II SA/Wa 731/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2653528

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2019 r. II SA/Wa 731/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska.

Sędziowie WSA: Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sławomir Antoniuk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) marca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) czerwca 2017 r. (...) (dalej także: skarżący lub strona skarżąca), złożył wniosek o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej w postaci broni:

a. centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kalibrze do 12 mm;

b. gładkolufowej;

c. pistoletu sygnałowego - w łącznej liczbie (...) egzemplarzy, do celów kolekcjonerskich.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że jest funkcjonariuszem (...), wykonując swoje obowiązki służbowe ma stały dostęp do broni palnej, posiada ważne badania psychologiczne, wymagane do pracy na wskazanym stanowisku, nie stanowi zagrożenia dla siebie ani dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, nie występują żadne przesłanki uniemożliwiające wydanie mu pozwolenia na broń.

Jako ważną przyczynę posiadania broni skarżący wskazał członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim "(...)". Podniósł ponadto, że zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. (t.j. Dz. U. 2018.2244 z późn. zm. dalej: ustawa o broni i amunicji) jako funkcjonariusz, któremu przydzielana jest broń służbowa, jest zwolniony z egzaminu przed organem Policji.

W piśmie z dnia (...) lipca 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w (...) wezwał skarżącego do przedłożenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, wydanych przez upoważnionych lekarza i psychologa stwierdzających, że nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Wyjaśniono, że w toku uprzednio prowadzonego postępowania administracyjnego w innej sprawie, organ Policji uzyskał ostateczne orzeczenie psychologiczne i lekarskie, wydane w trybie odwoławczym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w (...), z których wynika, iż skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Poinformowano skarżącego, że niezłożenie stosownych orzeczeń będzie podstawą do odmowy wydania pozwolenia na broń w oparciu o treść art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji.

Ponadto Komendant przedstawił orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie wydawania pozwoleń na broń na poparcie tezy, iż organ Policji ma całkowitą swobodę w zakresie określenia liczby broni, na posiadanie której wydaje pozwolenie. Na tej podstawie wezwał skarżącego do przedstawienia dalszych dowodów na uzasadnienie wniosku o wydanie pozwolenia na broń palną do celu kolekcjonerskiego w liczbie (...) egzemplarzy, w tym do przedstawienia dokumentów, potwierdzających jego uczestnictwo w działaniach Stowarzyszenia (...) we (...), udziału w wystawach i pokazach broni, współpracę z osobami i instytucjami o podobnych celach działania oraz zainteresowanie kolekcjonowaniem broni.

W piśmie z dnia (...) czerwca 2017 r. skarżący wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji, z badań lekarskich zwolnieni są funkcjonariusze m.in. Służby Więziennej, posiadający przydzieloną broń służbową, w związku z czym domaga się podania podstawy prawnej żądania dostarczenia orzeczeń lekarskich i psychologicznych. W dalszej kolejności skarżący podniósł, że jednym z wymogów służby w (...) jest zdolność do pełnienia służby w formacji uzbrojonej, stąd też niezrozumiałym jest, dlaczego organ Policji nie powiadomił Dyrektora Aresztu Śledczego w (...) celem skierowania na komisję lekarską, skoro w innym postępowaniu uznał, iż wnioskodawca należy do osób, które nie powinny dysponować bronią palną. Ponadto skarżący poinformował, że na własną prośbę został skierowany na komisję lekarską, która w dniu (...) maja 2017 r. orzeczeniem nr (...) uznała, że jest on zdolny do służby w (...), w tym także do pracy z bronią palną, zaś wspomniane przez organ Policji negatywne orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...) zostały wydane w trybie odwoławczym od uprzednio wydanych orzeczeń pozytywnych.

