Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2050958

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 3 października 2012 r.
II SA/Wr 470/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel.

Sędziowie WSA: Władysław Kulon (spr.), Alicja Palus.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi H. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na działce oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.) utrzymało w mocy decyzję Nr (...) Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) r. w sprawie uchylenia decyzji nr (...) Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) r. utrzymującej w mocy decyzję nr (...) Burmistrza Miasta P. Z. z dnia (...) r. w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na działce (...) obręb N.W. w P.Z. i orzekającej o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji nr (...) Burmistrza Miasta P.Z. z dnia (...) r. w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na działce (...) obręb N. W. w P. Z. i nakazującej właścicielowi gruntu nr (...) obręb Nowy W. w P. Z., Burmistrzowi Miasta P. Z. uzupełnienie ziemią pasa zieleni pomiędzy chodnikiem, a ogrodzeniem posesji Państwa K. do wysokości rzędnej poziomu obrzeża chodnikowego, podniesienie nawierzchni boksu na śmieci do wysokości rzędnej chodnika oraz zlikwidowanie betonowego obrzeża na całej szerokości wjazdu do garażu przy posesji stron, miejsce zlikwidowanego obrzeża należy zabrukować kostką brukową, doprowadzając do wyłagodzenia progu załamania zjazdu do garażu.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym Burmistrz Miasta P. Z. na wniosek H. i J. K. wszczął postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na terenie działki nr (...) przy ul. S. w P. Z. w związku z realizacją inwestycji drogowej. Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, w tym oględzin decyzją z dnia (...) r. nr (...) organ odmówił przywrócenia stanu poprzedniego na terenie działki nr (...) obręb Nowy W. w P. Z. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że brak jest podstaw do przywrócenia na działce stanu poprzedniego, bowiem w ramach robót budowlanych prowadzonych na ul. S. w P. Z. nie miała miejsca zmiana stosunków wodnych, stąd też nie występują przesłanki wymienione w art. 29 ustawy Prawo wodne z dnia 25 października 2001 r.

Na skutek złożonego odwołania sprawa była rozpoznawana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które decyzją nr (...) z dnia (...) r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w zasadzie podzielił poglądy organu I instancji wykluczając naruszenie stosunków wodnych na wskazanych nieruchomościach i nie dostrzegł przesłanek do orzeczenia zgodne z wnioskiem stron. Dodatkowo wskazano, że inwestor realizując zamierzenie związane z budową nawierzchni drogi podjął działania zapobiegające zmianie stosunków wodnych.

Wnioskiem z dnia 10 lutego 2009 r. H. i J. K. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. Z. z dnia (...) r. nr (...) o odmowie przywrócenia stanu poprzedniego na terenie działki nr (...) w P. Z. Jako podstawę swojego żądania wnioskodawcy wskazali brak czynnego udziału w postępowaniu wynikający z faktu niezapoznania ich z dokumentacją fotograficzną sprawy zebraną w aktach administracyjnych. Skarżący podnieśli nadto, że proszą o uwzględnienie wyjaśnień, iż nowy chodnik ułożony w narożniku ich posesji na znacznie podwyższonym gruncie jest powodem zmiany kierunku spływu wód opadowych w stronę ich posesji, brak odwodnienia linowego na szerokim odcinku chodnika spowodował zmianę stosunków wodnych, a obrzeże betonowe wbudowane przy wjeździe na posesję stron stanowi barierę architektoniczną. Wskazali także, iż wybudowanie obrzeża betonowego przy wjeździe na prywatny teren to celowa decyzja inwestora podjęta już po wcześniej przeprowadzonych robotach drogowych na tym terenie. Skarżący podali ponadto, że przeprowadzone prace uniemożliwiły im korzystanie z garażu oraz że mają duże problemy z poruszaniem się bez i za pomocą sprzętu rehabilitacyjnego w rejonie wbudowanego obrzeża.

