Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1781233

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 10 lutego 2015 r.
II SA/Wa 987/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy (...) Miasta (...) z dnia (...) września 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia

Uzasadnienie faktyczne

P. F. we wniosku z 5 listopada 2014 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.

We wniosku tym, w rubryce 6. "Stan rodziny" wpisał 4 osoby, które następnie zostały wykreślone.

Z treści wpisu zamieszczonego w rubryce 10 wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z siostrą A. F. Jako źródło dochodu skarżący wskazał umowę o pracę podając, iż otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 2800 zł brutto. Źródłem utrzymania siostry skarżącego jest również umowa o pracę, z której uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 2800 zł brutto.

Z nadesłanego wniosku wynika również, że skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności.

W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca pismem sędziego sprawozdawcy z 12 listopada 2014 r. został wezwany do nadesłania odpisu zeznania podatkowego za 2013 r., kserokopii dokumentu, z którego wynika aktualna wysokość dochodu skarżącego brutto i netto, wyciągu z posiadanych przez niego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, jeśli je posiada, oświadczenia o stałych, niezbędnych kosztach utrzymania - należało określić z jakiego tytułu są ponoszone i w jakiej wysokości oraz oświadczenia, czy korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak należało podać w jakim zakresie.

Jednocześnie wezwano skarżącego do wyjaśnienia rozbieżności zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie czy skarżący prowadzi gospodarstwo domowe sam, czy też wspólnie z innymi osobami. Wyjaśniono skarżącemu, że w sytuacji, gdy prowadzi gospodarstwo domowe wraz z innymi osobami, to w formularzu PPF należało podać dochody tych osób i wskazać czy osoby te partycypują w kosztach wspólnego utrzymania, w tym ponoszą koszty utrzymania mieszkania (jeżeli tak to w jakiej części).

Wezwanie Sądu zostało skutecznie doręczone skarżącemu, na wskazany w skardze adres, 27 listopada 2014 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 72 akt sądowych).

Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie złożył wymaganych oświadczeń i dokumentów, dotyczących sytuacji finansowej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwana dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).

Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.

Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola Sądu sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 p.p.s.a.

Prawo pomocy jest bowiem uprawnieniem, dla którego realizacji strona jest obowiązana dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje.

W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.

W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć, na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie stosownych oświadczeń i nadesłanie żądanych dokumentów. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się.

Nie nadsyłając żądanych informacji, wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona zaś, wnosząc o przyznanie prawa pomocy, powinna uprawdopodobnić w sposób rzetelny okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).

Informacje przedstawione przez wnioskodawcę są natomiast niewystarczające do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Powyższe okoliczności nie mogą być interpretowane na korzyść wnioskodawcy, gdyż stałoby to w sprzeczności z wyjątkowym charakterem instytucji prawa pomocy i ustawowymi zasadami jego przyznawania.

Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 255 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.