W odniesieniu do żądania przedstawienia dalszych dokumentów, skarżący zażądał podania mu podstawy prawnej takiego wymogu podkreślając, że art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji stanowi jedynie o udokumentowanym członkostwie w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim. Jednocześnie skarżący oświadczył, że zmienia ilość broni pierwotnie wnioskowanej przy piśmie z dnia (...) czerwca 2017 r. z (...) na (...) sztuk, wymieniając jednostki broni, które zamierza posiadać w kolekcji. Do pisma skarżący dołączył orzeczenie psychologiczne oraz lekarskie stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.

Pismem z dnia (...) sierpnia 2017 r. skarżący poinformował o śmierci swojego pełnomocnika.

Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania na dzień (...) września 2017 r., z uwagi na konieczność uzyskania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego w trybie odwoławczym.

W piśmie Policji z dnia (...) sierpnia 2017 r. poinformowano skarżącego, że podstawą prawną wezwania go do przedłożenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego stanowi art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego treścią nie wydaje się pozwolenia na broń osobom, u których stwierdzono w orzeczeniu lekarskim i psychologicznym przeciwwskazania do dysponowania bronią, zaś (...) w dniach (...) marca 2017 r. i (...) marca 2017 r. uzyskał ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji.

W odniesieniu do wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów organ policji powołał orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, iż ustawa o broni i amunicji nie określa kryteriów, jakimi powinny kierować się organy Policji przy określaniu liczby egzemplarzy broni. Ocenę w tym zakresie pozostawiono uznaniu tych organów w każdym indywidualnym przypadku, przy czym mają one obowiązek ustalić, czy żądana przez stronę liczba egzemplarzy broni jest adekwatna do wskazanego przez nią celu.

Wskazano też, że przepisy ustawy o broni i amunicji nie upoważniają organów policji do przesyłania pracodawcy skarżącego, informacji na temat stanu jego zdrowia.

W dniu (...) sierpnia 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w (...) złożył odwołania od przedstawionych przez skarżącego orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego, podnosząc w nich, że skarżący posiadał pozwolenie na broń do celów szkoleniowych, które zostało cofnięte decyzją z dnia (...) maja 2017 r. z uwagi na uzyskanie ostatecznych orzeczeń psychologicznego oraz lekarskiego, stwierdzających, iż należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią.

Postanowieniem z tego samego dnia wyznaczono nowy termin zakończenia postępowania na dzień (...) października 2017 r.

W kolejnym piśmie skarżący wniósł o zmianę ośrodka, gdzie przeprowadzone będą badania w trybie odwoławczym, z uwagi na obawę, że badania te będą przeprowadzone nierzetelnie i nieobiektywnie, w sposób mający z góry dać wynik negatywny.

Ponadto ponownie powołał się na art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym funkcjonariusze Służby Więziennej, posiadający przydzieloną im broń służbową, są zwolnieni z przedstawiania badań lekarskich i psychologicznych. Powołał się na własną wiedzę, że w 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w (...) wydał wiele pozwoleń na broń do celów kolekcjonerskich funkcjonariuszom (...), nie żądając od nich przedstawiania badań.

W odpowiedzi na pismo z dnia (...) sierpnia 2017 r. skarżący wyjaśnił, że jego działalność kolekcjonerska obecnie polega na odwiedzaniu wystaw, związanych z militariami, w okolicy miejsca zamieszkania oraz na terenie całego kraju. Pracował również jako instruktor strzelectwa sportowego oraz taktycznego, w trakcie prowadzonych zajęć przeprowadzał wykłady z historii broni palnej oraz zasad jej budowy i przeszkolił w ten sposób około 200-250 osób. Co do liczby i poszczególnych rodzajów broni, które zamierza posiadać, skarżący wskazał, iż taki wykaz wynika z jego zainteresowań strzelectwem.