W dniu (...) r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem nr (...) wznowiło postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia (...) r. nr (...) na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówiło uchylenia własnej decyzji nr (...) z dnia (...) r. utrzymującej w mocy decyzję nr (...) Burmistrza Miasta P. Z. z dnia (...) r. w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na działce (...) w P. Z. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wydanego w trybie nadzwyczajnym wskazano, że organ nie dopatrzył się naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Dodatkowo roboty budowlane prowadzone były w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę zatwierdzającą projekt budowlany i inwestycja została zrealizowana zgodnie z tą decyzją i projektem.

H. i J. K. nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawcy uznali, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada faktom związanym z przedmiotem postępowania a także dowodzili, że ich zdaniem miała miejsce zmiana stosunków wodnych na nieruchomości co czyni ich wniosek o nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego zasadnym.

Badając odwołanie od wyżej opisanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr (...) z dnia (...) r. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia (...) r. nr (...). W uzasadnieniu decyzji ponowiono dotychczasową argumentację, przy czym w sposób szerszy przeanalizowano zarzuty stron co do wskazywanych naruszeń przepisów procedury administracyjnej.

Rozstrzygnięcie to zostało oprotestowano skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Wr 429/09), uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że powodem uchylenia decyzji jest nieprawidłowość związana z redakcją sentencji rozstrzygnięcia. Wynika z niej bowiem nie tyle utrzymanie w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która to była zaskarżona, lecz decyzji Burmistrza Miasta P. Z. Zatem redakcja aktu administracyjnego niezgodnie z przepisami k.p.a. dyskwalifikowała ten akt administracyjny. Sąd podzielił również zarzuty strony skarżącej, zawarte w skardze, a dotyczące naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska zawartego w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, że strona skarżąca nie udowodniła faktów stanowiących podstawę ich żądania czyli nie wykazała, że w wyniku przeprowadzonych robót drogowych ma miejsce zbieranie się wód opadowych na ich posesji. W zaleceniach Sąd wskazał, że okoliczność ta winna być zbadana i jednoznacznie wykazana przez organ administracyjny prowadzący postępowanie, a nie przez strony.

Wyrokiem tym Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. winno w sposób jasny i nie budzący żadnych wątpliwości zredagować osnowę orzeczenia oraz należycie rozpatrzyć wszystkie podnoszone przez skarżących zarzuty i ustosunkować się wyczerpująco do nich, dając temu wyraz w uzasadnieniu podejmowanej decyzji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało decyzję nr (...) z dnia (...) r., którą orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...). W uzasadnieniu podano, że Kolegium raz jeszcze rozpatrzyło sprawę na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego i uwzględniło wszystkie pisma nadesłane bezpośrednio do organu II instancji, przez strony i przez Burmistrza Miasta P. Z. Dlatego zarzut, że odwołujący się nie brali udziału w postępowaniu odwoławczym a nadto, że zgromadzono w sprawie nowe dowody z którymi się nie zapoznali i które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy jest nieuzasadniony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło również, że nie zaistniały inne przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a. Skoro nie zaistniały przyczyny wznowienia postępowania, brak jest podstaw do uchylenia decyzji Kolegium z dnia 1 kwietnia 2009 r. Ponadto organ zauważył, że postępowanie prowadzone w wyniku wznowienia postępowania nie jest postępowaniem odwoławczym. W tym postępowaniu zadaniem organu jest ustalenie czy nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. ponieważ tylko ich zaistnienie warunkuje uchylenie decyzji dotychczasowej. Z tego względu Kolegium nie ustosunkowało się do merytorycznych zarzutów stron dotyczących prawidłowości rozstrzygnięcia dotyczącego naruszenia stosunków wodnych lecz ograniczyło się wyłącznie do zbadania czy zaistniały okoliczności wskazane w art. 145 § 1 k.p.a. Jednocześnie Kolegium nie stwierdziło by zaistniały inne przesłanki, poza art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., umożliwiające wznowienie postępowania.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem H. i J. K. zaskarżyli zapadłe rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2010 r., (sygn. akt II SA/Wr 350/10) uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał że organ wykonał zalecenie dotyczące prawidłowego zredagowania osnowy orzeczenia. Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę ponownie, nie zastosowało się w pełni do zalecenia należytego rozpatrzenia wszystkich podnoszonych przez skarżących zarzutów i wyczerpującego ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji.

