Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1664675

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 12 września 2013 r.
II SA/Wr 570/13

UZASADNIENIE

Sentencja

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji nakładającej obowiązek wykonania stropodachu w elewacji frontowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, łączny ich dochód z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych wynosi 2.220, 74 zł, a wśród posiadanych składników majątkowych wymienił: mieszkanie o pow. 63 m2 i garaż o pow. 20 m2.

W piśmie z dnia 9 września 2013 r. skarżący oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną (w stopniu umiarkowanym) i w zależności od stanu zdrowia na lekarstwa wydaje nawet do 200 zł miesięcznie, a pozostałe wydatki są następujące: opłata za mieszkanie- 435, 09 zł; podatek od nieruchomości (rocznie)- 194 zł; opłata za działkę (rocznie)- 171 zł; za wywóz śmieci - 20 zł; za wodę- 86, 24 zł; za gaz- 75, 25 zł; za energię elektryczną- 61, 97 zł; za telefon- 28, 01 zł; za Internet i telewizje- 80 zł; ubezpieczenie na życie (za 2 m-ce)- łącznie 215, 34 zł. Z załączonych do pisma wyciągów z posiadanego przez żonę skarżącego rachunku bankowego wynika, że stan konta na dzień 6 września 2013 r. wynosił 2.561, 71 zł, a na oszczędnościowym rachunku nazwanym "Oszczędnościowa książeczka mieszkaniowa" saldo zgromadzonych środków na ww. dzień wynosiło 11.693, 89 zł.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (tekst jedn.: z 2012 r. Dz. U. poz. 270 z późn. zm.)).

O zasadności wniosku nie decyduje subiektywne przekonanie wnioskodawcy o tym, iż kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy ale obiektywna ocena możliwości finansowych (w szczególności wysokość dochodu, oszczędności), zarobkowych i majątkowych wnioskodawcy (i innych osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe) przy uwzględnieniu niezbędnych (obiektywnie) dla utrzymania wnioskodawcy wydatków oraz kosztów sądowych jakie musiałby ponieść na danym etapie postępowania (aktualnie jest to tylko wpis sądowy od skargi).

Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Z załączonego wyciągu bankowego wynika, że co prawda właścicielem konta jest żona skarżącego ale de facto gromadzone na nim środki należą do małżeńskiej wspólności majątkowej, bowiem wpływające na konto środki to świadczenie rentowe skarżącego i świadczenie emerytalne jego żony. Zgromadzone aktualnie na koncie środki (2.500 zł) znacząco przekraczają kwotę należnego wpisu sądowego. Źródłem finansowania należnego wpisu sądowego mogą być również środki zgromadzone na rachunku oszczędnościowym (11.600 zł). Podkreślić bowiem należy, iż zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: z 2012, Dz. U. poz. 788) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli, czyli m.in. małżonkowie mają obowiązek łożenia na utrzymanie współmałżonka, który znajduje się w gorszej sytuacji materialnej, w tym np. nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych.

Istotny jest również fakt, że niektórych ze wskazanych przez skarżącego wydatków nie można uznać za niezbędne np. opłaty za działkę ogrodową czy ubezpieczenie na życie.

Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.