Pismem z dnia (...) września 2017 r. organ Policji podtrzymał dotychczasowe stanowisko, jako podstawę wezwania do przedłożenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wskazując art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Wyjaśnił ponadto, iż we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania pozwolenia na broń do celów szkoleniowych, organ nie posiadał wiedzy o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do dysponowania przez skarżącego bronią, zaś obecne okoliczności, w świetle ostatecznego orzeczenia lekarskiego z dnia (...) marca 2017 r. i psychologicznego z dnia (...) marca 2017 r., spowodowały konieczność przeprowadzenia dowodu w postaci orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Odnosząc się do wniosku o zmianę ośrodka, w którym przeprowadzone będą badania w trybie odwoławczym, organ Policji poinformował, że brak jest podstaw prawnych umożliwiających jego pozytywne rozpatrzenie, albowiem przepisy k.p.a. dotyczące wyłączenia pracownika organu bądź samego organu, nie mają zastosowania do podmiotu jakim jest Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w (...), zaś okoliczności faktyczne podnoszone przez skarżącego nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości.

Postanowieniem z dnia 3 października 2017 r. wyznaczono termin zakończenia postępowania na dzień (...) listopada 2017 r., zaś postanowieniem z dnia (...) października 2017 r. na dzień (...) grudnia 2017 r.

W dniu (...) listopada 2017 r. skarżący podniósł, że stanowisko organu Policji o niedopuszczalności zmiany ośrodka przeprowadzającego badania w trybie odwoławczym nie jest poprawne, bowiem zgodnie art. 15h pkt 3 ustawy o broni i amunicji badania w trybie odwoławczym wykonują wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a także jednostki służby medycyny pracy podmiotów leczniczych, utworzonych i wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Nadto nie został dotrzymany termin 30 dni na wykonanie badania w trybie odwoławczym, co jest niezgodne z art. 15h pkt 5 Ustawy o broni i amunicji, w związku z czym ponownie wniósł o wyłączenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...), a także dodatkowo o nieuznawanie wydanych przez niego orzeczeń i uznanie orzeczeń wydanych w I instancji za ostateczne.

Pismem z dnia (...) listopada organ Policji poinformował skarżącego, że przepisy prawa nie pozwalają na nieuznawanie orzeczeń, wydanych przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy, zaś procedura weryfikacji orzeczenia lekarskiego i psychologicznego przedstawianego przez osobę ubiegającą się o wydanie pozwolenia na broń palną uregulowana jest w ustawie o broni i amunicji, i jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Zgodnie z art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji, orzeczenie wydane przez ośrodek w trybie odwołania jest ostateczne i wiąże organ co do ustalenia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ww. ustawy.

Organ Policji w piśmie z dnia (...) grudnia 2017 r. zwrócił uwagę, że w dniu (...) listopada 2017 r. wydane zostały ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym stwierdzające, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i tym samym nie może dysponować bronią.

Postanowieniem z tego samego dnia ustalono termin zakończenia postępowania na dzień (...) stycznia 2018 r.

Decyzją z dnia (...) stycznia 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w (...), na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji oraz art. 104 i art. 268a k.p.a. odmówił wydania (...) pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich w liczbie (...) egzemplarzy.

W uzasadnieniu organ Policji podniósł, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz osobom, u których stwierdzono w orzeczeniu lekarskim przeciwwskazania do posiadania broni.

W niniejszej sprawie, jak wynika z ostatecznych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy o broni i amunicji, co oznacza, iż nie może on posiadać broni palnej i tym samym organ Policji jest zobowiązany do odmowy wydania pozwolenia.

W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że orzeczenia psychologiczne i lekarskie, wydane w trybie odwoławczym, są ostateczne i wiążące dla organu Policji, który nie ma uprawnień do ich weryfikacji, na co jednoznacznie wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych.

