Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 638385

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 8 maja 2009 r.
II SA/Wr 69/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Wiesław Jakubiec (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji nakładającego na właściciela lokalu mieszkalnego nr 5 obowiązku dostarczenia inwentaryzacji powykonawczej i oceny technicznej samowolnie zrealizowanych robót budowlanych związanych z wykonaniem instalacji c.o. oraz instalacji elektrycznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 9 kwietnia 2009 r. strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego wskazując w uzasadnieniu, że jest mała wspólnotą mieszkaniową, nieprowadzącą żadnej działalności gospodarczej, utrzymującą się z zaliczek dokonywanych przez właścicieli lokali, którymi oprócz Gminy są osoby starsze, schorowane, niepełnosprawne, utrzymujące się ze świadczeń rentowych i emerytalnych. Dodała, że środki zgromadzone na Funduszu Remontowym, to środki zbierane przez wiele lat z przeznaczeniem na remont kominów i dachu. Strona skarżąca poinformowała, że posiada na koncie nazwanym "kontem podstawowym" środki w wysokości 2.398, 64 zł, a na koncie "fundusz remontowy"- 8.028, 28 zł.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez stronę skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej strona skarżąca oświadczyła, że wnosi o rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o znajdujące się już w aktach dokumenty i jednocześnie poinformowała, że w dniu 30 kwietnia br. uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy strona wnioskująca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi-zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała, że w stosunku do niej zachodzi ww. przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Co więcej strona skarżąca w dniu 30 kwietnia 2009 r. uiściła już jedyny na tym etapie koszt postępowania, jakim był wpis sądowy od skargi. Aktualnie strona skarżąca nie jest zobowiązana do ponoszenia innych kosztów sądowych.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej strony wnioskującej i okoliczności te-na żądanie Sądu-winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu strona wnioskująca nie wyjaśniła i nie udokumentowała wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową np. przedłożyła wyciągów z kont bankowych Wspólnoty za ostatni miesiąc; nie wyjaśniła dlaczego z posiadanych przez Wspólnotę na rachunkach bankowych środków nie mogą być finansowane koszty postępowania prowadzonego w interesie Wspólnoty lub dlaczego nie jest możliwe uzyskanie na ten cel dodatkowych wpłat od członków Wspólnoty; nie przedstawiła dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania kredytu lub pożyczki na pokrycie kosztów sądowych; nie złożyła do akt planu gospodarczego dla Wspólnoty na rok 2009; nie wyjaśniła czy Wspólnota gromadzi na dany rok środki na nadzwyczajne wydatki jakie mogą dotknąć Wspólnotę w owym roku i nie wskazała czy strona skarżąca czerpie środki np. z najmu pomieszczeń będących własnością Wspólnoty. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania. Celem tej instytucji jest zapewnie prawa dostępu do sądu, a nie ochrona posiadanych przez stronę wnioskującą środków finansowych czy "zaoszczędzenie" Wspólnocie "kłopotów" związanych z koniecznością zgromadzenia odpowiednich środków na koszty sądowe. Wspólnota Mieszkaniowa to ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. To na właścicielach lokali ciąży obowiązek realizowania zobowiązań, jakie Wspólnota na siebie przyjmie lub które staną się jej udziałem i de facto to możliwości finansowe tych właścicieli decydują o tym czy to zobowiązanie zostanie zrealizowane. Podejmując decyzję o złożeniu skargi do Sądu strona skarżąca winna była mieć świadomość, że zostanie zobowiązania do pokrywania kosztów sadowych i na ten cel zagospodarować środki. Z treści wniosku i z okoliczności sprawy (zapłata wpisu sądowego) wynika, że Wspólnotę stać na pokrycie kosztów sądowych. Strona wnioskująca jedynie absurdalnie argumentuje, że środków na koszty postępowania nie posiada, bowiem zgromadzone na kontach środki przeznaczone są na inne cele. Zauważyć jednak należy, że strona skarżąca na bieżąco realizuje swoje inne zobowiązania finansowe, uiściła wpis sądowy w sprawie i posiada znaczące środki na rachunku bankowy. W ocenie Sądu niewiarygodne jest, że Wspólnota nie przewidziała środków na nadzwyczajne wydatki jakie mogą dotknąć Wspólnotę w dany roku, a z których to środków można byłoby pokryć np. koszty postępowania sądowego zainicjowanego i prowadzonego w interesie Wspólnoty (a jeśli nawet tego nie zrobiono, to nie może to być okoliczność uzasadniająca wniosek). Pomijając powyższe Sąd nie widzi przeszkód aby strona wymagany koszty sądowe pokryła ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym Wspólnoty. Nawet jeśli docelowo środki te zgodnie z ustaleniami właścicieli lokali mają już swoje przeznaczenie, to nic nie stoi na przeszkodzie aby aktualnie z tych środków uiścić koszty sądowe, a powstały ewentualny brak uzupełnić dodatkowymi wpłatami właścicieli lokali. Niczym bowiem nieuzasadnione jest przekonanie strony skarżącej, że preferencyjnie może traktować wydatki związane ze swoim bieżącym funkcjonowaniem, a koszty procesu powinien pokryć jej budżet Państwa,

Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez stronę skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (strona skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.