznego dachu poprzez:

- oczyszczenie z rdzy obróbek blacharskich, pomalowanie farbą rdzochronną,

- wymianę czapek kominowych,

* doprowadzenie do właściwego stanu technicznego klatki schodowej w budynku poprzez:

- wymianę stolarki okiennej,

- montaż podokienników wewnętrznych,

- naprawę pęknięć ścian,

* doprowadzenie do właściwego stanu technicznego instalacji c.o. w budynku poprzez:

- wykonanie izolacji poziomów instalacji c.o. w piwnicy.

Ponadto sentencja decyzji zawierała dodatkowe warunki. Podano w niej w szczególności, że roboty budowlane należy wykonać zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zapewniając bezpieczeństwo dla ludzi i mienia podczas prowadzenia robót pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz przynależącej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w oparciu o "Ekspertyzę techniczną budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego" z dnia (...) r., sporządzoną przez inż. Z.Sz. oraz uzgodnione z Miejskim Konserwatorem Zabytków projekty wykonawcze remontu balkonów budynków P. (...) i P.(...), sporządzone przez inż. Z.Sz. dnia (...) r. Demontaż płyt eternitowych należy wykonać zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów (Dz. U. z dnia 31 października 2005 r.) oraz Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z dnia 21 kwietnia 2004 r.). O zakończeniu robót budowlanych należy powiadomić organ nadzoru budowlanego, załączając oświadczenie osoby nadzorującej roboty, o usunięciu nieprawidłowości, o prawidłowości wykonania prac oraz o oczyszczeniu terenu z pyłu azbestowego, z zachowaniem właściwych przepisów technicznych i sanitarnych oraz dokument potwierdzający przekazanie odpadów zawierających azbest do składowania - "Kartę przekazania odpadu".

Powyższa decyzja na skutek złożonego odwołania nie ostała się w obrocie prawnym, jako że DWINB w dniu (...) r. decyzją nr (...) uchylił ją przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego odwołującego się do treści art. 7 i 77 k.p.a. organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania nie uwzględnił interesu społecznego oraz niewłaściwie odniósł się do zebranego materiału dowodowego. Stanowisko takie wywiedzione zostało z faktu, że mimo ujawnienia w stanie technicznym obiektu budowlanego nieprawidłowości o różnym stopniu, nakazano wykonanie określonych robót wyznaczając dość odległy termin. Zdaniem DWINB w stanie faktycznym sprawy należało wyznaczyć możliwie krótki termin wykonania remontów najbardziej uszkodzonych elementów budynku, które wymagają pilnej naprawy, zaś termin naprawy mniej uszkodzonych elementów powinien być dłuższy. Organ odwoławczy swoje stanowisko uzasadnił danymi o stanie technicznym budynku wynikającymi z przedłożonych opracowań wskazując jednocześnie na obowiązki właściciela i zarządcy obiektu budowlanego zawarte w art. 61 Prawa budowlanego.

Po powrocie sprawy do organu I instancji PINB dla miasta W. w dniu (...) r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w wydał decyzję nr (...), którą nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym przy P. N. T. (...) we W. usunięcie nieprawidłowości w obiekcie poprzez:

1. Doprowadzenie do właściwego stanu technicznego balkonów budynku poprzez:

- skucie posadzek, demontaż bocznych balustrad stalowych i obróbek blacharskich, skucie luźnych części betonu,

- naprawę płyt konstrukcyjnych balkonów,

- wykonanie warstwy spadkowej płyt balkonowych, izolacji przeciwwodnej z montażem obróbek blacharskich i warstwy ochronnej izolacji,

- montaż nowych balustrad stalowych,

- malowanie płyt balkonów,

- montaż płyt włóknowo-cementowych gr. 8 mm w kolorze szarym do czoła balustrad

2. Doprowadzenie do właściwego stanu technicznego elewacji budynku poprzez:

- usunięcie uszkodzonych tynków,

- demontaż płyt eternitowych,

- uzupełnienie tynków i okładzin w miejscach ich braku (w miejscach spękań ścian należy zastosować pasy z siatki tynkarskiej),

3. Doprowadzenie do właściwego stanu technicznego dachu poprzez:

- oczyszczenie z rdzy obróbek blacharskich, pomalowanie farbą rdzochronną

- wymianę czapek kominowych,

4. Doprowadzenie do właściwego stanu technicznego klatki schodowej w budynku poprzez:

- wymianę stolarki okiennej,

- montaż podokienników wewnętrznych,

- naprawę pęknięć ścian,

5. Doprowadzenie do właściwego stanu technicznego instalacji c.o. w budynku poprzez:

- wykonanie izolacji poziomów instalacji c.o. w piwnicy.