W ocenie organu I instancji, w przypadku ustalenia okoliczności, wskazujących na istnienie przeciwwskazań do posiadania broni, organ zobowiązany był do ich wyjaśnienia, niezależnie od tego, że skarżący jest funkcjonariuszem formacji uzbrojonej i posiada broń służbową. Najistotniejsza jest bowiem ochrona interesu społecznego i wykluczenie sytuacji, gdy pozwolenie na broń posiadałaby osoba, która ze względu na stan zdrowia nie dysponowałaby nią w sposób bezpieczny dla ogółu obywateli, w tym dla siebie. Brak jednocześnie podstaw aby uznać, że przepisy ustawy o broni i amunicji w zakresie określenia stanu psychofizycznego osób, ubiegających się o wydanie pozwolenia na broń, nie mają zastosowania do określonej kategorii osób. Ustawa nie przewiduje bowiem w tym zakresie jakichkolwiek wyjątków, zaś zasady, dotyczące posiadania broni na podstawie ustawy o broni i amunicji oraz te, związane z używaniem broni w formacjach zmilitaryzowanych, są wobec siebie autonomiczne i porządki te nie mogą być mieszane.

W świetle powyższych okoliczności bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że skarżący został uznany za zdolnego do służby w (...).

Skarżący odwołał się od ww. decyzji pismem z dnia (...) stycznia 2018 r., wniósł o jej uchylenie oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na podejrzenie, iż w toku przedmiotowego postępowania dopuszczono się przestępstwa.

W odwołaniu podniósł, że naruszono jego prawo do posiadania pełnomocnika, którego posiadał do dnia 1 sierpnia 2017 r., a który nie został uwzględniony przez organ w prowadzonej korespondencji, pomimo iż był uwzględniony w innym postępowaniu.

Nadto skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym funkcjonariusze (...), którym przydzielono broń służbową, są zwolnieni z obowiązku przedstawiania badań psychologicznych i lekarskich w postępowaniu o wydanie pozwolenia na broń palną.

W ocenie strony, składanie przez organ I instancji odwołania od korzystnych dla niego orzeczeń lekarsko-psychologicznych, było nieuzasadnione i naruszyło art. 6 i art. 11 k.p.a. Stanowisko organu odnośnie niedopuszczalności wyłączenia ośrodka prowadzącego badania w trybie odwoławczym, w ocenie skarżącego, jest niezgodne z art. 15h ust. 3 ustawy o broni i amunicji, zaś orzeczenia wydane zostały z naruszeniem art. 15h ust. 5, tj. z przekroczeniem 30-dniowego terminu.

Decyzją z dnia (...) marca 2018 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ Policji ma obowiązek odmówić wydania pozwolenia na broń osobom, określonym w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu badań w trybie odwoławczym, upoważniony lekarz i psycholog wydali orzeczenia, w których zaliczyli skarżącego do osób, które nie mogą dysponować bronią, co oznacza, że organ Policji miał obowiązek wydać decyzję odmowną, gdyż był związany ww. orzeczeniami i nie mógł ich kwestionować.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, od wydanych orzeczeń przysługuje odwołanie osobie ubiegającej się o pozwolenie, oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Stąd też złożenie odwołania przez organ I instancji było zgodne z prawem.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji wyjaśniono, że organ I instancji powziął wątpliwości co do stanu psychofizycznego skarżącego w związku z wydaniem wobec niego w marcu 2017 r. negatywnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego w toku innego postępowania administracyjnego: tym samym organ miał prawo sprawdzić, czy wymieniony posiada zdolność do dysponowania bronią w myśl ustawy o broni i amunicji.

Wobec zarzutu uchybienia przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w (...) 30-dniowego terminu na wydanie orzeczenia w trybie odwoławczym wyjaśniono, że organ Policji nie jest uprawniony do wyznaczania terminu do wykonania badań, w oparciu o które wydawane są orzeczenia.

W ocenie organu, przepisy ustawy o broni i amunicji nie przewidują możliwości wyłączenia ośrodka przeprowadzającego badania, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku skarżącego w tym przedmiocie.

Niezasadny jest także zarzut pominięcia pełnomocnika strony w toczącym się postępowaniu. Jeżeli skarżący ustanowił pełnomocnika, to pełnomocnik ten miał obowiązek złożyć uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw, albowiem jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, organ musi być powiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w każdej konkretnej sprawie. W aktach sprawy brak pełnomocnictwa, powoływanego przez skarżącego.