Skarżący twierdzili, że zostali pozbawieni czynnego udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Kolegium z dnia (...) r., wskazywali na ograniczenie ich udziału w dowodzie z oględzin i że nie była im znana dokumentacja fotograficzna przekazana do Kolegium przez organ pierwszej. Zgodnie z zaleceniami Sądu te zarzuty wymagały szczegółowego rozważania i wyczerpującego odniesienia się do nich w uzasadnieniu decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej powinno było wykazać, że podniesione przez strony zarzuty nie świadczą o tym, że nie zostali oni pozbawieni czynnego udziału w postępowaniu bez własnej winy.

Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ograniczyło się tylko do rozważań dotyczących braku wiedzy skarżących o zdjęciach, które Kolegium uzyskało od organu pierwszej instancji przed wydaniem decyzji z dnia (...) r. Organ nie wypowiedział się natomiast - pomimo zalecenia Sądu - co do zarzutów pozbawienia stron udziału w czynnościach procesowych prowadzonych przed organem pierwszej instancji ani też do pozostałych zarzutów ocenionych ogólnie jako zarzuty o charakterze merytorycznym.

Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku z dnia (...) r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w trybie art. 136 k.p.a. wystąpiło do Burmistrza Miasta P. Z. o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy precyzyjnie określając jakie okoliczności sprawy należy wyjaśnić. Szczególną uwagę organ zwrócił na ustalenie stosunków wodnych na nieruchomości. Burmistrz Miasta P. Z. zlecił, inżynierowi budownictwa posiadającemu stosowne uprawnienia budowlane, sporządzenie opinii na okoliczność naruszenia stosunków wodnych na działce nr (...) w P. Z. Następnie sporządzone opracowanie zostało skierowane do H. i J. K. w celu zapoznania się z nim. Kolejnym działaniem Burmistrza Miasta P. Z. było wezwanie świadków związane z uzyskaniem informacji stanowiących jednocześnie uzupełnienie materiału dowodowego. Na wniosek Państwa K. przekazano im kopie protokołów z przesłuchania świadków. W związku z oględzinami jakie miały miejsce w 2008 r., organ sporządził również inwentaryzację wysokościową chodnika przy ul. S. (...) w P. Z. potwierdzającą zapisy protokołu dotyczące kierunku spływu wód gruntowych.

Po uzupełnieniu postępowania dowodowego przez Burmistrza Miasta P. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w dniu (...) r. wydało decyzję nr (...), którą uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr (...) z dnia (...) r. odmawiającą uchylenia decyzji własnej nr (...) z dnia (...) r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza P. Z. nr (...) z dnia (...) r. w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na działce nr (...) w P. Z. Tym razem organ decyzyjny wskazał, że na etapie postępowania organu I instancji należy zbadać, zgodnie zresztą z zaleceniami sądu, naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.

Po tym rozstrzygnięciu Państwo H. i J. K. zwrócili się do Burmistrza P. Z. o zawarcie ugody.

W dniu (...) r. w Urzędzie Miejskim w P. Z. przeprowadzona została rozprawa administracyjna z udziałem stron postępowania oraz mgr inż. J. D., autora opinii sporządzonej w sprawie. Ponadto sporządzono dokumentację fotograficzną w trakcie wizji lokalnej jaka miała miejsce na przedmiotowej nieruchomości w tym samym dniu. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiadomiło strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i o możliwości zapoznania się z dowodami i aktami sprawy.

W dniu (...) r. wydana została decyzja nr (...), którą uchylono decyzję nr (...) Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) r. utrzymującą w mocy decyzję nr (...) Burmistrza P. Z. z dnia (...) r. w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na działce nr (...) w P. Z. i orzeczono w ten sposób, że uchylono w całości zaskarżoną decyzję nr (...) Burmistrza P. Z. z dnia (...) r. w sprawie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na działce nr (...) w P. Z. oraz nakazano właścicielowi gruntu nr (...) Burmistrzowi P. Z. uzupełnienie ziemią pasa zieleni pomiędzy chodnikiem, a ogrodzeniem posesji Państwa K. do wysokości poziomu obrzeża chodnikowego, podniesienie nawierzchni boksu na śmieci do wysokości rzędnej chodnika oraz zlikwidowanie betonowego obrzeża na całej szerokości wjazdu do garażu przy posesji stron, miejsce zlikwidowanego obrzeża należy zabrukować kostką brukową, doprowadzając do wyłagodzenia progu załamania zjazdu do garażu.

