Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2137486

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 19 sierpnia 2016 r.
II SA/Wa 532/16
Kompetencje kontrolne Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Ewa Grochowska-Jung, Danuta Kania.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia (...) stycznia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w dniu (...) stycznia 2016 r., działając na podstawie art. 21 ust. 2 w związku art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1852 z późn. zm.), wydała decyzję nr (...) utrzymującą w mocy uchwałę Rady Naukowej (...) PAN w (...), zwanej dalej Radą Naukową (...) PAN, odmawiającą nadania J. G. stopnia doktora habilitowanego nauk (...) w dyscyplinie (...).

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że Sekcja Nauk (...) w niniejszej sprawie obradowała na posiedzeniu w dniu (...) stycznia 2016 r. Po zapoznaniu się z odwołaniem od uchwały Rady Naukowej odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego, po wysłuchaniu dwóch negatywnych opinii recenzentów Centralnej Komisji oraz po przeprowadzeniu dyskusji, Sekcja w tajnym głosowaniu wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Naukowej, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 0 głosów, przeciw - 32 głosy, wstrzymujących się - 0 głosów).

Prezydium Centralnej Komisji w dniu (...) stycznia 2015 r. po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 0 głosów, przeciw - 8 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).

Sekcja (...) oraz Prezydium Centralnej Komisji, po przeprowadzeniu analizy przebiegu postępowania habilitacyjnego oraz treści wniesionego odwołania, po zapoznaniu się z dwoma negatywnymi opiniami recenzentów Centralnej Komisji w niniejszej sprawie uznała wniesione odwołanie za niezasadne.

Organ wskazał, że zasadnicze argumenty, które wpłynęły na podjęcie takiej decyzji, wynikają z powziętych przez organ wątpliwości. W przypadku dwóch prac wchodzących w cykl powiązanych tematycznie pięciu publikacji brak jest dostatecznej precyzji matematycznej w zdefiniowaniu pojęć, określonych przez stronę jako "(...)", co uniemożliwia zarówno ocenę ich przydatności, jak i słuszności przedstawionych w tych pracach rozważań. Zarzucana przez stronę nierzetelność naukowa recenzentów nie ma, zdaniem organu, uzasadnienia, a uwagi krytyczne przedstawione w ich recenzjach są wynikiem braku precyzji w materiale prezentowanym w cyklu publikacji przedstawionych jako osiągnięcie naukowe.

Zdaniem organu strona legitymuje się skromnym dorobkiem dydaktycznym, popularyzatorskim oraz w zakresie współpracy międzynarodowej, który to dorobek jest wymagany od osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Organ wyjaśnił, że przekroczenie terminu przygotowania recenzji przez wszystkich trzech recenzentów a także pozostałe zarzuty strony odnoszące się do kwestii proceduralnych są argumentami drugorzędnymi, które nie miały wpływu na istotę postępowania, jaką jest niska ocena merytorycznych wartości przedstawionych osiągnięć naukowych.

Organ stwierdził, że odwołanie nie wniosło żadnych nowych informacji merytorycznych, dlatego należy uznać je za nieuzasadnione. Wobec powyższego Centralna Komisja postanowiła utrzymać w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu (...) PAN w (...) w przedmiocie odmowy nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego nauk (...) w dyscyplinie (...).

J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia (...) stycznia 2016 r. nr (...). Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie wskazanej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w związku z art. 146 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 82 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi J. G. nadmienił, że w dniu (...) października 2013 r. Rada Wydziału (...) Politechniki (...) podjęła uchwałę odmawiającą przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. W tej sytuacji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wyznaczyła Radę Naukową (...) PAN do przeprowadzenia przedmiotowego postępowania. Rada Naukowa (...) PAN podjęła uchwałę nr (...) z dnia (...) stycznia 2014 r. o odmowie przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. W dniu (...) maja 2014 r. Rada Naukowa (...) PAN wyznaczyła trzech członków do komisji habilitacyjnej. Skarżącego nie zaproszono do zaprezentowania swojego osiągnięcia naukowego na Seminarium Instytutowym (co jest sprzeczne z uchwałą Rady Naukowej Instytutu z dnia (...) października 2013 r. - pkt 1 ppkt d. wniosku o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w Instytucie (...) PAN).

Skarżący podniósł, że Centralna Komisja powołała w dniu (...) czerwca 2014 r. komisję habilitacyjną w siedmioosobowym składzie z przypisanymi do poszczególnych osób funkcjami. Przed podjęciem uchwały (...) z dnia (...) lutego 2015 r. przez Radę Naukową (...) PAN na stronie internetowej (...) PAN pojawiły się trzy recenzje osiągnięcia naukowego, jakim był jednotematyczny cykl publikacji. Wszystkie recenzje były negatywne. Zdaniem skarżącego recenzje te są nierzetelne. Wobec powyższego skarżący pismem z dnia (...) grudnia 2014 r. wystąpił do Przewodniczącego komisji (...) W. O. z odwołaniem, które zawierało także gotowość do merytorycznej dyskusji na temat recenzowanego osiągnięcia, na co zezwala art. 18a pkt 10 ustawy o stopniach naukowych.

