Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3013562

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 28 sierpnia 2019 r.
II SA/Wa 446/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska.

Sędziowie WSA: Sławomir Antoniuk, Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję

Uzasadnienie faktyczne

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z (...) stycznia 2019 r. nr (...), na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec W. W. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W. W. wnioskiem z dnia (...) kwietnia 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu wniosku W. W. szczegółowo opisał przebieg swojej służby i zajmowane stanowiska. Poinformował o przyjęciu go do służby w dniu 1 września 1984 r. w Milicji Obywatelskiej na stanowisku technika w Lektoracie Języków Obcych Wyższej Szkoły Oficerskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w L., gdzie do jego obowiązków należała naprawa i konserwacja laboratoriów językowych oraz urządzeń multimedialnych. W 1989 r. po pozytywnej weryfikacji został przyjęty do służby w Policji jako technik Studium Języków Obcych Centrum Szkolenia Policji w L., w dniu 1 maja 1990 r. został przeniesiony do Zakładu Prewencji na etat instruktora, jako ratownik wodny i płetwonurek. Po ukończeniu kursu minersko-pirotechnicznego został przeniesiony do Zespołu Minersko- Pirotechnicznego jako instruktor, później realizował zadania jako młodszy wykładowca. Pracował z materiałami bojowymi i urządzeniami wybuchowymi, brał udział w działaniach bojowych, związanych z rozpoznaniem, transportem, neutralizacją niebezpiecznych urządzeń i materiałów wybuchowych. Jako miner-pirotechnik zabezpieczał pielgrzymki papieży: Jana Pawła II oraz Benedykta XVI w Polsce.

Analizując sprawę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że strona została zwolniona ze służby w Centrum Szkolenia Policji w L. w dniu 28 lutego 2018 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby z dnia (...) maja 2017 r. Nr (...) wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 1 września 1984 r. do dnia 31 lipca 1990 r. tj. 5 lat i 11 miesięcy. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosił 27 lat 5 miesięcy i 28 dni.

Z kopii akt osobowych o sygn. IPN (...), przekazanych pismem z dnia (...) listopada 2017 r. przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby W. W. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby.

Komendant Główny Policji w piśmie z dnia 30 listopada 2017 r. przekazał informacje dotyczące przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że funkcjonariusz po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wielokrotnie przyznawano mu zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, był pozytywnie opiniowany oraz awansowany w stopniu. W aktach sprawy brak jest informacji o wymierzonych karach dyscyplinarnych. Jednocześnie poinformowano, że wśród dokumentów, zgromadzonych w sprawie znajdują się dokumenty, potwierdzające realizację przez Włodzimierza Wiącka działań, w których istniało zagrożenie dla życia i zdrowia, czynności, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4.05.2005 w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, co uzasadniało podwyższenie o 2% wymiaru emerytury funkcjonariusza za służbę pełnioną łącznie przez okres 11 lat i znalazło odzwierciedlenie w dokumentacji Zakładu Emerytalno- Rentowego MSWiA. Ponadto w przekazanej dokumentacji wskazano także, że Włodzimierz Wiącek został odznaczony Brązowym Medalem "Za zasługi dla obronności Kraju" oraz Brązową Odznaką Zasłużony Policjant.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż dla zastosowania art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej muszą być spełnione łącznie przesłanki w postaci krótkotrwałości służby przed dniem 31.07.1990 oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12.09.1989 w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Następnie organ przeanalizował każdą z tych przesłanek i uznał, że w sytuacji, w której całkowity okres służby W. W. wynosi 27 lat, 5 miesięcy i 28 dni, a służba na rzecz totalitarnego państwa była pełniona przez 5 lat i 11 miesięcy, czyli 21% całego okresu służby, nie jest to służba krótkotrwała.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. W. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z (...) stycznia 2019 r. nr (...), wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, że zaskarżona decyzja nie została wyczerpująco uzasadniona, gdyż pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzję wydano bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności: przesłanki zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zostały omówione bez odniesienia do konkretnego i - zdaniem Sądu-zupełnie wyjątkowego przypadku Skarżącego, który-jak wynika z k.3 decyzji-przez łącznie 11 lat pełnił służbę w Policji z narażeniem życia i zdrowia, podczas gdy całkowity jego okres służby w Policji wynosi 27 lat, 5 miesięcy i 28 dni. Opisany stan faktyczny jest wyjątkowy na tle innych, zawisłych przed tutejszym Sądem.

W każdej decyzji administracyjnej organ powinien sporządzić wyczerpujące i adekwatne do okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadnienie decyzji, spełniające kryteria art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie-zdaniem Sądu - wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Organ administracji trafnie scharakteryzował uwarunkowania formalne sprawy, w tym przywołał treść stosownych regulacji normatywnych oraz właściwy sposób ich rozumienia, według zasad wykładni językowej. W szczególności organ wyjaśnił, jak należy określać ramy dla zastosowania wyjątku, przewidzianego w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże-zdaniem Sądu-organ nie odniósł prawidłowo tych rozważań do konkretnego przypadku skarżącego, ustalonych w sposób niewątpliwy na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, potwierdzających realizację przez Włodzimierza Wiącka przez 11 lat działań, w których istniało zagrożenie dla życia i zdrowia, czynności, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4.05.2005 w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Na tej podstawie W. W. miał podwyższony o 2% wymiar emerytury za służbę pełnioną łącznie przez okres 11 lat. Ponadto z przekazanej dokumentacji wynika także, że W. W. został odznaczony Brązowym Medalem "Za zasługi dla obronności Kraju" oraz Brązową Odznaką Zasłużony Policjant.

Oceniając przesłankę krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa organ oparł się, co do czasu jej trwania, na informacji z IPN uznając, że 5 lat i 11 miesięcy służby dla totalitarnego ustroju nie jest okresem krótkotrwałym. Zdaniem Sądu ta konkluzja jest przedwczesna, skoro następnie przez 11 lat skarżący narażał swoje zdrowie i życie.

Zdaniem Sądu w opisanym stanie faktycznym organ powinien okres służby przed dniem 31 lipca 1990 r. rozważyć z uwzględnieniem faktu, że następnie skarżący przez 11 lat pełnił służbę w warunkach zagrożenia zdrowia i życia. Nadto uzyskał Brązowy Medal "Za zasługi dla obronności Kraju" oraz Brązową Odznakę Zasłużony Policjant.

Poprzestając na ogólnym wskazaniu braku krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego ustroju, organ abstrahował od wyjątkowej sytuacji skarżącego, który następnie dwukrotnie dłużej (bo przez 11 lat) ryzykował swoje zdrowie i życie dla kraju. Tak wyjątkowo długi czas wyjątkowo trudnej służby, narażania zdrowia i życia dla dobra Państwa Polskiego i wszystkich obywateli, nie może umknąć uwadze i nie może doprowadzić do "mechanicznego" potraktowania czasu służby dla totalitarnego ustroju jako nie spełniającej kryterium krótkotrwałości, skoro jest to zaledwie połowa tego okresu służby, która następnie była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Sytuacja skarżącego na tle innych osób, znajdujących się w analogicznej sytuacji prawnej (tj. co do których odmówiono wyłączenia stosowania przepisów) jest na tyle wyjątkowa, że-zdaniem Sądu-jego przypadek powinien zostać potraktowany zupełnie wyjątkowo. W opisanej sytuacji organ pochopnie uznał, że powoływane przez skarżącego, wyjątkowe okoliczności pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia, nie spełniają przesłanek zakreślonych ustawą.

Sprawa skarżącego musi być zatem wnikliwie rozważona przez organ administracji, a wyniki tych analiz muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.