Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3100356

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 20 października 2020 r.
II SA/Wa 680/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska.

Sędziowie WSA: Janusz Walawski, Tomasz Szmydt (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję (...) Kuratora Oświaty z dnia (...) stycznia 2020 r. nr (...) w przedmiocie odmowy naddania stopnia nauczyciela mianowanego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

(...) Kurator Oświaty (dalej: "organ II instancji", "(...) KO") decyzją z dnia (...) stycznia 2020 r. znak: (...), działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) w związku z art. 9a ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2215 z póżn. zm, dalej: "Karta Nauczyciela") oraz art. 124 ustawy z dnia 27 października 2018 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 17, dalej: "u.f.z.o."), utrzymał w mocy decyzję Zastępcy Burmistrza Dzielnicy (...) m. (...) (dalej: "organ I instancji") nr (...) z dnia (...) listopada 2019 r. odmawiającej M. S. (dalej "skarżąca") nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

Z akt postępowania wynikało, że pismem z dnia (...) października 2019 r. M. S. wystąpiła do Naczelnika Wydziału Oświaty i Wychowania Dzielnicy (...) m. (...) z wnioskiem o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego wskazując, iż jest zatrudniona w Zespole Szkół (...) nr (...) przy ul. (...) w (...), wykonuje pracę nauczyciela akademickiego w szkole wyższej od dnia (...) października 2014 r., posiada stopień naukowy (...) uzyskany w dniu (...) kwietnia 2019 r. oraz na podstawie art. 9a ust. 5 Karta Nauczyciela spełnia warunki do nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

Zastępca Burmistrza Dzielnicy (...) m. (...) decyzją z dnia (...) listopada 2019 r., nr (...) odmówił skarżącej nadania stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu wskazał, że art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela został wprowadzony do tej ustawy na podstawie art. 76 pkt 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203) z mocą obowiązującą od dnia (...) września 2018 r. (art. 147 pkt 3 ustawy). W ocenie organu przepis ten ma zastosowanie do nauczycieli, zatrudnianych w szkole po (...) września 2018 r., a nie dotyczy natomiast nauczycieli, którzy przed dniem jego wejścia w życie pozostawali w stosunku pracy ze szkołą.

Dalej organ I instancji wyjaśnił, że w myśl art. 124 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, który wszedł w życie 1 stycznia 2018 r., nauczyciele zatrudnieni w dniu (...) września 2018 r. w szkole, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej pięcioletnim okresem pracy w szkole wyższej, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, chyba że już uzyskali ten stopień na podstawie przepisów dotychczasowych. Wskazał, że skarżąca na dzień (...) września 2018 r. nie spełniała ww. warunków - nie posiadała tytułu naukowego oraz nie legitymizowała się pięcioletnim okresem pracy w szkole wyższej, wobec czego art. 124 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nie mógł mieć zastosowania.

Od powyższej decyzji skarżąca pismem z dnia (...) grudnia 2019 r. wniosła odwołanie.

W tak ustalonym stanie faktycznym (...) Kurator Oświaty wydał wymienioną na wstępie decyzję z (...) stycznia 2020 r. znak: (...). W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył treść art. 124 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a także art. 9a ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela. Następnie wskazał, że skarżąca stopień naukowy (...) nauk (...) uzyskała w dniu (...) maja 2019 r., a zatem nie legitymowała się tym stopniem w dniu (...) września 2018 r. i nie mogła uzyskać stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w trybie art. 124 ww. ustawy. Organ II instancji wyjaśnił również, że skarżąca nie spełniała również warunków do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w trybie art. 9a ust. 5 ww. ustawy, bowiem nawiązała stosunek pracy w Zespole Szkół (...) nr (...) przy ul. (...) w (...) w dniu (...) września 2017 r. na podstawie umowy o pracę na czas określony, a następnie (...) września 2018 r. na czas nieokreślony, przy czym nie legitymowała się stopniem naukowym. Nie spełniła zatem w ocenie organu II instancji przesłanek ustawowych do uzyskania awansu zawodowego. Organ nie podzielił argumentacji skarżącej dotyczącej naruszenia zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji, bowiem organ I instancji wydał decyzję na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję (...) Kuratora Oświaty, wniosła pismem z dnia 27 lutego 2020 r. M. S. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji (...) Kuratora Oświaty, oraz poprzedzającej ją decyzji Zastępcy Burmistrza Dzielnicy (...) m. (...), a także zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi:

1. naruszenie art. 19 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez niewłaściwy organ w pierwszej instancji, co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, w sytuacji gdy organ winien był na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy,

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela w zw. z art. 124 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na niezasadnym uznaniu, iż uzyskanie we wskazanym trybie stopnia nauczyciela mianowanego jest ograniczone do sytuacji, w której nawiązanie stosunku pracy następuje po spełnieniu pozostałych przesłanek, podczas gdy wystarczającym jest pozostawanie przez nauczyciela w stosunku pracy w momencie spełnienia pozostałych przesłanek, co w konsekwencji doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji,

4. naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dokonanie wykładni przepisów i działanie organu w sposób naruszający zasadę równości obywateli wobec prawa, w szczególności poprzez niezasadne uznanie, że z uwagi na datę nawiązania stosunku pracy w Zespole Szkół (...) nr (...), przy ul. (...) w (...), Skarżącej nie przysługuje prawo do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, pomimo spełnienia wszelkich innych wymagań kwalifikacyjnych, co nadto skutkuje dyskryminacją skarżącej wobec innych osób, które posiadały tożsame kwalifikacje zawodowe, lecz w odróżnieniu od skarżącej nawiązały stosunek pracy już po spełnieniu pozostałych przesłanek.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zgodnie z treścią art. 9b ust. 4 pkt 2 Karty Nauczyciela uprawnionym do powyższego jest organ prowadzący szkołę, a tym jest Prezydent m. (...). W konsekwencji w ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 19 k.p.a.

Skarżąca podniosła ponadto, że organ I instancji niezasadnie opiera swoje działanie na podstawie art. 27c pkt 7 nr XLVI/1422/2008 Rady m. (...) z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. (...) do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. (...) (Dz. Urz. Woj. (...) Nr 220, poz. 9485), gdyż obejmuje ona jedynie umocowanie dzielnic do wydawania decyzji o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, tj. wydawania decyzji konstytutywnych, zaś decyzja wydana w trybie art. 9a ust. 5 karty nauczyciela stanowi decyzję deklaratoryjną. Wobec czego podniosła, że organ I instancji nie był uprawniony do orzekania w przedmiotowej sprawie.

Nadto Skarżąca wskazuje, iż przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji zostały przez organ błędnie zinterpretowane i prowadzą do niczym nieusprawiedliwionej konkluzji polegającej na wykluczeniu nauczycieli akademickich pozostających w stosunku pracy ze szkołą przed dniem (...) września 2018 r. z możliwości uzyskania awansu zawodowego. Wyjaśniła, iż gdyby przed dniem (...) września 2018 r. zwolniła się z pracy, a następnie zatrudniając ponownie po spełnieniu pozostałych wymagań ustawowych bezspornie doszłoby do uwzględnienia wniosku i wydania pozytywnej decyzji. Tymczasem w sytuacji, w jakiej się znalazła, organ odmawia jej możliwości awansu zawodowego, co jej zdaniem stanowi dyskryminację oraz pozbawia ją szansy rozwoju zawodowego i tym samym narusza prawo, na straży którego przestrzegania organ powinien stać. Zarzuciła organowi, że zastosowana w sprawie interpretacja ww. przepisów prowadzi do irracjonalnego przypisania ustawodawcy woli nadania awansu nauczyciela mianowanego, wyłącznie tym nauczycielom akademickim, którzy prócz spełnienia warunków określonych przez ustawę, zostali zatrudnieni przez pracodawcę w odpowiednim, lepszym czasie.

W odpowiedzi na skargę (...) Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wskazane w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.").

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do treści art. 9a ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2215 z póżn. zm) nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują stopień nauczyciela mianowanego. W myśl natomiast art. 124 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych: nauczyciele zatrudnieni w dniu (...) września 2018 r. w szkole, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej pięcioletnim okresem pracy w szkole wyższej, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, chyba że już uzyskali ten stopień na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis art. 124 u.f.z.o. stanowi zatem regulację przejściową - uzupełniającą, w stosunku do treści art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela.

Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu aktu wprowadzającego art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela tj. ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203): "zmiana ta ułatwi pozyskiwanie do pracy w szkole nauczycieli akademickich legitymujących się nierzadko wysokim poziomem kwalifikacji i kompetencji oraz znaczącym dorobkiem zawodowym". Wobec czego należy przyznać organowi I instancji, że w uzasadnieniu swojej decyzji prawidłowo wskazuje on, iż przepis ten ma zastosowanie do nauczycieli, zatrudnianych w szkole po (...) września 2018 r., nie dotyczy natomiast nauczycieli, którzy przed dniem jego wejścia w życie pozostawali w stosunku pracy ze szkołą.

Tymczasem skarżąca nawiązała stosunek pracy w Zespole Szkół (...) nr (...) przy ul. (...) w (...) (...) września 2017 r. na podstawie umowy o pracę na czas określony i następnie (...) września 2018 r. na czas nieokreślony. Z kolei stopień naukowy (...) nauk (...) uzyskała ona dopiero w dniu (...) maja 2019 r., a więc po wejściu w życie przepisów, których wykładnia jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.

Istotne znaczenie ma też moment uzyskania przez skarżącą stopnia naukowego (...) nauk (...). Jak wynika wprost z treści art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, osoby spełniające warunki wskazane w treści przepisu zyskują stopień nauczyciela mianowanego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole. Przyjęcie zatem wykładni, zgodnie z którą w momencie późniejszego spełnienia przez nauczyciela wymagań przewidzianych w art. 9a ust. 5, prowadziłoby, wobec tak sformułowanej treści przepisu, do retroaktywności regulacji. Przepis ten kształtowałby bowiem stosunek prawny wstecz, przyznając stopień nauczyciela mianowanego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole, a nie z dniem uzyskania przez tą osobę uprawnień do awansu zawodowego.

