II SA/Wa 474/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3098167

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r. II SA/Wa 474/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska.

Sędziowie WSA: Janusz Walawski (spr.), Tomasz Szmydt.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi D. K. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia (...) grudnia 2019 r. nr (...) w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Komendant (...) Policji, działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm.), w dniu (...) września 2019 r. wydał orzeczenie nr (...), w którym uznał D.K. winną popełnienia dwóch czynów opisanych w orzeczeniu i wymierzył jej karę nagany.

Komendant Główny Policji, na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, w dniu (...) grudnia 2019 r. wydał orzeczenie nr (...), którym orzekł o:

uchyleniu orzeczenia organu pierwszej instancji w części dotyczącej uznania za winną popełnienia czynu określonego w pkt 1 i o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego w pierwszej instancji w tym zakresie;

utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia w pozostałej części.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu orzeczenia przedstawił stan faktyczny sprawy ustalony na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz przepisy prawa na podstawie których dokonał jego oceny.

Opis zarzutu określonego w pkt 1 pozwala na stwierdzenie, że zachowanie obwinionej polegało na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta w zakresie odstąpienia od obowiązku kierowania się zasadami współżycia postępowania tak, aby jej działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji.

W Regulaminie Funduszu Prewencyjnego utworzonego w ramach programu ubezpieczeniowego "Policja 2015" nie uregulowano sposobu postępowania w przypadku zakwestionowania przez komendanta jednostki Policji zgodności decyzji komisji przyznającej z postanowieniami umowy prewencyjnej. Zatem biorąc pod uwagę nakaz wynikający z art. 135g ustawy o Policji rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego, zasadnym było uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej uznania winy za popełnienie tego czynu i w tym zakresie umorzenie postępowania dyscyplinarnego w pierwszej instancji.

Odnośnie zarzutu opisanego w pkt 2 zaskarżonego orzeczenia zachowanie obwinionej określone zostało jako naruszenie art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 Zasad etyki zawodowej policjanta w zw. z § 1 ust. 1 pkt 3 umowy prewencyjnej zawartej w dniu (...) września 2016 r., zmienionej aneksem nr 1 zawartym w dniu (...) września 2017 r. i aneksem nr 2 zawartym w dniu (...) maja 2018 r.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dowody z dokumentów oraz zeznania bezpośrednich świadków zdarzenia nie pozwala na przyjęcie odmiennych od opisanych powyżej ustaleń faktycznych. Materiał ten jest spójny, układa się logiczną całość i w sposób jednoznaczny potwierdza, że obwiniona była zobowiązana do dochowania szczególnej staranności oraz rzetelnego podziału środków funduszu zgodnie z potrzebami ubezpieczonych oraz zgodnie z umową prewencyjną. Bezspornym jest, że obwiniona dopuściła się procedowania poprzez rozpatrzenie wniosku o pomoc finansową za zakup przedmiotów, których w świetle § 1 ust. 1 pkt 3 umowy prewencyjnej z dnia (...) września 2016 r. taka pomoc nie może zostać przyznana.

Dokonana ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż działanie obwinionej było zawinione.

Pomimo uchylenia zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej uznania winy za popełnienie czynu określonego w pkt 1 i w tym zakresie umorzenie postępowania dyscyplinarnego w pierwszej instancji, to wymierzona kara nagany jest adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i dyrektyw wymiaru kary wskazanych w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji.

D.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Komendanta Głównego Policji nr (...) z dnia (...) grudnia 2019 r. w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia nr (...) Komendanta (...) Policji z dnia (...) września 2019 r.

Pełnomocnik skarżącej we wniesionej skardze zarzucił organowi naruszenie następujących przepisów: art. 135 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez zaniechanie umorzenia postępowania dyscyplinarnego z powodu upływu terminu określonego w ust. 3 tegoż przepisu; art. 132 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 132a tej ustawy, poprzez ich zastosowanie w postaci przypisania skarżącej zawinionego przewinienia dyscyplinarnego w sytuacji, gdy sam Przełożony Dyscyplinarny nie posiadał wyrobionego i jednoznacznego poglądu, co do możliwości przyznania środków w ramach Funduszu Prewencyjnego utworzonego w ramach programu ubezpieczeniowego "Policja 2015" na zakup ekspresu do kawy, lodówki, czajnika oraz kuchenki mikrofalowej; art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 Zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez ich błędna interpretację co do rozumienia zasad współżycia społecznego i zastosowania w sytuacji gdy materiał dowodowy bezspornie wykazuje, iż zachowanie skarżącej nakierowane było na interes służby tożsamy z interesem społecznym, a polegało na uwzględnieniu interesu ogółu policjantów Centrum Szkolenia Policji w (...) co do zapewnienia możliwości bezpiecznego i higienicznego korzystania ze sprzętu małego AGD; art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 Zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez ich błędna interpretację polegającą na przyjęciu, iż wykroczeniem dyscyplinarnym jest czyn polegający na przystąpieniu do rozpatrywania przez Komisję wniosku o udzielenie pomocy finansowej ze środków w ramach Funduszu Prewencyjnego utworzonego w ramach programu ubezpieczeniowego "Policja 2015" i ich zastosowanie w sytuacji gdy żaden akt prawny nie upoważniał Komisji do zwrócenia wniosku; art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 Zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż wykroczeniem dyscyplinarnym jest czyn polegający na przystąpieniu do rozpatrywania przez Komisję wniosku o udzielenie pomocy finansowej ze środków w ramach Funduszu Prewencyjnego utworzonego w ramach programu ubezpieczeniowego "Policja 2015" w sytuacji gdy w realiach sprawy Komisja jedynie opiniuje wnioski i przedstawia do zatwierdzenia dysponentowi środków w osobie komendanta danej jednostki Policji.