W bardzo szerokim uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podstawą uchylenia decyzji, dokonanego zresztą w nadzwyczajnym trybie, był brak czynnego udziału stron w postępowaniu. Rozstrzygnięcie sprawy, co wynika z uzasadnienia, odbyło się w oparciu o opinię sporządzoną przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami. Organ nie znalazł podstaw do nakazania wykonania odwodnienia, co sugerowali uczestnicy postępowania, gdyż oparł się na rozwiązaniu wskazanym przez biegłego.

Od wyżej opisanej decyzji w prawem przewidzianym terminie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli Państwo H. i J. K. W uzasadnieniu środka odwoławczego strony wskazują, że nie zgadzają się z opinią sporządzoną przez mgr inż. J. D. Dodatkowo opinia ta została sporządzona w oparciu o oględziny prowadzone przez biegłego, w których nie brali oni czynnego udziału, a zatem naruszono przepisy k.p.a. Ponadto składający odwołanie nie zgadzają się ze sposobem jaki został zaproponowany na rozwiązanie problemów z gospodarowaniem wodą. Ich zdaniem należało wykonać odwodnienie drogi przed wjazdem do garażu, a nie uzupełniać pas zieleni pomiędzy chodnikiem a ogrodzeniem posesji. Kolejne zarzuty odwołania dotyczą nieprawidłowości w trakcie rozprawy administracyjnej, w tym podważania godności i autorytetu stron.

W dniu (...) r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało decyzję nr (...), którą utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ podał, iż z przeprowadzonego dowodu w postaci opinii mgr inż. J. D. wynika, że nie pogorszono stosunków wodnych w obszarze przedmiotowego terenu. Można jednak poprawić sytuację poprzez wykonanie uzupełnienia pasa zieleni do wysokości poziomu obrzeża chodnikowego doprowadzając do odebrania większości wody powierzchniowej do zaprojektowanego odwodnienia jezdni. Obrzeże na szerokości zjazdu do garażu jako mogące wpływać na pogorszenie dostępności garażu oraz zmniejszenie ilości wód odbieranych przez odwodnienie liniowe przed garażem należałoby zlikwidować doprowadzając tym do wyłagodzenia progu załamania zjazdu do garażu. Dalej organ wskazuje, że nie potwierdzają się zarzuty stron w zakresie naruszenia przepisów procedury administracyjnej w tym naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Udostępnione były stronom wszelkie dowody, stworzono możliwość odniesienia się do nich oraz składania wniosków dowodowych.

Odnośnie nie uczestniczenia stron w oględzinach prowadzonych przez biegłego organ uznał, że strona zapoznała się z opinią i mogła do niej wnosić uwagi. Sama czynność oględzin służyła biegłemu tylko do prowadzonych czynności i nie wymagała udziału stron. W dalszej części uzasadnienia opisano dotychczasowy przebieg postępowania i odniesiono się do zarzutów związanych z brakiem naruszenia stosunków wodnych w trakcie realizacji inwestycji drogowej jednocześnie nie widząc wpływu tychże twierdzeń na kształt wydanej decyzji.

H. i J. K. nie zgadzając się z wyżej wskazaną decyzją zaskarżyli ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji w całości jako naruszającej prawo. Naruszenie prawa w ich ocenie wynika z niedopuszczenia strony do udziału w przeprowadzeniu istotnego dowodu w sprawie w postaci oględzin przeprowadzonych przez mgr inż. J. D. co narusza art. 10 § 1 k.p.a. Dodatkowo organ nie uwzględnił wniosku strony o wykonanie odwodnienia liniowego jako rozwiązania nie tylko satysfakcjonującego strony ale rozwiązującego problem gospodarowania wodami opadowymi. Dalej skarżący wskazują, że w związku z nową inwestycją drogową podwyższony został grunt gminny co spowodowało zmianę kierunku wód opadowych i roztopowych. Organy administracyjne będąc związane treścią art. 29 ustawy Prawo wodne i wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu winny przeprowadzić dowód z opinii biegłego oraz przesłuchać osoby podpisujące notatkę służbową sporządzona w dniu (...) r. Ich zdaniem zgodnie z art. 10 i art. 79 § 2 k.p.a. strona ma prawo brać udział w każdym stadium postępowania co obejmować powinno dowód z oględzin jaki przeprowadził biegły.