Nadto wyznaczony został termin wykonania obowiązków do dnia 31 grudnia 2014 r. dla obowiązków zawartych w pkt 1 i do dnia 31 maja 2015 r. dla pkt 2, 3, 4, 5. Podobnie jak miało to miejsce we wcześniejszym rozstrzygnięciu w sentencji decyzji podano, że roboty budowlane należy wykonać zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zapewniając bezpieczeństwo dla ludzi i mienia podczas prowadzenia robót, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz przynależącej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w oparciu o "Ekspertyzę techniczną budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego" z dnia (...) r., sporządzoną przez inż. Z.Sz. oraz uzgodnione z Miejskim Konserwatorem Zabytków projekty wykonawcze remontu balkonów budynków P. (...) i P.(...), sporządzone przez inż. Z.Sz. dnia (...) r. Demontaż płyt eternitowych należy wykonać zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów (Dz. U. z dnia 31 października 2005 r.) oraz Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z dnia 21 kwietnia 2004 r.). Nakazano także powiadomić organ nadzoru budowlanego o zakończeniu robót załączając oświadczenie osoby nadzorującej roboty, o usunięciu nieprawidłowości, o prawidłowości wykonania prac oraz o oczyszczeniu terenu z pyłu azbestowego, z zachowaniem właściwych przepisów technicznych i sanitarnych oraz dokument potwierdzający przekazanie odpadów zawierających azbest do składowania - "Kartę przekazania odpadu".

W uzasadnieniu decyzji opisano nieprawidłowości stwierdzone w przedmiotowym obiekcie budowlanym posiłkując się opracowaniami przedłożonymi przez Wspólnotę Mieszkaniową w toku postępowania. Odnosząc ustalony stan faktyczny do treści art. 66 Prawa budowlanego uzasadniono konieczność nałożenia zawartego w decyzji nakazu. W rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym z przepisów prawa materialnego wywiedziono prawidłowość ustalenia Wspólnoty Mieszkaniowej jako adresata nakazu. Nadto wskazując na uchylenie wcześniejszej decyzji przez organ odwoławczy oraz różny stopień uszkodzeń elementów budynku uzasadniono wyznaczenie dwóch terminów wykonania poszczególnych obowiązków. Dodatkowo PINB w części uzasadnienia odnoszącej się do terminów wykonania obowiązków wskazał na uwzględnienie warunków atmosferycznych oraz ubieganie się przez zobowiązaną wspólnotę o ujęcie budynku w regionalnym programie operacyjnym rewitalizacji przewidzianym na lata 2014-2020.

Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy P. N. T. (...) we W. reprezentowana przez Zakład Gospodarki Komunalnej C. Sp. z o.o. oprotestowała decyzję organu I instancji wnosząc w odwołaniu o zmianę terminu wykonania obowiązków poprzez wyznaczenie terminu wykonania wszystkich obowiązków do dnia 31 maja 2015 r. Uzasadniając stanowisko wskazano, że intencją odwołania od wcześniejszej decyzji było właśnie wydłużenie terminu ze względu na możliwość skorzystania z programu rewitalizacyjnego przewidzianego na lata 2014-2020, natomiast następstwem odwołania jest skrócenie tego terminu o 5 miesięcy. W związku z tym w odwołaniu poczyniono zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. wskazując na wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Kolejną okolicznością jaką opisano w odwołaniu jest brak zagrożeń dla osób poruszających się ulicą P. i P. N. T., ponieważ z balkonów zdemontowano płyty czołowe, co potwierdza ocena budynku wykonana przez mgr. inż. k.w. W treści odwołania żądanie zmiany terminu argumentowano także jego nierealnością wynikającą z przyczyn technicznych i finansowych.