Skarżący pismem z dnia (...) kwietnia 2018 r. zaskarżył ww. decyzję do tutejszego Sądu, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zarzucił jej:

1. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez zlekceważenie faktu posiadania przez stronę pełnomocnika i niedopuszczenie do jego udziału w postępowaniu;

2. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w sposób respektujący obowiązujące przepisy prawa, w szczególności fakt, że strona jako czynny funkcjonariusz Służby Więziennej, posiadający wszystkie aktualne badania i dostęp do broni, nie ma obowiązku wykonywania dodatkowych badań, a ponadto badania wykonane w toku postępowania są sprzeczne z badaniami wykonanymi przez stronę dla potrzeb wykonywania obowiązków służbowych;

b. art. 7, 76 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności specjalistycznym badaniom lekarskim strony dla potrzeb pozwolenia na używanie broni do celów służbowych, które posiadają moc dokumentów urzędowych oraz uznanie mocy dowodowej badań lekarskich wykonanych w toku postępowania, pomimo podnoszonego przez stronę faktu ich bezpodstawności, braku wiarygodności i obiektywizmu w ich wykonaniu;

c. art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych oraz przesłanek utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

d. art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej na skutek wydawania odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, wyrażający się w niekierowaniu na badania innych funkcjonariuszy Straży Więziennej, ubiegających się o pozwolenie na posiadanie broni i uwzględnianie ich badań wykonanych dla celów służbowych; brak zawiadomienia przełożonych skarżącego o negatywnym wyniku badań dla celów niniejszego postępowania, co mogło mieć wpływ na jego pracę zawodową i bezpieczeństwo zarówno jego współpracowników jak i osadzonych;

e. art. 138 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, podczas gdy biorąc pod uwagę naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, koniecznym było jej natychmiastowe uchylenie;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji poprzez dokonanie ich błędnej subsumcji do sytuacji faktycznej skarżącego i wadliwe uznanie, że spełnione są przesłanki do utrzymania w mocy błędnej i naruszającej prawo decyzji o odmowie pozwolenia na broń skarżącemu, podczas gdy w sprawie brak podstaw do zastosowania powyższych regulacji jako podstawy rozstrzygnięcia;

b. art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego niezastosowanie do skarżącego, podczas gdy zgodnie z jego treścią wymogi art. 15 ust. 3 i 4 nie dotyczą m.in. funkcjonariuszy Straży Więziennej, do której skarżący należy;

c. art. 15a ust. 1 ustawy o broni i amunicji poprzez jego zastosowanie do skarżącego, podczas gdy zgodnie z przywołanym powyżej art. 15 ust. 6 ustawy nie znajdował on zastosowania do skarżącego jako czynnego funkcjonariusza Służby Więziennej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na oddalenie.

W pierwszej kolejności Sąd musi odnieść się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, jako najdalej idącego w skutkach prawnych.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze Skarżący podniósł, że naruszono jego prawo do posiadania pełnomocnika, którego posiadał do dnia 1 sierpnia 2017 r., a który nie został uwzględniony przez organ w prowadzonej korespondencji, pomimo iż był uwzględniony w innym postępowaniu.

Zdaniem Sądu, zarzut ten jest niezasadny. Jeżeli skarżący ustanowił pełnomocnika, pełnomocnik ten miał obowiązek złożyć uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa do sprawy niniejszej. Zgodnie bowiem z art. 33 § 3 k.p.a., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W myśl ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, organ musi być powiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w każdej konkretnej sprawie, choćby nawet prowadził kilka spraw z udziałem tego samego podmiotu. Z uwagi na brak przymusu adwokacko-radcowskiego w omawianych sprawach administracyjnych, może zaistnieć sytuacja, gdy tylko do jednej z kilku albo do kilku z wielu spraw podmiot ustanowi pełnomocnika. Informacje o ustanowieniu pełnomocnika organ może powziąć tylko ze złożonego pełnomocnictwa, organ nie ma obowiązku prowadzenia bowiem postępowania w tym zakresie, ani poszukiwania pełnomocnictwa do danej sprawy w innych sprawach.