Skarżący stwierdzają, że biegły przeprowadził nieznane im pomiary i wskazał w swojej opinii fotografie, które budzą ich wątpliwości. Nieznane są im wartości jakie były brane pod uwagę przy pomiarach, a ponadto biegły dokonując samych pomiarów potrzebował dostępu do ich posesji, a więc otwarcia bramy. W opinii biegłego zawarte są twierdzenia, z którymi strony polemizują w złożonej skardze, a dotyczą one w szczególności niepogorszenia stosunków wodnych przy posesji skarżących oraz wskazania, że rozwiązanie zaproponowane przez biegłego nie wymaga dodatkowych urządzeń odwadniających. Składający skargę twierdzą, że mankamentem opinii jest brak dokumentacji fotograficznej potwierdzającej dwukrotną wizytę Pana D. przed ich posesją w czasie opadów atmosferycznych.

Konkludując skargę H. i J. K. podtrzymali stanowisko co do naruszenia stosunków wodnych i ze względu na naruszenie wskazanych przez nich w skardze naruszeń prawa wnoszą o uchylenie decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 28 września 2012 r. kierowanym do tut. sądu skarżący informują, że ze względu na zły stan zdrowia i wcześniej wyznaczoną rehabilitację w specjalistycznym centrum medycznym nie będą uczestniczyć w rozprawie. Jednocześnie wnoszą o zasądzenie kosztów sądowych. Dodatkowo Państwo skarżący proszą o "zasądzenie wykonania około dwóch metrów bieżących odwodnienia liniowego przed ich posesją, natomiast oni na własny koszt zobowiązują się podnieść nawierzchnię boksu na śmieci".

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje.

W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje czy postanowienia podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Przeprowadzając we wskazanym zakresie kontrolę legalności rozstrzygnięć wydanych w sprawie, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia oddalenie skargi. Sąd rozpoznając skargę zwrócił uwagę na fakt, że w sprawie wielokrotnie wydawane były decyzje administracyjne i istotnie miały też miejsce uchybienia organów decyzyjnych polegające na naruszeniu przepisów dyskwalifikujące zapadłe rozstrzygnięcia. Tutejszy Sąd wydawał już wyroki uchylające dwie z kilku wydanych decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jednocześnie wskazując jakie działania organy winny przeprowadzić i jakie okoliczności udowodnić aby decyzje były zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.

Stąd też aktualnie rozpoznawana skarga była badana przez Sąd właśnie przez pryzmat całego postępowania w sprawie. Należało bowiem zbadać zastosowanie się przez organy decyzyjne do wytycznych Sądu wyrażonych w zapadłych wyrokach oraz wyeliminowanie naruszeń przepisów procedury administracyjnej jakie wcześniej zostały dostrzeżone. Na samym wstępie jednak należy zauważyć, że zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) r. nr (...) jak też utrzymująca w mocy to rozstrzygniecie decyzja z dnia (...) r. zostały wydane w nadzwyczajnym trybie weryfikacji t.j w toku wznowionego postępowania.

Jak podał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2002 r. zgodnie z przepisem art. 151 k.p.a. wznowione postępowanie może skończyć się trojako: 1) decyzją o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy brak jest podstaw wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.; 2) decyzją uchylającą dotychczasową decyzję i rozstrzygającą o istocie sprawy, gdy podstawy wznowienia postępowania istnieją. Przez rozstrzygnięcie o istocie sprawy należy w tym przypadku rozumieć zarówno rozstrzygnięcie merytoryczne, jak też rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania; 3) decyzją stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (sygn. akt I SA 1145/99). W niniejszym przypadku zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) r. utrzymuje w mocy decyzję z dnia (...) r. nr (...), która to uchyla rozstrzygnięcie w zwykłym trybie i merytorycznie rozstrzyga w sprawie. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w przypadku istnienia podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej wymaga jej uchylenia i orzeczenia o istocie sprawy, (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 614/04).