Sąd stwierdza, że regulacja zawarta w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela dotycząca uzyskania stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole została jasno sformułowana. Wobec tak skonstruowanej treści przepisu, a także uzasadnienia projektu ustawy go wprowadzającej, literalna i systemowa wykładnia regulacji prowadzi do dwóch podstawowych wniosków. Po pierwsze jego zakresem objęci są nauczyciele akademiccy dotychczas niezatrudnieni w szkole, którzy posiadają stopień naukowy oraz legitymują się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej. Po drugie, przepis ten zawiera zupełne przesłanki materialnoprawne do wydania decyzji mającej charakter stricte deklaratoryjny, gdyż potwierdza jedynie fakt uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa, a dniem uzyskania tego stopnia jest data zatrudnienia w szkole.

Należy również stwierdzić, że ustawodawca, właśnie w celu przeciwdziałania dyskryminującemu charakterowi regulacji, zdecydował o wprowadzeniu art. 124 u.f.z.o., umożliwiającej nauczycielom zatrudnionym w dniu (...) września 2018 r. w szkole i spełniającym podobne kwalifikacje (widoczny jest bowiem wyraźny brak konsekwencji terminologicznej ustawodawcy), uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego z dniem (...) września 2018 r. W obu przypadkach, decyzja wydawana jest poza ramami procedury obowiązującej przy uzyskiwaniu kolejnego stopnia awansu zawodowego przez nauczyciela. Potwierdza jedynie, jak wskazano wcześniej uzyskanie stopnia z mocy obowiązujących przepisów, przy spełnieniu ustawowych warunków.

Tymczasem skarżąca na dzień (...) września 2018 r. nie spełniała wymogów określonych w art. 124 u.f.z.o., bowiem stopień naukowy (...) nauk (...) uzyskała dopiero w dniu (...) maja 2019 r., jak również, jako osoba już zatrudniona w szkole, nie mogła podlegać pod regulację zawartą w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela. Sąd nie kwestionuje przy tym kwalifikacji skarżącej, ani jej kompetencji do prowadzenia zajęć w szkole i możliwości uzyskania awansu zawodowego. Wskazuje jedynie, że w obecnym kształcie przepisów nie było możliwe zastosowanie ich w przypadku skarżącej, z uwagi na niespełnienie przez nią w określonym czasie wymogów ustawowych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Zaskarżona decyzja jednocześnie nie zamyka skarżącej możliwości uzyskania awansu zawodowego - stopnia nauczyciela mianowanego w trybie art. 9b i nast. Karty Nauczyciela. Wobec powyższego zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej tj. zasady równości wobec prawa, należało uznać za niezasadne.

Za pozbawiony podstaw, należy uznać podniesiony również w skardze zarzut, iż w I instancji, sprawę rozpoznał niewłaściwy organ. Zgodnie bowiem z treścią art. 9b ust. 4 pkt 2 Karty Nauczyciela stopień nauczyciela mianowanego nadaje organ prowadzący szkołę. Organem tym, zgodnie z art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe jest m. (...) będąca jednostką samorządu terytorialnego. Na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1817 z późn. zm.) została wydana przez Radę Miasta (...) Uchwała nr XLVI/1422/2008 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. (...) do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. (...) (Dz. Urz. Woj. (...). z 2016 r. poz. 6725). Zgodnie z § 1 ust. 2 ww. Uchwały: w zakresie posiadanych zadań i kompetencji Prezydent m. (...) może upoważnić zarząd dzielnicy lub osoby wchodzące w skład zarządu dzielnicy do wykonywania innych zadań i kompetencji, niewymienionych w uchwale, w tym również w zakresie spraw nie mających charakteru lokalnego. Kompetencja w zakresie wydawania decyzji o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego została przekazana dzielnicom na podstawie § 27c pkt 7 ww. Uchwały. Wskazany przepis określa generalną kompetencję do wydania decyzji o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego "nauczyciela mianowanego" niezależnie od tego na podstawie, którego przepisu Karty Nauczyciela, formy prawnej przyznania awansu, jak i momentu wejścia w życie przepisów na to pozwalających. Wywiedzenie, iż każdorazowa nowelizacja ustawy - Karty Nauczyciela, przewidująca możliwość nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, na podstawie nowych okoliczności, skutkowałaby koniecznością nowelizacji również uchwał lokalnych, jest podejściem zbyt kazuistycznym i sprzyjającym powstawaniu luk w prawie.

Sąd stwierdza, że wydając sporne decyzje, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. W ich działaniu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Niewątpliwie, organy rozstrzygające sprawę obowiązane były do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Podejmując sporne rozstrzygnięcia prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, a przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia wynikała z obowiązującego prawa materialnego - ustawy Karta Nauczyciela oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu I i II instancji naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji (...) Kuratora Oświaty, choć lakoniczne, odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.