DWINB decyzją z dnia (...) r., nr (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przywołano dotychczasowy tok postępowania wskazując zarówno wynikający z zebranej dokumentacji stan techniczny budynku, jak też istotne elementy rozstrzygnięcia PINB dla miasta W. Tezę, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie uzasadniono zaś treścią obowiązków w zakresie bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego wywiedzioną z treści art. 66 ust. 1 pkt Prawa budowlanego, dokonując zresztą w tym zakresie wykładni przepisu popartej orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Organ odwoławczy wskazując na stan techniczny obiektu wynikający z dokumentów m.in. w postaci protokołów z okresowych kontroli oraz ekspertyzę stanu technicznego budynku wraz z "Projektem wykonawczym remontu balkonów" wyjaśnił, że pomimo usunięcia bezpośredniego zagrożenia jakie stanowiły żelbetowe płyty balkonowe, wyszczególnione w sentencji decyzji PINB elementy obiektu także są w nieodpowiednim stanie technicznym, co uzasadnia wydany nakaz. Z kolei postępowanie pierwszoinstancyjne zostało ocenione jako rzetelne, a zebrany materiał dowodowy jako dający pełne podstawy do wydania nakazu wykonania czynności wskazanych w decyzji.

W skardze na rozstrzygnięcie drugoinstancyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i naruszającej interes skarżącego oraz zmianę terminu wykonania prac wskazanych w pkt 1 decyzji PINB nr (...) na dzień (...) r., zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania pkt 1 decyzji PINB nr (...). W uzasadnieniu skargi, podobnie jak miało to miejsce w odwołaniu od decyzji, zwrócono uwagę, że intencją złożenia odwołania od decyzji PINB z dnia (...) r., nr (...) było wyznaczenie dłuższego terminu wykonania obowiązków. Skrócenie terminu w decyzji PINB o 5 miesięcy skarżący uznał za niezgodne z art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Podano, iż aktualnie, co wynika z oceny budynku wykonanej przez mgr inż. k.w. budynek nie stanowi zagrożenia dla ludzi w dalszej eksploatacji, a w elementach budynku występują niewielkie uszkodzenia i ubytki, które nie zagrażają bezpieczeństwu publicznemu, więc brak jest podstaw do powoływania się na zagrożenie z art. 66 Prawa budowlanego. Skarżący termin ustalony w decyzji z dnia (...) r. uznał za nierealny ze względów proceduralnych, technicznych jak i finansowych wspólnoty. Dodatkowa argumentacja wiąże się ze wskazaniem remontów balkonów przy ul. P. (...) i (...), który trwał 5 miesięcy. Nadto wyznaczony termin nie umożliwia skorzystania z regionalnego programu operacyjnego Województwa D.

W odpowiedzi na skargę DWINB w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Nadto postanowieniem z dnia (...) r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Sąd uznał, że organy orzekające rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały się i zastosowały przepisy prawa materialnego. Wobec tego zarzuty skargi należało uznać za nieusprawiedliwione.

Będący podstawą rozstrzygnięcia w sprawie przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przewiduje, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku ma wręcz obowiązek nakazać wykonanie określonych robót budowlanych.

W związku z powyższym wskazać trzeba, że art. 66 umieszczony został w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie obiektów budowlanych" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 tej ustawy obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 oraz dalszych przepisach tego rozdziału ustawy. Oznacza to, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10, LEX nr 992473). W konsekwencji art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie może być wykorzystywany do usunięcia innych, niż przewidziane w nim nieprawidłowości. Nakładane na jego podstawie obowiązki mają charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom.