W tak ukształtowanym stanie prawnym kluczowe w ocenie Sądu było udzielenie przez organy decyzyjne jednoznacznej odpowiedzi na dwa pytania:

Po pierwsze - czy miały miejsce naruszenia prawa uzasadniające uchylenie decyzji wydanej przez Burmistrza P. Z. w (...) r., a utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., co mogłoby skutkować eliminacją tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego w trybie wznowienia postępowania.

Drugie pytanie - czy miało miejsce naruszenie stosunków wodnych przed posesją skarżących, bo ta okoliczność dawała podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 29 ustawy Prawo wodne nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

W odpowiedzi na pierwsze zagadnienie, uzasadniające wręcz prowadzenie postępowania w trybie nadzwyczajnym organ uznały, że miało miejsce naruszenie prawa w stopniu powodującym uznanie wydanego rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa. Strony bez własnej winy nie brały czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym w 2008 r., gdyż nie otrzymały dokumentacji fotograficznej przedstawiającej stan rzeczywisty po wykonanych robotach drogowych w szczególności obejmującej wjazd na posesję nr (...). Dostrzeżone uchybienie, prawidłowo zdaniem Sądu, poskutkowało uchyleniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z (...) r. i decyzji Burmistrza Miasta P. Z. odmawiającej nakazania przywrócenia stanu poprzedniego. Zasadnie również, jak wskazuje wyżej przywołane orzecznictwo, organ decyzyjny podjął się merytorycznego rozpoznania sprawy orzekając co do istoty.

Skoro organy uznały konieczność wyeliminowania decyzji z 2008 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 2008 r. do zbadania pozostała sprawa naruszenia stosunków wodnych. Pomimo zdecydowanej rozbieżności w poglądach organów administracyjnych i skarżących, Sąd uznał, że kwestia ta została ostatecznie rozpoznana i rozstrzygnięta. Organy zdecydowały się na dowód z opinii biegłego i tenże dowód należy uznać za wystarczający i pozwalający na zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie. Osoba dysponująca stosownymi uprawnieniami wskazała, że ilość wody wpływającej na posesję nie odbiega od stanu sprzed realizacji zamierzenia związanego z przebudową ulicy. Biegły postawił wniosek, że w wyniku przeprowadzonych prac nie pogorszono stosunków wodnych w obszarze przedmiotowego terenu. W sporządzonym opracowaniu podano także, że realizacja projektu spowodowała uporządkowanie odpływu wód opadowych z powierzchni ulicy i chodników przylegających do posesji (...), oraz uznano za błąd brak rozwiązania odpływu wody opadowej z pasa zieleni wzdłuż ogrodzenia oraz zasieku w narożniku posesji nr (...).

Przenosząc stanowisko zajęte przez biegłego na grunt prawa materialnego zaznaczyć należy, iż treść art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne jako podstawową przesłankę warunkującą możliwość nakazania właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wskazuje spowodowanie przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie i szkodliwy wpływ tych zmian na grunty sąsiednie. Zatem organ decyzyjny będąc w posiadaniu opracowaniu sporządzonego przez biegłego zobowiązany był do uznania, że w zdecydowanej większości żądania H. J. K. pozbawione są podstawy prawnej, gdyż "urządzenia do odprowadzania wody, (...), w pełni zabezpieczają przed wodą z jezdni posesję nr (...)". W opracowaniu mgr inż. D. odnotowano jednak, że brak jest rozwiązania odpływu wody opadowej z pasa zieleni wzdłuż ogrodzenia oraz zasieku w narożniku posesji nr (...). Co więcej w opinii biegłego znalazło się stanowisko, w którym wskazał on ewentualne działania dotyczące rozwiązania odpływu wody opadowej z pasa zieleni.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. opiera się o ustalenia poczynione przez rzeczoznawcę zarówno w zakresie ustaleń dotyczących braku naruszeń stosunków wodnych przy realizacji zamierzenia związanego z robotami budowlanymi prowadzonymi w pasie drogi oraz rozwiązań odpływu wody z pasa zieleni poprzez podniesienie obrzeży pasów zieleni jako środka zmierzającego do poprawy sytuacji. W tym stanie rzeczy nie sposób nie uznać, że organ decyzyjny nie tylko wnikliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, gdyż ustalił jaki faktycznie miały wpływ roboty drogowe na stosunki wodne w obrębie przedmiotowych nieruchomości, ale również merytoryczne rozstrzygnięcie oparto o opinię sporządzoną przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami w badanym zakresie.

