Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2633200

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 10 lipca 2018 r.
II SA/Wr 314/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon.

Sędziowie: NSA Halina Filipowicz-Kremis, WSA Alicja Palus (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia:

I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne;

II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

K.S.A. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.- skargę na postanowienie tego organu z dnia (...) r. Nr (...) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza S. z dnia (...) r. (znak: (...)) w części nakazującej Spółce K.S.A. usunięcie odpadów o kodzie 17 05 06 (urobek z pogłębiania inny niż wymieniony w 17 05 05) z terenu nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania odpadów (działki nr (...), obręb I., gmina S.).

W petitum skargi pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 w związku z art. 44 i art. 46 § 1 i § 6 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe ustalenia faktyczne w zakresie ustalenia daty, w której nastąpiło odebranie decyzji Burmistrza S.z dnia (...) r. przez pełnomocnika skarżącej Spółki, a w konsekwencji powyższego naruszenie art. 129 § 2 w związku z art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego.

Powołując się na przedstawione w skardze zarzuty pełnomocnik K. S.A. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów tj.:

- potwierdzenia nadania i odbioru decyzji z dnia (...) r. (w aktach organu wydającego oraz kopia w załączeniu;

- kopii książki odbiorczej pełnomocnika strony;

- kopii pełnomocnictwa pocztowego;

- wydruku z systemu emonitoring.poczta-polska.pl wraz z potwierdzeniem daty odbioru przesyłki przez kierownika jednostki pocztowej;

- kopii decyzji wraz z prezentatą pełnomocnika strony;

na okoliczność: rzeczywistej daty odbioru decyzji przez pełnomocnika strony, błędnego przyjęcia przez organy odbioru decyzji w dniu (...) r., odbioru w ten dzień przesyłki przez Kancelarię Adwokacką C., A., S. sp.p. mieszczącej się pod adresem ul. K. (...) w Z. G.

Ponadto w przypadku wątpliwości Sądu co do terminu odbioru decyzji pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o wystąpienie do Urzędu Pocztowego w Z.G. (ul. Boh. W. (...), (...) Z. G.) o udzielenie informacji kiedy i przez kogo została odebrana przesyłka o numerze (...) nadana przez Burmistrza S.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podał m.in., że zaskarżone postanowienie zostało podjęte w wyniku błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, bowiem, opisana wyżej decyzja z dnia (...) r. nie została doręczona podmiotowi uprawnionemu do jej odbioru. Prawidłowo powinna być doręczona adw. R. S. - pełnomocnikowi K.S.A. lub jednemu z jego pełnomocników pocztowych: k.k. albo T.D. (zob. pełnomocnictwo pocztowe do odbioru, między innymi, przesyłek listowych poleconych obowiązujące od (...) r.). Decyzja z dnia (...) r. została odebrana, jak wynika z jej zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu (...) r. przez B. L., która posłużyła się pieczątką o treści "Kancelaria Adwokacka C., A., S. sp.p." Jak wskazano w skardze, z powyższą Kancelarią adw. R. S. nie współpracuje w zakresie biurowości. Do skargi dołączono również pismo Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego Z.G. (...), z którego wynika, że przesyłka o Nr (...), zawierająca decyzję z dnia (...) r., została odebrana przez T. D. w dniu (...) r., w Urzędzie Pocztowym Z. G. (...) (system śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. wskazuje, że przesyłka o Nr (...) została doręczona w dniu (...) r. w Urzędzie Pocztowym Z.G. (...) i w dniu (...) r. w Urzędzie Pocztowym Z.G.(...)).

W doręczonej Sądowi w dniu (...) r. odpowiedzi na skargę Kolegium wyjaśniło, że wydanym na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowieniem z dnia (...) r. uwzględniło skargę K. S.A. w całości i uchyliło w całości zaskarżone postanowienie, stwierdzając jednocześnie, że jego wydanie nie nastąpiło bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Powołując się na podane okoliczności oraz przepis art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.

Do odpowiedzi na skargę załączone zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) r. Nr (...) wydane na podstawie art. 54 § 3 powoływanej powyżej ustawy.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że po zapoznaniu się z treścią skargi uznało ją za zasługującą za uwzględnienie i stwierdziło, że przedstawiona w skardze okoliczność błędnego ustalenia stanu faktycznego ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem postanowienia Kolegium z dnia (...) r. ((...)). Wyjaśniło ponadto, że rozpatrując sprawę, nie miało jakiejkolwiek świadomości, informacji oraz wiedzy co do faktu, że:

1) B. L. nie była pełnomocnikiem pocztowym adw. R. S., 2) system śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. wskazuje, że przesyłka o Nr (...), zawierająca decyzję z dnia (...) r., została dwukrotnie doręczona w dniu (...) r. i w dniu (...) r. Ponadto w odwołaniu nie zakwestionowano sposobu doręczenia decyzji z dnia (...) r., a wobec doręczenia stronie decyzji z dnia (...) r. w dniu (...) r., ostatnim dniem na złożenie przez K. S.A. odwołania od powyższej decyzji był dzień (...) r. (w tym dniu w placówce pocztowej operatora wyznaczonego zostało nadane odwołanie od decyzji z dnia (...) r. przez pełnomocnika strony).

