Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1949243

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 9 września 2015 r.
II SA/Wr 391/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.).

Sędziowie WSA: Ireneusz Dukiel, Mieczysław Górkiewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi K. Ś. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wymierzające karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu suszarni drewna z kotłownią oddala skargę w całości.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) r. Nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. działając na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59g ust. 1 oraz art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) oraz art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego wymierzył L. i K. Ś. karę w wysokości 50.000,00 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - suszarni drewna z kotłownią, położonego na terenie zakładu (...) w J. nr (...), działka oznaczona numerem geodezyjnym (...) obręb O.

K. Ś. skierował w dniu 16 września 2014 r. do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. - pismo zawierające prośbę o "wydłużenie terminu na złożenie zażalenia do dnia 15 października 2014 r." w związku ze złożonością i czasem trwania sprawy dotyczącej postanowienia. W treści pisma K. Ś. wskazał, że dotyczy ono postanowienia nr (...) wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D.

Przesyłka zawierająca podanie, powyżej opisane, nadana została w polskiej placówce pocztowej w B. w dniu 17 września 2014 r.

Natomiast w dniu 28 października 2014 r. K. Ś. wniósł do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podanie, w którym zwrócił się do organu o udzielenie odpowiedzi w jakim terminie zostanie rozpoznane jego zażalenie z dnia 16 września 2014 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. Nr (...) z dnia (...) r.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) r. Nr (...) wydanym na podstawie art. 134 i art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z zażaleniem K. Ś. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia (...) r. Nr (...), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Uzasadniając podjęte orzeczenie organ wyjaśnił, że powyżej opisanym postanowieniem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. wymierzył K. Ś. oraz L. Ś. karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu suszarni drewna z kotłownią położonego na terenie zakładu (...) w J. (...) - działka oznaczona nr ewid. gruntu (...) obręb O.

Powyższe postanowienie doręczono zobowiązanym w dniu 9 września 2014 r.

W dniu 17 września 2014 r. K. Ś. nadał w placówce pocztowej przesyłkę zawierającą pismo datowane na 16 września 2014 r. Zdaniem organu orzekającego mimo tego, iż sformułowane ono zostało w sposób nieumiejętny, w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób zakwalifikować go inaczej niż zażalenie na ww. postanowienie. W piśmie wskazano: "W związku ze złożonością i czasem trwania sprawy dotyczącej postanowienia, zwracam się z prośbą o wydłużenie terminu na złożenie zażalenia do dnia 15 października 2014." Natomiast w piśmie z dnia 28 października 2014 r. K. Ś. interweniuje w związku z brakiem rozpoznania jego zażalenia z dnia 16 września 2014 r. na ww. postanowienie PINB. W związku z tym nie budzi wątpliwości w ocenie organu to, że pismo z dnia 16 września 2014 r. stanowi zażalenie. Wynika bowiem z niego, że wnoszący pismo jest niezadowolony z rozstrzygnięcia podjętego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, i wnosi o umożliwienie mu dokładniejszego wypowiedzenia się w sprawie w późniejszym terminie, tj. odroczenie rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji. Zdaniem organu orzekającego fakt, iż w późniejszym określonym przez siebie terminie K. Ś. nie uzupełnił argumentacji zażalenia nie ma żadnego wpływu na charakter złożonego pisma.

Mając na uwadze, fakt, iż K. Ś. nadał zażalenie w placówce pocztowej dopiero w dniu 16 września 2014 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nie zachował on wynikającego z art. 141 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego 7 - dniowego terminu do wniesienia zażalenia, o którym został prawidłowo pouczony przez organ pierwszej instancji.

Prawidłowość postanowienia wydanego w sprawie przez organ drugiej instancji zakwestionował K. Ś. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając jednocześnie, że data doręczenia nie jest jednoznaczna, gdyż na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie ma wpisanej daty odbioru, a podpis nie jest jego podpisem.

