Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2611652

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 22 stycznia 2019 r.
II SA/Wr 812/18
Stwierdzenie istotnego naruszenia przepisów procesowych jako przeszkoda dla rozpoznania zarzutów materialnoprawnych.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.).

Sędziowie: NSA Halina Filipowicz-Kremis, Asesor, WSA Wojciech Śnieżyński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Z. L. i Z. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z (...) ((...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej jako "organ"), po rozpoznaniu wniosku Z. L. i Z. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z (...) (nr (...)) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. z (...) (znak: (...)) ustalającej na rzecz A Sp. z o.o. z siedzibą we W. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "(...)" realizowanego na działkach nr (...),(...),(...),(...) i (...), obręb R., gmina W.

W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 61a k.p.a., bowiem żądanie Z. L. i Z. L. (dalej jako "skarżący") pochodzi od osób nie będących stroną. Organ zaznaczył, że skarżący nie byli stronami postępowania zakończonego decyzją środowiskową, natomiast ani we wniosku o stwierdzenie nieważności, ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wykazali interesu prawnego. Zdaniem organu obszar oddziaływania przedsięwzięcia nie obejmuje działki nr (...), obręb R., których właścicielami są skarżący. Podnoszone przez skarżących uciążliwości (odór, niekontrolowany wypływ wód, plaga: gryzoni, komarów i mew, wzmożony ruch ciężarowy, zaśmiecenie okolic torbami plastikowymi) należą do dopuszczalnych immisji pośrednich. W ocenie organu na interes prawny skarżących nie wskazują również włączone do akt sprawy opracowania sporządzone w 2018 r., tj.: "(...)". Wymienione dokumenty mogą być co najwyżej pomocne dla właściwego organu ochrony środowiska, kontrolującego przestrzeganie decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. Skarżący podnieśli i obszernie umotywowali, że organ dokonał niewłaściwej oceny ich legitymacji procesowej. W ocenie skarżących ich interes prawny oparty jest na uprawnieniach wynikających z prawa własności (art. 140 k.c.), na którego wykonywanie wpływa inwestycja w postaci składowiska odpadów. Skarżący powołali się przy tym na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. ((...)) z (...) opiniujące negatywnie projekt decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z postanowienia tego wynika, że zakres oddziaływania takiego składowiska może wynieść nawet 1000 m od strefy czynnej składowiska, bowiem taki jest zasięg występowania w powietrzu chorobotwórczych mikroorganizmów (gronkowce α i β - hemolizujące), a nie 100-300 m, jak to błędnie przyjęto w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko. Skarżący powołali się także na załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ekspertyzy (monitoring mikrobiologicznym powietrza i badania zapachowej jakości powietrza), które potwierdzają istnienie ich interesu prawnego w sprawie, a które organ w istocie pominął w swej ocenie. Zdaniem skarżących, zaskarżone postanowienie należało uznać za bezpodstawne także z tego powodu, że zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. należy ograniczyć wyłącznie do tych przypadków, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest niewątpliwy. W niniejszym przypadku brak interesu prawnego skarżących na pewno nie jest niewątpliwy. Organ powinien w konsekwencji wszcząć postępowanie celem dokonania stosownych ustaleń na okoliczność istnienia interesu prawnego. W ostateczności - według skarżących - organ powinien wszcząć postępowanie z urzędu, bowiem decyzja w sprawie środowiskowych uwarunkowań obciążona jest istotnymi naruszeniami prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając motywy postanowienia zakwestionowanego skargą. Dodał przy tym, ze postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej zostało przeprowadzone i zakończyło się ostateczną decyzją organu z (...) ((...)) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, zaskarżoną następnie do tutejszego Sądu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podniesione przez skarżących.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem art. 134 i art. 141 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., bowiem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie ustawowego terminu.

Jak wynika z akt administracyjnych, pierwsze postanowienie organu z 5 VII 2018 r. odmawiające wszczęcia postępowania zostało skarżącym doręczone w dniu 9 VII 2018 r. Tymczasem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez skarżących nadany w dniu 17 VII 2018 r. za pośrednictwem operatora wyznaczonego.

Powyższe oznacza, że administracyjny środek zaskarżenia złożono po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. Z powołanych przepisów wynika bowiem, że wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy od postanowienia składa się w terminie siedmiu dni od doręczenia lub ustnego ogłoszenia kwestionowanego postanowienia.

Stosownie zaś do art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po upływie ustawowego terminu organ zobligowany jest stwierdzić uchybienie terminu do złożenia wniosku.

W konsekwencji zaskarżone postanowienie narusza w sposób istotny art. 134 i art. 141 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., bowiem rozpatruje merytorycznie administracyjny środek zaskarżenia wniesiony z uchybieniem terminu. Tym samym należało zaskarżone postanowienie uchylić na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).

Ponieważ zaskarżone postanowienie narusza istotnie przepisy procesowe niedopuszczalne jest odnoszenie się przez Sąd do kwestii materialnoprawnych dotyczących legitymacji procesowej skarżących w postępowaniu administracyjnym. Wszelkie oceny organu w tym zakresie były przedwczesne, a więc i niedopuszczalne.

Rozpatrując sprawę ponownie organ rozpozna wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem regulacji z art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.