Podkreślenia wymaga, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak pełnomocnictwa, powoływanego w skardze przez skarżącego. Znajduje się w nich tylko pismo skarżącego z dnia (...) sierpnia 2017 r., informujące o śmierci jego pełnomocnika. Informacja o śmierci pełnomocnika nie zastępuje złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy, ani nie może być traktowana jako informacja o ustanowieniu pełnomocnika ze skutkiem prawnym dla niniejszego postępowania.

Opisana sytuacja doprowadziła Sąd do wniosku, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa strony poprzez pominięcie faktu posiadania pełnomocnika, gdyż Skarżący ani osoba, którą uważał za swojego pełnomocnika, nie złożyli do akt pełnomocnictwa. Dlatego za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu"). Z akt sprawy wynika, że Skarżący brał czynny i bardzo aktywny udział w niniejszym postępowaniu. Organ nie zlekceważył faktu posiadania przez stronę pełnomocnika w sytuacji, gdyż pełnomocnik ten w sprawie nie został ustanowiony.

Odnosząc się do meritum sprawy, czyli odmowy wydania pozwolenia na broń palną, konieczne jest podkreślenie, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie gwarantuje prawa do posiadania broni. W polskim systemie prawnym możliwość posiadania broni poddano daleko idącym ograniczeniom. Zatem poza wypadkami określonymi w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 576 z późn. zm.), nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione.

Ustawodawca, ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg właściwości osób, jak i przesłanek, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, ewentualnie, w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała - by mogła z niego nadal korzystać. Zatem ustawodawca, reglamentując dostęp do posiadania broni, wprowadził wymogi, których spełnienie implikuje pozytywną dla strony decyzję.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 -4) ustawy o obroni i amunicji (z dnia 21 maja 1999 r., Dz. U. Nr 53, poz. 549 z późn. zm.), pozwolenia na broń nie wydaje się osobom:

2) z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1878), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej;

3) wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego;

4) uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych.

Przepis art. 15 ust. 3 ustawy stanowi, że osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, lub osoba, która zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawiają właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należą do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że mogą dysponować bronią, wydane przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku.

Stosownie do ust. 4 ustawy, osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 2 pkt 1 i 2 obowiązana jest raz na 5 lat przedstawić właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3, wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem tego terminu. W przypadku wydania orzeczenia stwierdzającego, że należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 i że nie może dysponować bronią, lekarz upoważniony lub psycholog upoważniony są obowiązani zawiadomić o tym właściwy organ Policji.

Natomiast art. 6 ustawy (w brzmieniu w dacie wydania zaskarżonej decyzji) przewidywał, że przepisy ust. 3 i 4 nie dotyczą funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz funkcjonariuszy innych państwowych formacji uzbrojonych i żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów posiadają przydzieloną im broń służbową.

Podkreślenia wymaga, że organy Policji są związane opiniami psychologa i psychiatry, organ nie dysponuje w tym względzie żadnym luzem decyzyjnym i jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12.04.2017, II SA/Wa 1054/16). Jak podkreślił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 28 czerwca 2017 r. (II SA/Wa 2174/16), w odniesieniu do ostatecznego orzeczenia lekarskiego nie jest możliwe przeprowadzenie przeciwdowodu. To bowiem, czy dana osoba należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, może być stwierdzone jedynie na podstawie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wydanego przez upoważnionego (uprawnionego) do tego lekarza. To szczególne ograniczenie dowodowe w postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej, uzasadnione jest potrzebą ochrony takich wartości jak życie i zdrowie ludzi oraz bezpieczeństwo i porządek publiczny w sposób oczywisty zagrożonych w razie dysponowania bronią przez osoby, które ze względu na stan zdrowia psychicznego lub fizycznego, bronią dysponować nie mogą.

Nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko ostatecznemu orzeczeniu lekarskiemu wydanemu w trybie przewidzianym w przepisach art. 15a-15I ustawy o broni i amunicji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12.04.2017, II SA/Wa 1646/16, tak samo tenże Sąd w wyroku z dnia 11.04.2017, II SA/Wa 1547/16).

Wiążący charakter orzeczenia lekarskiego i psychologicznego ma zastosowanie także do funkcjonariuszy służb mundurowych-patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 313/11. Sąd podkreślił w nim, że każdy posiadacz broni, niezależnie od wykonywanego zawodu, czy posiadanej wiedzy co do posługiwania się bronią, ma obowiązek podporządkowania się jej przepisom. Zasady dotyczące posiadania broni na podstawie ustawy o broni i amunicji są autonomiczne i odrębne od zasad, związanych z używaniem broni w służbach.

Odnosząc powyżej cytowane orzeczenia do sytuacji skarżącego uznać należy, że będąc funkcjonariuszem służby więziennej nie był on zwolniony od obowiązku poddania się badaniom w związku z ubieganiem się o pozwolenie na broń palną do celów kolekcjonerskich w sytuacji, gdy organy Policji zakwestionowały przedstawione przez niego badania. Co więcej, w wyniku badań, przeprowadzonych po odwołaniu przez Policję, stwierdzono, że Skarżący nie spełnia wymagań, przewidzianych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 2 -4) ustawy o obroni i amunicji, ostatecznie więc okazało się, że prawidłowo organy odmówiły wydania mu pozwolenia na broń.

Sam fakt pozostawania przez skarżącego w czynnej służbie (Więziennej) nie odbiera organom Policji możliwości zakwestionowania przedstawionych badań lekarskich i psychologicznych. Przydzielenie funkcjonariuszom różnych formacji broni do celów służbowych, zasadniczo tylko na czas pełnienia służby, nie jest tożsame z sytuacją, w której skarżący-gdyby wydano mu żądane pozwolenie-będzie posiadał w domu (...) sztuk broni palnej (początkowo wniosek dotyczył (...) sztuk broni, lecz został rozszerzony do (...) sztuk). Trudno zatem o interpretowanie ww. przepisów w sposób prezentowany przez Skarżącego, tj. że dysponowanie bronią w czasie wykonywania obowiązków funkcjonariusza Służby Więziennej jest samo przez się uznaniem, że może nią dysponować również w domu, i to w tak znacznej ilości sztuk.

Skoro bowiem zostały przeprowadzone stosowne badania lekarskie i psychologiczne, które wykazały, że skarżący nie może dysponować bronią palną na zasadach określonych we wniosku, należało odmówić wydania mu zezwolenia na wnioskowaną przez niego broń. W tym zakresie nie ma znaczenia okoliczność, że podczas pełnienia służby skarżący jest wyposażony w broń. Jak trafnie zauważył NSA w wyroku z dnia 20.04.2011, II OSK 75/10, odnosząc się do funkcjonariusza Służby Ochrony Kolei, pełnienie służby przy wykorzystaniu tzw. broni obiektowej należy rozumieć jako jedną z form posiadania przydzielonej funkcjonariuszom SOK broni służbowej (w rozumieniu art. 15 ust. 6) oczywiście na czas pełnienia przez nich służby. Na ten czas przydzielana im bowiem zostaje konkretna jednostka broni, o zindywidualizowanych cechach, pozwalających na ustalenie w każdych warunkach, kto posłużył się danym egzemplarzem broni.

Jakkolwiek więc Skarżący jako czynny funkcjonariusz Służby Więziennej posiadał wszystkie aktualne badania, ale dotyczyły one dysponowania bronią służbową. Sprawa niniejsza dotyczyła innego zagadnienia, i w tym zakresie zostały przeprowadzone odrębne badania. W ich rezultacie zakwestionowano wcześniej uzyskane przez Skarżącego wyniki badań, i uznano go za osobę, która nie może dysponować bronią we wnioskowanym przez siebie zakresie. Z przyczyn opisanych powyżej organy były związane tak uzyskanymi badaniami i musiały wydać decyzję odmowną.

