Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2720320

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 19 czerwca 2019 r.
II SA/Wr 333/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 19 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Ż. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Ż. na decyzję Wojewody D. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwulokalowych w zabudowie szeregowej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

W skardze na decyzję Wojewody D. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwulokalowych w zabudowie szeregowej G. Ż. (dalej: skarżący) wniósł o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałaby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia skarżącego możliwości zabudowy jego nieruchomości, która sąsiaduje z terenem inwestycji, zgodnie z planowanym zamierzeniem budowlanym oraz utratą dostępu do jego nieruchomości. Skarżący podkreślił przy tym, że wstrzymanie wykonania decyzji nie pozostaje w sprzeczności z interesem publicznym, gdyż zamierzenie budowlane, jeżeli zostanie zrealizowane, wobec niewątpliwie błędnego wydania zaskarżonej decyzji, spowoduje konieczność dalszych działań w celu usunięcia nieprawidłowości.

Skarżący podniósł we wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, z pominięciem skutków rozszerzonej prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wobec czego przypuszczać należy, że zaskarżona decyzja podobnie jak decyzja pierwszoinstancyjna zostaną uchylone. Według skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji naraża go na istotne straty, których odwrócenie w późniejszym terminie będzie niemożliwe lub istotnie utrudnione. W konsekwencji zdaniem skarżącego niezasadnym byłoby obarczenie skarżącego obowiązkiem uiszczenia kaucji zabezpieczającej, o której mowa w art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm., dalej: pr. bud.).

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14). Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 52/05).

Podkreślić należy, że warunkiem wydania przez sąd administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się wyżej wymienionych przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu w danej sprawie.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 35a pr. bud. w przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Ustawodawca przewidział zatem w odniesieniu do decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę pewne ograniczenie możliwości zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, mając na względzie iż postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę może stanowić dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą spowodować większą szkodę aniżeli szkoda, jaka może powstać na skutek kontynuowania robót budowlanych prowadzonych na podstawie zaskarżonej decyzji. W sprawach kaucji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o zabezpieczeniu roszczeń, stosownie do art. 35a ust. 4 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie skarżący nie wniósł jednak o zastosowanie kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora, zatem przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie pomimo faktycznego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący powołując się na okoliczność pozbawienia go możliwości realizacji inwestycji na terenie jego nieruchomości graniczących z terenem inwestycji objętej zaskarżoną decyzją przywołał okoliczność wydania przez tutejszy sąd wyroku z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 457/18 uchylającego decyzje organu I i II instancji odmawiające skarżącemu zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wskazać należy, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W konsekwencji tutejszy sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nawet wyłącznie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie może pominąć okoliczności stwierdzonych przywołanym wyrokiem. Istotne jest to, że skarżący równolegle do inwestora ubiega się o pozwolenie na budowę, zaś z uwagi na uchybienia procesowe na etapie postępowania administracyjnego w sprawie nie zapadło dotąd ostateczne rozstrzygnięcie. Jednocześnie należy podkreślić, że czym innym jest związanie prawomocnym orzeczeniem sądu, a czym innym jest związanie oceną prawną wiążącą w tej samej sprawie (art. 153 p.p.s.a.), z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Podkreślenia wymaga to, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, nie przesądza tym samym, czy obie inwestycje (skarżącego oraz inwestora) pozostają ze sobą w kolizji. Natomiast w ocenie tutejszego sądu nie może być tak, że z uwagi na uchybienia procesowe organów administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji, które stwierdzone zostały prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 457/18, skarżący mógłby utracić możliwość zabudowy zgodnie z przedłożonym projektem (w razie udzielenia mu ostatecznie pozwolenia na budowę), z uwagi na wykonane już na nieruchomości sąsiedniej roboty budowlane przez inwestora, który w razie niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zobowiązany byłby do przywrócenia stanu poprzedniego. Wobec faktu znanemu sądowi z urzędu, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę w dniu 1 kwietnia 2016 r. w ocenie sądu każde przedłużenie postępowania i ewentualnej realizacji inwestycji grozi spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto podkreślić należy, że działki stanowiące własność skarżącego ((...)) graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji prowadzonej przez inwestora na podstawie zaskarżonej decyzji ((...)), zaś z treści wyroku z 25 września 2018 r. wynika, że kwestią sporną w sprawie jest między innymi wpływ inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej.

Na końcu wyjaśnić należy, że uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie mogą stanowić zarzuty merytoryczne stawiane samej zaskarżonej decyzji, ponieważ te będzie rozpoznawał sąd wydając wyrok. Ustosunkowanie się zatem do tych zarzutów na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku jest niedopuszczalne. W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcia sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej. Ocena wyrażona w niniejszym postanowieniu sprowadza się wyłącznie do tego, że w razie negatywnego dla inwestora rozstrzygnięcia, skarżący - który już uprzednio wystąpił o pozwolenie na budowę, a postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, z uwagi na wyrok tutejszego sądu z 25 września 2018 r., jest ponownie przeprowadzane, mógłby zostać pozbawiony możliwości realizacji inwestycji na terenie swoich nieruchomości nawet, gdyby ostatecznie uzyskał pozwolenie na budowę.

W tej sytuacji, sąd uznając, że w sprawie ziściła się przesłanka niebezpieczeństwa trudnych do odwrócenia skutków, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.