Zdaniem skarżącego w recenzjach sporządzonych przez (...) B. S. i (...) T. K. występują poważne błędy merytoryczne dotyczące opracowanej w jednotematycznym cyklu publikacji teorii opisu (...). Natomiast (...) R. P. nie odniósł się wcale do żadnej z pięciu publikacji stanowiących osiągnięcie naukowe.

Skarżący podniósł, że na podstawie art. 18a pkt 7 cyt. ustawy na recenzencie ciąży ustawowy obowiązek przeprowadzenie oceny, czy opracowana teoria stanowi znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej zgodnie z art. 16 pkt 1 ustawy. Oceny takiej nie można przeprowadzić bez recenzowania poszczególnych prac jednotematycznego cyklu pięciu publikacji. Powyższe odróżnia recenzję (...) R. P. od dwóch pozostałych, jak też od innych będących w aktach sprawy. Wobec powyższego zaskarżonej decyzji z dnia (...) stycznia 2016 r. skarżący zarzucił - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - rażące naruszenie prawa.

Odnośnie podniesionych w decyzji zarzutów dotyczących dwóch prac wchodzących w cykl powiązanych tematycznie pięciu publikacji, a odnoszących się do braku dostatecznej precyzji matematycznej w zdefiniowaniu pojęć określonych przez stronę jako "(...)", skarżący stwierdził, że wspomniane prace to:

- G. J., (...),

- G. J., (...).

Pierwsza praca została wydrukowana w jednym z czołowych czasopism naukowych na świecie z zakresu (...). Z recenzji wydawniczych w tym czasopiśmie nie wynika, aby recenzenci mieli jakiekolwiek problemy nie tylko z tą definicją lecz też innymi zawartymi w tej pracy. Natomiast drugie czasopismo jest czołowym czasopismem z zakresu (...) na świecie. Recenzenci, aby zrozumieć tę teorię, musieli przejść przez wiele, nie tylko wyszczególnionych w decyzji, zdefiniowanych pojęć w tej pracy.

Na podstawie tych recenzji prace skarżącego zostały dopuszczone do druku. Są to prace z zakresu (...), które skarżący rozwinął do potrzeb (...). Zatem do pojęcia (...), które jest pojęciem ściśle matematycznym, nie można używać języka potocznego. W języku matematyki słowo precyzja nie występuje. (...) mają być zdefiniowane jednoznacznie. W pracach tak właśnie są one zdefiniowane. Niedopuszczalne zatem jest obarczanie skarżącego winą za to, że Centralna Komisja nie może zrozumieć prac bliżej nieokreślonym "brakiem dostatecznej precyzyjności matematycznej w określeniu (...)". Powyższe potwierdził (...) H. G., czołowa postać z zakresu (...) na świecie.

Skarżący podniósł także, że w recenzjach B. S. i (...) T. K. pojawiły się zapisy świadczące o całkowitym niezrozumieniu opracowanej w tych pracach teorii. Przez tę teorię nie przebrnęła również Centralna Komisja. Nie może to być jednak usprawiedliwieniem naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a. przez nieodniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Centralna Komisja nie odniosła się do recenzji (...) R. P., gdzie znajomość przedmiotowej teorii nie jest wymagana, gdyż (...) R. P. w ogóle o niej nie pisze. Powyższa recenzja nie jest zatem recenzją osiągnięcia naukowego skarżącego. Skarżący podkreślił, że w recenzjach (...) B. S. i (...) T. K. to nie uwagi krytyczne, lecz konkretne stwierdzenia zawarte w tych recenzjach, je dezawuują.

Skarżący wskazał, że w postępowaniu habilitacyjnym nie została zrecenzowana przez wszystkich recenzentów opublikowana w renomowanych czasopismach naukowych na świecie opracowana teoria, która jest sednem osiągnięcia naukowego skarżącego.

Wobec powyższego w związku z brakiem zrecenzowania osiągnięcia naukowego został naruszony, w ocenie skarżącego, art. 18a pkt 7 w związku z art. 16 pkt 1 cyt. ustawy o stopniach naukowych. Wydana przez organ decyzja na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. kwalifikuje się zatem do unieważnienia.