Stwierdzenie, że stan techniczny danego obiektu budowlanego jest nieodpowiedni i wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego. Zebrane w aktach administracyjny dowody zdają się w sposób jednoznaczny potwierdzać nie tylko samą nieodpowiedniość stanu technicznego przedmiotowego budynku ale także wnikliwe postępowanie służb nadzoru budowlanego, (w szczególności PINB dla miasta W.), w kierunku ustalenia stanu faktycznego sprawy i sposobu eliminacji ujawnionych nieprawidłowości. Na uwagę zasługuje fakt, że zdarzenie związane z odpadnięciem części płyty balkonowej na chodnik, co powodowało powstanie realnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego, spotkało się z natychmiastową reakcją organu. Przedsięwzięto bowiem środki zaradcze w postaci wydania decyzji z dnia (...) r., zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności, którą nakazano wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożeń poprzez demontaż elementów obciążających płyty balkonowe. Wiadomym również jest, że wydanie rozstrzygnięcia eliminującego w sposób stały istniejące zagrożenia warunkowane było ustaleniem zakresu i rodzaju nieprawidłowości oraz sposobu ich usunięcia. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego słusznie rozwiązanie tej kwestii zrealizowały poprzez zobowiązanie skarżącej wspólnoty do przedłożenia ekspertyzy technicznej odnoszącej się do stwierdzonych nieprawidłowości. Na zlecenie wspólnoty sporządzone zostały opracowania wskazujące na liczne uchybienia w stanie technicznym przedmiotowego budynku. Ustalony w oparciu o opracowania sporządzone przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami stan faktyczny legł o podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia nakierowanego na doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Tak więc nieodpowiedni stan techniczny budynku w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane ustalony przez organy należy zaakceptować jako oczywisty. Dodać można, iż co do nieodpowiedniości samego stanu technicznego budynku w istocie nawet strona skarżąca nie wnosi uwag.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, akceptującego poprawność skarżonego rozstrzygnięcia, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, stanowiące w zasadzie rozszerzoną argumentacją odwołania. Jedynym w zasadzie zarzutem związanym z przepisami prawa wyartykułowanym wprost jest zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. polegający zdaniem skarżącego na wydaniu decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Odnosząc się do tego twierdzenia przypomnieć przyjdzie, że oprotestowana skargą decyzja nie jest jedynym rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym jakie zapadło w sprawie. Otóż DWINB decyzją z dnia (...) r., nr (...) uchylił decyzję PINB z dnia (...) r., nr (...) przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. Obecnie zaskarżona decyzja DWINB z dnia (...) r., nr (...) jest z kolei decyzją utrzymującą w mocy decyzję PINB dla miasta W. z dnia (...). Jakkolwiek decyzja organu II instancji jest następstwem rozpoznania odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy P. N.T. (...) we W. reprezentowanej przez zarządcę, wobec utrzymania w mocy decyzji organu I instancji nie może być mowy o tym, aby na etapie postępowania odwoławczego doszło do reformacji aktu administracyjnego, a tym bardziej jego zmiany na niekorzyść strony odwołującej się. Skarżący zdaje się swój zarzut opierać na tym, że DWINB uchylając decyzją nr (...) decyzję PINB nr (...) wskazał na konieczność objęcia różnymi terminami nakazów wykonania określonych robót z uwzględnieniem stanu zagrożenia. Oceniając przedmiotowe twierdzenie zauważyć należy, że względem art. 139 k.p.a. zarzut wydania decyzji na niekorzyść strony składającej odwołanie konstruować można wyłącznie w stosunku do decyzji organu II instancji, którą organ ów uchyla rozstrzygnięcie organu I instancji i umarza postępowanie względnie przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. nie znajduje zastosowania w przypadku decyzji organu odwoławczego traktujących o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Z decyzją o takim rozstrzygnięciu mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący podnosząc swój zarzut prezentuje złożoną konstrukcję prawną polegającą na tym, że na skutek wcześniejszego uchylenia decyzji przez organ II instancji obecnie oprotestowana decyzja i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zawierają krótszy termin wykonania części nakazanych czynności, co skutkuje wydaniem decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Stanowisko strony nie znajduje oparcia w przepisach procedury administracyjnej ponieważ nie doszło do tego rodzaju relacji między ostatnią decyzją organu II instancji i decyzją ją poprzedzającą, która mogłaby wskazywać na pogorszenie pozycji procesowej strony składającej odwołanie. Nie jest z kolei możliwe aby owego pogorszenia czy niekorzyści dla strony odwołującej się doszukiwać się we wcześniejszych rozstrzygnięciach wydanych w toku postępowania. Dokonanie takiego zabiegu nie jest możliwe, gdyż rodziłoby skutek w postaci rażącego naruszenia art. 139 k.p.a. Jednolity pogląd w tym zakresie został wypracowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dość w tym miejscu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., (sygn. akt II GSK 510/11), gdzie wskazano, że "Przepis art. 139 k.p.a. nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a." - LEX nr 1216680.