Kolegium podkreśliło, że nie miało podstaw do podejrzeń, że stan faktyczny sprawy jest (może być) odmienny od tego, który wynikał z przedłożonych akt sprawy, w tym z dołączonego do nich zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia (...) r., dlatego, nie miało wówczas uzasadnionych racjonalnie podstaw do podejmowania dalszych czynności wyjaśniających w sprawie.

Wobec nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania postanowienia z dnia (...) r. ((...)), Kolegium stwierdziło, że odwołanie K.S.A. od decyzji z dnia (...) r., zostało wniesione przez stronę w ustawowym terminie.

Dodatkowo Kolegium wyjaśniło w zakończeniu uzasadnienia postanowienia, wydanego w trybie autokontroli, że przystąpi do rozpatrzenia odwołania K.S.A. po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego i po jego ewentualnym umorzeniu przez Sąd.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 3 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono może w zakresie swej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Uwzględniając skargę organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

W doktrynie i judykaturze administracyjnej wskazuje się, że powołany powyżej przepis procesowy stanowi samoistną podstawę prawną do dokonania autokontroli przez organ administracji publicznej. Jedynym warunkiem, jaki musi zostać spełniony, aby organ mógł zastosować tę instytucję, jest uwzględnienie przez ten organ w całości skargi wniesionej do sądu administracyjnego, a ocena co do tego, czy wskazana przez ustawodawcę przesłanka została spełniona, powinna być dokonywana w kontekście żądania zawartego w skardze (np. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006). W uzupełnieniu należy też wskazać, że powszechnie przyjmuje się, iż celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w kontrolę jego zgodności z prawem, co w konsekwencji prowadzi do szybszego załatwienia sprawy, przy tym zgodnie z żądaniem i oczekiwaniami skarżącego podmiotu. Instytucja ta traktowana jest też jako instrument realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (np. A. Kabet, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005).

Istotne też jest, że w orzecznictwie wskazuje się, że wymóg uwzględnienia w trybie autokontroli skargi w całości zobowiązuje sąd administracyjny, dokonujący kontroli takiego aktu w kontekście ewentualnego umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego do dokonania analizy wniesionej skargi w zakresie zarzutów i wniosków w niej zawartych, a także podstawy prawnej żądania. Natomiast organ administracji publicznej oceniając w warunkach autokontroli podjęty poprzednio akt, zaskarżony skargą, tylko wówczas może zastosować przepis art. 54 § 3 powoływanej poprzednio ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy uwzględnia skargę w całości, czyli uznaje za uzasadnione zarówno zarzuty, wnioski, jak i wskazaną w niej argumentację, zatem podziela je i czyni zadość żądaniom skarżącego w całości (np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 313/14).

Sąd uznał w tym miejscu za właściwe podkreślić, że w okolicznościach, jakie zaistniały w tej sprawie - jak wyjaśniono to w odpowiedzi na skargę - organowi nie można zarzucić jakiejkolwiek niestaranności, zawinienia czy nieprawidłowej oceny materiału sprawy. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w sposób prawidłowy skorzystało z uprawnienia samokontrolnego, zastosowało się do dyspozycji ustawodawcy, zawartej w przepisie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a Sąd nie dopatrzył się w podjętym w tym zakresie działaniu naruszenia prawa.

W okolicznościach istniejących w sprawie kolejną kwestią wymagającą oceny Sądu było to, czy w związku z podjęciem przez Kolegium postanowienia uwzględniającego skargę K. S.A. wniesioną do Sądu, postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane tą skargą stało się bezprzedmiotowe.

Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., postępowanie sądowe podlega umorzeniu w przypadkach w nich wymienionych. Wskazane wyżej przepisy wprost wymieniają jedynie dwa zdarzenia powodujące umorzenie postępowania sadowego tj. cofnięcie skargi i śmierć strony, jednakże w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ustawodawca przyjął, że podstawą umorzenia jest także sytuacja, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn". Norma wynikająca z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia zatem zakończenie (poprzez umorzenie), postępowania sądowoadministracyjnego, na skutek zajścia w toku tego postępowania także innych niż wymienione w pkt 1 i 2 zdarzeń, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Inne przyczyny, o których mowa w ww. przepisie, nie zostały zdefiniowane, ale muszą to być przyczyny wywołujące bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Użycie w § 1 pkt 3 słowa "bezprzedmiotowe" w pierwszej kolejności nasuwa skojarzenie z taką sytuacją, gdy przestaje istnieć przedmiot postępowania. Zakresem sądowej kontroli działalności publicznej objęte jest orzekanie w sprawach skarg na różnorodne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. W ujęciu przedmiotowym kontrolą sądową objęto bardzo zróżnicowane formy działania administracji publicznej - od aktów stosowania prawa (decyzje, postanowienia, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej) - po akty stanowienia prawa, akty nadzoru.

Rozważenie zasadności podjęcia przez Sąd rozstrzygnięcia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należy odnosić do sytuacji, gdy w toku postępowania sądowego a przed wydaniem wyroku, przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia, co ma miejsce np. w przypadku skorzystania przez organ, którego akt został zaskarżony, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i jego uchylenia, co pozbawia ten akt bytu prawnego.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności i uwzględniając przepis art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I postanowienia.

Zawarte w pkt II postanowienia orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią przepisu art. 201 § 1 wskazanej powyżej ustawy, stanowiącego, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3.

W orzeczonej kwocie Sąd uwzględnił wysokość wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika, taryfowo określone.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.