Sąd zdaje sobie sprawę, że stanowisko mgr inż. D. jest niezmiennie kwestionowane przez stronę skarżącą, niemniej jednak nie widzi powodów, dla których należałoby przychylić się do zdania skarżących. Otóż ani organy administracyjne, ani też sama strona nie mogły rozpoznać tej kwestii ze względu na konieczność posiadania odpowiednich uprawnień, kwalifikacji i doświadczenia zawodowego w konkretnej dziedzinie związanej z budownictwem. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z całą pewnością dowód z opinii biegłego był w niniejszej sprawie właściwy by nie rzec nawet konieczny.

Podnoszone zarzuty dotyczące nieprawidłowego działania biegłego i stosowania przez niego nieznanych stronie metod pomiarów i wyliczeń nie mogą zdaniem Sądu podważać sporządzonej opinii jako dowodu w sprawie. W sytuacji gdy rozpoznawane są zagadnienia związane z koniecznością dysponowania profesjonalną wiedzą w konkretnej dziedzinie, wybór metody badawczej i sposobu ustalania prawdy obiektywnej należy do biegłego, natomiast zarówno dla organów istotne i w zasadzie wiążące jest stanowisko jakie zostanie wypracowane i przedstawione przez biegłego w opinii.

Odnośnie postawionego zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez nieuczestniczenie w badaniach i pomiarach prowadzonych przez biegłego, sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Dowodem w sprawie była opinia biegłego, a więc pisemne opracowanie sporządzone w konkretnej sprawie i dające odpowiedzi na precyzyjnie postawione pytanie. Wizyty biegłego na nieruchomości zarówno w trakcie opadów atmosferycznych jak też przy okazji dokonywania pomiarów czy dokumentacji fotograficznej były to czynności techniczne związane z opracowywaniem stanowiska następnie przedłożonego organowi.

Organ administracyjny nie naruszył zasady czynnego udziału stron w postępowaniu z tej przyczyny, że opinia biegłego została stronom postępowania udostępniona przed wydaniem decyzji. Co więcej miała miejsce rozprawa administracyjna, w której to uczestniczył również ów biegły i istniała możliwość uzyskania od niego dodatkowych informacji związanych z ustaleniami, stosowanymi metodami badawczymi i podstawami zaprezentowanego w opinii stanowiska.

W niniejszej sprawie należy rozróżnić więc, wykazane już przez tut. Sąd przy okazji rozpoznawania skarg na wcześniej wydane rozstrzygnięcia, naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przy okazji oględzin prowadzonych przez organ w trakcie postępowania od oględzin prowadzonych przez biegłego następnie wydającego opinię, a więc czynności technicznej związanej z opracowaniem dokumentu stanowiącego dowód w sprawie. Pomimo teoretycznych podobieństw są to dwie zdecydowanie inne czynności i służą one innym odmiennym celom, stąd też nie należy ich utożsamiać, a tym bardziej nie można podnosić identycznego zarzutu niejako przez analogię.

Sąd pragnie podkreślić, że wniosek (propozycja) złożona w uzupełnieniu skargi odnośnie zasądzenia wykonania dwóch metrów odwodnienia liniowego nie może być przedmiotem rozpoznawania. Sąd bada prawidłowość wydanych rozstrzygnięć w oparciu o obowiązujące przepisy, natomiast merytoryczne rozstrzygnięcia wydawane są wyłącznie przez organy administracyjne.

Konkludując, uznać należy, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.