Ponadto pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia sprowadzający się do przyjęcia, iż zakup ekspresu do kawy, lodówki, czajnika oraz kuchenki mikrofalowej, nie stanowią wydatku w celu poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy, podczas gdy użycie nowych, sprawnych i higienicznych środków małego AGD pozwalają na uniknięcie indywidualnych i grupowych zagrożeń.

Pełnomocnik skarżącej podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i uchylenie orzeczenia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 138 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r.r. poz. 16) od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Zakres jurysdykcji wojewódzkiego sądu administracyjnego w tym zakresie wyznaczają natomiast przepisy ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) Z art. 3 tej ustawy wynika, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest zatem dokonać oceny zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego pod kątem jego zgodności z prawem, to jest zarówno z przepisami prawa materialnego jak i przepisami regulującymi przebieg postępowania dyscyplinarnego. Podstawę zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego stanowią przepisy rozdziału 10 (art. 132-144a) ustawy o Policji.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych (art. 132 ust. 2 ustawy). W ust. 3 art. 132 ustawy o Policji został określony katalog naruszeń dyscypliny służbowej. Powyższy katalog nie jest jednak zamknięty, ale zawiera jedynie przykładowe formy niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza Policji. Wskazuje na to przede wszystkim użyte w treści tego przepisu sformułowanie "w szczególności", które oznacza, iż nie tylko stypizowane w tym przepisie czyny (zachowania policjantów) uznać należy za naruszenie dyscypliny służbowej. Ustawodawca, uznając, iż niemożliwe jest ich pełne enumeratywne wyliczenie odsyła zatem do klauzuli generalnej zawartej w art. 132 ust. 2 ustawy, która definiuje ogólnie pojęcie naruszenia dyscypliny służbowej, za które to naruszenie policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, wskazując na zawinione przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków, wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych.

Przepis ten wskazuje na zawinione działanie lub zaniechanie funkcjonariusza. Kwestię zawinienia wyjaśnia natomiast art. 132a ustawy o Policji wskazujący, iż przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:

1) ma zamiar jego popełnienia i na to się godzi (wina umyślna),

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (wina nieumyślna).

Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, albowiem zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy, wymierzona kara powinna być adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Ustawa nakazuje także wziąć pod uwagę zarówno okoliczności wpływające na zaostrzenie jak i na złagodzenie wymierzonej kary.

Przeprowadzone pod tym kątem kontrola zaskarżonego orzeczenia doprowadziła Sąd do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu, przyjęty przez organy dyscyplinarne obu instancji w niniejszej sprawie opisy przedmiotowego zdarzenia i ich interpretacja nie budzi wątpliwości.

W ocenie Sądu w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego nie budzi wątpliwość, że skarżąca dopuściła się popełnienia zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt 2 orzeczenia organu pierwszej instancji.

Okoliczności sprawy wskazują, iż skarżąca będąc zobowiązana do kierowania się zasadami współżycia społecznego i postępowania tak aby jej działanie mogło być przykładem praworządności i prowadziło do pogłębienia społecznego zaufania do Policji od obowiązku tego odstąpiła w sposób opisany w zarzucie (pkt 2).

Organ, w ocenie Sądu prawidłowo przypisał skarżącej winę umyślną z zamiarem ewentualnym, gdyż dopuszczając się popełnienia zarzucanego czynu, skarżąca miała obiektywne możliwości przewidzenia skutków swojego działania i na to się godziła.

Przechodząc do kwestii wymierzonej kary dyscyplinarnej, należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że na jej wymiar ma waga czynu i stopień winy, zaś rodzaj kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji.

Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Sąd nie może ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości, czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.

W ocenie Sądu analiza uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia prowadzi do wniosku, iż przedstawiona ocena wymiaru kary nie jest dowolna i znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Wymierzona skarżącej kara nagany jest najniższa z katalogu kar, a więc najmniej dolegliwa.

Odnosząc się do zarzutów podniesiony w skardze, Sąd uznał jej za niezasadne, albowiem organ nie naruszył określony w skardze przepisów prawa materialnego. Sąd podziela stanowisko organu zawartego w odpowiedzi na skargę, że nie doszło do naruszenia art. 134 ustawy o Policji. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło przed upływem 90 dni, o których mowa w tym przepisie.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.