Skarżący podał również w skardze, że doręczyciele praktykują takie działania, jak samodzielne podpisywanie zwrotnych poświadczeń odbioru i pozostawianie przesyłek w skrzynce na listy. K. Ś. wyjaśnił przy tym, że nie ma takich problemów i wątpliwości co do daty odbioru pism, jeżeli są one doręczone na adres firmy, ponieważ odbiór datowany jest w biurze.

Zdaniem skarżącego na podstawie dokumentu zwrotnego poświadczenia odbioru, na którym widnieje nieczytelna pieczątka datownika i brak jest własnoręcznego podpisu oraz wpisanej przez skarżącego daty odbioru nie można twierdzić, że nie dotrzymał terminu do wniesienia zażalenia.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 3 czerwca 2015 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, podając dodatkowo, że skarga nie zawiera zarzutów, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska przyjętego przez organ przy orzekaniu w sprawie.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 9 września 2015 r. K. Ś. powtórzył twierdzenia zawarte w skardze i wniósł o jej uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego czy materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto należy też wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. Nr (...) stwierdzające uchybienie przez K. Ś. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia (...) r. Nr (...) orzekające o wymierzeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu suszarni drewna z kotłownią, położonego na terenie Zakładu (...) w J. (...) - działka oznaczona numerem ewidencyjnym gruntu (...), obręb O.

Postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten ze względu na przywołany wcześniej art. 144 k.p.a. należy odpowiednio stosować do zażaleń. Na tle tego przepisu odnotować należy, że po otrzymaniu odwołania (zażalenia), przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej w niniejszej sprawie wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie zażalenia w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia zażalenia po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W zależności od wyniku wstępnej kontroli organ albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (zażalenia) lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia), a akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., II OSK 9/09 - dostępne na stronie internetowej centralnej Bazy Orzeczeń Sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pI//). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060).

W ocenie Sądu orzekając o uchybieniu terminu organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń, co do daty doręczenia zaskarżonego w toku instancyjnym postanowienia powiatowego organu nadzoru budowlanego oraz skuteczności doręczenia.

Wbrew twierdzeniom skarżącego na zawartym poświadczeniu odbioru przesyłki zawierającej postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia (...) r. Nr (...) widnieje data doręczenia - 9 września 2014 r. oraz odręczny podpis taki sam jak na zwrotnym poświadczeniu odbioru postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia (...) r. Nr (...), odmawiającego wstrzymania wykonania postanowienia wymierzającego karę, doręczonego L. i K. Ś. (k. 38 akt administracyjnych).

Istotne też jest, że w piśmie z dnia 16 września 2014 r. skierowanym do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - zdaniem Sądu prawidłowo uznanego przez organ za zażalenie - K. Ś. zwraca się o przedłużenie terminu do złożenia zażalenia, nie kwestionując prawidłowości doręczenia wskazanego w piśmie postanowienia organu pierwszej instancji.

Należy też zwrócić uwagę, że K. Ś. nie złożył do właściwego organu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

W ocenie Sądu w okolicznościach istniejących w sprawie D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia, bowiem siedmiodniowy termin ustanowiony przez ustawodawcę dla skutecznego korzystania z takiego środka zaskarżenia upłynął z dniem 16 września 2014 r. (wtorek).

Zażalenie wniesione zostało w dniu 17 września 2014 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej zażalenie), czyli z uchybieniem ustawowego terminu, bowiem stosownie do reguły zawartej w przepisie art. 57 § 5 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że podejmując zaskarżone postanowienie organ orzekający prawidłowo zastosował przepisy prawa procesowego i stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Niezależnie od powyższego Sąd uznał za właściwe zwrócić uwagę na treść kierowanego do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez K. Ś. pisma z dnia 20 stycznia 2015 r., wskazującego na przepis art. 59g ust. 5 ustawy - Prawo budowlane i rozważenie potrzeby dokonania oceny zasadności tego zarzutu w nadzwyczajnym postępowaniu weryfikacyjnym.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.