Autor skargi podaje, że dotychczas wykonane roboty budowlane eliminują zagrożenie, co ma potwierdzać stanowisko osoby dysponującej stosowanymi uprawnieniami, z czego wynosi niezasadność wyznaczenia, zbyt krótkiego jego zdaniem, terminu wykonania pozostałych robót. Również i to stanowisko nie zasługuje na akceptację. Dostatecznie jasno w tej kwestii wypowiedział się już organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podając, że treścią nakazu wynikającego z art. 66 Prawa budowlanego nie jest likwidacja stwierdzonych zagrożeń lecz doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd stwierdza zatem, że jakkolwiek zobowiązany wyeliminował bezpośrednie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego, które na etapie wszczęcia postępowania były nie tylko realne ale wręcz ewidentne, żadną miarą nie można uznać, iż mimo niewykonania wszystkich czynności wskazanych w decyzji doszło do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Poglądu takiego nie wyraża nawet sama strona zobowiązana. Nie można więc powiedzieć, aby stanowisko to zasługiwało na uwzględnienie, a tym bardziej wskazywało na wadliwość oprotestowanej decyzji.

Zawarty pośród twierdzeń skargi zarzut wyznaczenia zbyt krótkiego terminu wykonania nakazu argumentowany jest niemożliwością jego dochowania z przyczyn technicznych i finansowych. Podawany jest nawet przykład robót realizowanych na innej nieruchomości, gdzie wykonanie robót budowlanych było rozłożone w czasie. Także i to stanowisko nie może zostać uwzględnione. Przypomnieć trzeba, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało w sierpniu 2012 r., gdy doszło do zdarzenia budowlanego powodującego realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu znany był już od kilku lat, chociażby z okresowych przeglądów z lat 2009 czy 2011. Mimo tego z akt administracyjnych nie wynika aby podjęte zostały jakiekolwiek działania zmierzające do doprowadzenia budynku do właściwego stanu. Nierealizowanie przez wspólnotę podstawowych obowiązków właścicielskich spowodowało w końcu konieczność interwencji służ nadzoru budowlanego. Nie można więc uzależniać żądania wyznaczenia dłuższego terminu od braku przygotowania środków finansowych na remont, skoro konieczność taka istniała od lat i była co najmniej przewidywalna. Dodatkowo treść przepisów prawa materialnego w żaden sposób nie uwzględnia czynnika ekonomicznego koncentrując się wyłącznie na aspektach techniczno-budowlanych zagadnienia. Nie przekonuje też argument o długotrwałości usuwania nieprawidłowości w budynku znajdującym się w podobnym stanie technicznym. Termin wskazany przez organ w decyzji nie jest też w żadnym razie terminem krótkim na wykonanie obowiązków w niej ujętych, gdyby brać pod uwagę aktualne możliwości i rozwiązania techniczne.

Skarżący nieprawidłowość skarżonej decyzji uzasadnia również naruszeniem prawa związanym z uniemożliwieniem skorzystania z dofinansowania o jakie się ubiega. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że rolą organu nadzoru budowlanego jest wyłącznie rozstrzyganie spraw w ramach kompetencji przyznanych w ustawie Prawo budowlane w zakresie procesu budowlanego i utrzymania obiektów budowlanych. Wszelkie rozstrzygnięcia opierają się więc na normach prawa materialnego, pośród których trudno doszukiwać się regulacji ekonomicznych. Wydając określony nakaz powiatowy czy wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego kieruje się, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, doprowadzeniem obiektu do konkretnego, zgodnego z prawem stanu technicznego, a nie planami czy działaniami wspólnoty związanymi z pozyskaniem środków finansowych. Zagadnienie to na gruncie Prawa budowlanego pozostaje bez znaczenia. Gdyby nawet okoliczność tą rozpoznawać przez pryzmat regulacji procesowych trudno także nadać ubieganiu się o środki finansowe przymiotu interesu prawnego. Jest to co najwyżej interes faktyczny, a ten z kolei nie może stanowić przedmiotu zainteresowania organu administracyjnego w toku prowadzonego postępowania.

Na koniec zauważyć trzeba, że pośród wniosków zawartych w skardze jej autor poza żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji wniósł o zmianę terminu wykonania prac wskazanych w pkt 1 decyzji. Jak już zostało powiedziane, sąd administracyjny bada legalność wydanych decyzji, co czyni dokonując oceny ich zgodności z obowiązującymi przepisami. Regulacje zawarte w p.p.s.a. nie przewidują natomiast możliwości zmiany wydanej przez organ decyzji w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Z tej też przyczyny przedmiotowy wniosek należy uznać za niemożliwy do uwzględnienia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.