Podsumowując, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 76 § 1, 77 i 80 k.p.a. Organy wyczerpująco rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo zinterpretowały i zastosowały obowiązujące przepisy prawa. Organy ustosunkowały się w szczególności do faktu, że strona jako czynny funkcjonariusz Służby Więziennej posiada wszystkie aktualne badania i dostęp do broni. Organy prawidłowo uznały jednak, że ze względu na posiadane przez siebie informacje z innych spraw, w których uznano Skarżącego za osobę, która nie może dysponować bronią palną, ma on obowiązek wykonania dodatkowych badań. Ponieważ badania wykonane w toku postępowania, okazały się sprzeczne z badaniami wykonanymi przez stronę dla potrzeb wykonywania obowiązków służbowych, organy Policji miały obowiązek wydać decyzje odmowne.

Jak już wyżej zaznaczono, organy były związane i musiały uznać moc dowodową badań lekarskich wykonanych w toku prowadzonego przez siebie postępowania. Zarzuty strony co do bezpodstawności, braku wiarygodności i obiektywizmu w wykonaniu tych badań nie zostały poparte żadnymi relewantnymi argumentami.

Zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia art. 9 i 11 k.p.a.: organy dostatecznie wyjaśniły podstawy faktyczne i prawne decyzji, a organ II instancji-także przesłanki utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Skoro organ II instancji w całości podtrzymał stanowisko i ocenę prawną stanu faktycznego, dokonaną przez organ I instancji, nie musiał powielać wszystkich jego argumentów. W takiej sytuacji strona postępowania nie może oczekiwać, że organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji powieli i powtórzy wszystkie argumenty, które legły u podstaw jego decyzji.

Całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Każda decyzja odnosi się do konkretnego wnioskodawcy, który jest indywidualnie oceniany pod względem zdolności do dysponowania bronią w zadeklarowanej we wniosku ilości. Organy Policji nie mają obowiązku zawiadomienia przełożonych strony o negatywnym wyniku badań, wykonanych dla celów niniejszego postępowania.

Podsumowując, organ II instancji nie naruszył art. 138 k.p.a., decyzja organu I instancji była prawidłowa i jako taka nie podlegała uchyleniu.

W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Organy prawidłowo zastosowały art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, w szczególności prawidłowo uznały, że spełnione są przesłanki do odmowy wydania pozwolenia na broń skarżącemu. To, że skarżący należy do osób, wymienionych w art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji, nie oznacza, że organy nie mogły odwołać się od badań, przedstawionych przez skarżącego, ani że po uzyskaniu negatywnych opinii lekarskich i psychologicznych, organy nie mogły wydać decyzji odmownej.

Sąd w składzie niniejszym w całości podziela stanowisko organu, że kwestia zdolności do dysponowania bronią nie jest obojętna z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, ze względu na potencjalne zagrożenie dla osób trzecich. Prawo do posiadania broni palnej ma charakter szczególny, a dostęp do niego podlega administracyjnej reglamentacji, nie może więc być żadnej wątpliwości, że osoba, której takie prawo przyznano, daje gwarancje bezpiecznego posługiwania się bronią. Jedną z tych gwarancji jest wprowadzony przez ustawodawcę wymóg posiadania zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, potwierdzony stosownymi orzeczeniami. Skoro w sprawie niniejszej okazało się, że strona wymogu tego nie spełnia, ponieważ uprawniony psycholog i lekarz wydali w trybie odwoławczym orzeczenia negatywne co do możliwości posiadania przez nią broni, organy były związane tymi orzeczeniami. Prawidłowo więc orzekające w sprawie organy odmówiły wydania skarżącemu zezwolenia na broń palną.

Mając na uwadze, że wszystkie zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, a Sąd nie znalazł podstaw do wyeliminowania decyzji z mocy prawa, należało oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.