Skarżący zaznaczył też, że ze zrozumieniem przedmiotowej teorii miało problem gremium profesorskie na Wydziale (...) w (...), komisja habilitacyjna, Rada Naukowa (...) PAN i Centralna Komisja. Nie mieli z tym problemu recenzenci zagraniczni renomowanych czasopism naukowych na świecie. Brak odniesienia się do wniosku o przeprowadzenie merytorycznej dyskusji na przedmiotowy temat, przy całkowitym zagubieniu się w przedmiotowej teorii biorących udział w sformułowaniu sentencji decyzji, świadczy o niewłaściwym przeprowadzeniu postępowania. Jednocześnie nie jest zrozumiałe, dlaczego organ nie zwrócił się o wyjaśnienie definicji pojęcia (...) zdefiniowanego w publikacji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i uchwała Rady Naukowej Instytutu (...) PAN z dnia (...) lutego 2015 r. nie naruszają prawa w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia przy tym wymaga, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (v. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). W zakresie kompetencji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1852 z późn. zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a powołanej ustawy. Wskazuje on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego wskazuje we wniosku jednostkę organizacyjną posiadającą uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego, wybraną do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. Datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia wniosku Centralnej Komisji (ust. 2). W przypadku gdy rada jednostki organizacyjnej wskazanej przez wnioskodawcę w trybie ust. 1 i 2 nie wyrazi zgody na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego, postępowanie prowadzi jednostka organizacyjna posiadająca uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego wyznaczona przez Centralną Komisję (ust. 3). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. Komisja składa się z: 1) czterech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym przewodniczącego i dwóch recenzentów, wyznaczonych przez Centralną Komisję spoza jednostki, o której mowa w ust. 2 lub 3; 2) trzech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym sekretarza i recenzenta, wyznaczonych przez jednostkę, o której mowa w ust. 2 lub 3 (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych.

Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11).

Biorąc pod uwagę, że Sąd nie jest uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki, w sprawie niniejszej dokonano oceny, czy zachowane zostały reguły proceduralne (v. H. Izdebski, J. Zieliński "Komentarz do art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym" (w:) H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz", publ. LEX nr 141291).

Szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przez Centralną Komisję ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 powołanej ustawy Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostce organizacyjnej.

Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału, co w sprawie niniejszej zostało dokonane.

Samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny, a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu. Przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą to decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania, nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji (v. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09). Zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. nie jest więc zasadny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, iż także ograniczenie uzasadnienia decyzji rady wydziału nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, gdyż jest to decyzja podejmowana przez organ kolegialny działający in pleno w głosowaniu tajnym, a zatem powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2371/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sytuacji nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 89 § 2 k.p.a., który stanowi o powinności (obowiązku) przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Uchwała Rady Naukowej Instytutu z dnia (...) lutego 2015 r. o odmowie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego znajduje oparcie w materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy (trzy negatywne recenzje osiągnięć naukowych habilitanta, negatywna opinia komisji habilitacyjnej w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego).

Podjęte rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie także w dwóch negatywnych opiniach recenzentów Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Recenzje te nie pozostawiały jakiejkolwiek wątpliwości co do negatywnej oceny osiągnięć naukowych.

Odnosząc się do kwestii składu komisji habilitacyjnej, stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu, skład komisji habilitacyjnej odpowiadał przepisowi art. 18a ust. 5 powołanej wyżej ustawy. Przepis art. 18a ust. 5 pkt 1 stanowi, że komisja habilitacyjna składa się m.in. z dwóch recenzentów spoza jednostki, o której mowa w ust. 2 lub 3, a zatem w tym przypadku spoza jednostki, która przeprowadza postępowanie habilitacyjne, a wyznaczona została przez Centralną Komisję. W niniejszej sprawie wymóg ten spełniali: (...) B. S. (Politechnika (...)) i (...) T. K. (Politechnika (...)).

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 18a pkt 10 ustawy, zgodnie z którym, w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych. Przepis ten nie stanowi o obowiązku przeprowadzenia rozmowy z wnioskodawcą. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że komisja habilitacyjna żadnych wątpliwości, co do oceny dorobku naukowego wnioskodawcy nie miała. Świadczy o tym jednomyślne głosowanie i treść opinii komisji habilitacyjnej. Nie sposób było przyjąć tym samym, aby przypadek skarżącego był przypadkiem szczególnym, o czym jest mowa w powołanym przepisie.

Rada Naukowa Instytutu (...) PAN zapoznała się należycie, zdaniem Sądu, z materiałem dowodowym sprawy. Świadczy o tym uzasadnienie uchwały z dnia (...) lutego 2015 r., z którego wynika, że przedstawiony dorobek naukowy, jak i osiągnięcia, nie spełniają wymogów stawianym pracom habilitacyjnym.

Nie jest też zasadny zarzut rażącego naruszenia art. 16 ust. 1 ustawy, przepis ten bowiem reguluje kwestię wymogów dopuszczenia do postępowania habilitacyjnego.

Zgodzić natomiast należy się ze skarżącym, że nie zostały dochowane terminy wyznaczone na powołanie komisji habilitacyjnej, jak też posiedzenia komisji habilitacyjnej oraz dokonanie recenzji. Powyższe nie wpływa jednak na wynik niniejszej sprawy. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) przewidywały, zarówno wówczas, gdy strona wnosiła o wszczęcie postępowania habilitacyjnego, jak i obecnie możliwość wnoszenia skarg tak na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej. W tym stanie rzeczy zarzut rażącego naruszenia art. 18a pkt 7 ustawy nie może zostać uwzględniony.

Biorąc pod uwagę, że w toku postępowania przed Radą Naukową Instytutu i Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.