Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3038772

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 4 czerwca 2019 r.
II SA/Wa 4/19
Zgoda stron na zmianę decyzji.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas.

Sędziowie WSA: Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Danuta Kania.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia (...) października 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego na podstawie art. 104 § 1 i art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) decyzją nr (...) z dnia (...) października 2018 r. odmówił zmiany rozkazu personalnego nr (...) z dnia (...) lutego 2018 r. o zwolnieniu ppłk. K. B. ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego.

Stan faktyczny przedstawiał się w sprawie następująco:

Raportem z dnia (...) stycznia 2018 r. ppłk K. B. wystąpił o zwolnienie ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) z dniem (...) maja 2018 r.

Rozkazem personalnym nr (...) z dnia (...) lutego 2018 r., na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1516, dalej jako ustawa o SKW), Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego zwolnił funkcjonariusza ze służby. Funkcjonariusz nie zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem po upływie terminu rozkaz stał się ostateczny.

W dniu (...) czerwca 2018 r. funkcjonariusz złożył pisemną prośbę o zmianę rozkazu nr (...) z dnia (...) lutego 2018 r. podnosząc, że w dniu zwolnienia ze służby w SKW miał określone w przepisach odrębnych prawo do emerytury w pełnym wymiarze i w tej sytuacji powinien być zwolniony na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 oraz art. 92 ust. 1 i 2 ww. ustawy.

W toku prowadzonej sprawy funkcjonariusz został poinformowany, że przytoczony przez niego przepis może być zastosowany w sytuacji, gdy zwolnienie ze służby następuje z urzędu, a nie na wniosek funkcjonariusza. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o SKW zostało uregulowane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2006 r. Nr 175, poz. 1294). Zgodnie z § 20 tego rozporządzenia, w przypadku przewidywanego zwolnienia (z urzędu) ze służby funkcjonariusza, który nabył prawo do emerytury w pełnym wymiarze, z rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby zapoznaje się funkcjonariusza co najmniej na trzy miesiące przed określonym w rozkazie terminem zwolnienia go ze służby.

Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego przeprowadził kontrolę decyzji ostatecznej w postaci rozkazu personalnego nr (...) z dnia (...) lutego 2018 r., którym ppłk. K. B. został zwolniony ze służby w SKW. Uznał, że przewidziana w art. 155 k.p.a. możliwość zmiany decyzji ostatecznej odnosi się do sytuacji, gdy w wyniku rozpoznawania sprawy administracyjnej, organ administracji mógł podjąć różne rozstrzygnięcia, z których każde jest zgodne z prawem. Wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. możliwe jest bowiem wyłącznie w sprawach, w których ustawodawca przyznał organom pełną swobodę działania. Natomiast w sytuacjach, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzucił organom określone rozwiązanie, przepis art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania.

Organ podkreślił, że przepisem o takim charakterze jest właśnie art. 19 ust. 3 ustawy o SKW, który stanowił podstawę prawną wydanego ostatecznego rozkazu nr (...), bowiem w wypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w tym artykule, organ jest zobligowany do wydania decyzji. Gdy zatem funkcjonariusz złoży pisemny wniosek o zwolnienie ze służby, Szef SKW jest zobligowany do jego zwolnienia w trybie art. 19 ust. 3 ustawy o SKW. W sytuacji, w której do Szefa SKW wpłynął wniosek funkcjonariusza z dnia (...) stycznia 2018 r. o zwolnienie ze służby z dniem (...) maja 2018 r., organ nie miał możliwości wyboru, został bowiem przez ustawodawcę zobligowany do zastosowania adekwatnego do takiej sytuacji przepisu prawa. Organ podkreślił, że decyzja ta nie była zależna od uznania administracyjnego, zostały bowiem spełnione obligatoryjne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby w SKW.

Wobec ustalonego stanu faktycznego, rozpatrując sprawę funkcjonariusza, organ nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia rozkazu personalnego wydanego w dniu (...) lutego 2018 r. Organ nie miał wątpliwości, że raport funkcjonariusza z dnia 1(...) stycznia 2018 r., stanowił oświadczenie woli o odejściu ze służby w SKW. W związku z takim oświadczeniem Szef SKW, działając na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa, do przestrzegania których jako centralny organ administracji rządowej jest zobowiązany, wykonał wolę ustawodawcy wyrażoną w art. 19 ust. 3 ustawy o SKW.

K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaskarżonej decyzji Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie:

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezbadanie stanu faktycznego w zakresie daty nabycia przez skarżącego prawa do emerytury w pełnym wymiarze, co skutkowało wadliwą subsumcją przepisów prawa materialnego;

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 w zw. z art. 92 ust. ł i 2 ustawy o SKW poprzez bezprawne pozbawienie skarżącego przysługującego mu świadczenia zarówno ze względu na obrazę literalnego brzmienia wymienionych przepisów, jak i wartości, które legły u podstaw przyznania dodatkowych świadczeń funkcjonariuszom zwalnianym ze służby po uzyskaniu uprawnienia do emerytury w pełnym wymiarze;

- art. 104 w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe zwolnienie skarżącego na innej podstawie prawnej, pomimo kumulatywnego spełnienia przesłanek zwolnienia na podstawie konkurujących przepisów w sytuacji, gdy przesłanka zwolnienia w związku z uzyskaniem prawa do emerytury w pełnym wymiarze została spełniona wcześniej i wynikowe wydanie decyzji odmawiającej zmiany rozkazu personalnego;

II. naruszenie prawa materialnego:

- art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o SKW poprzez niezastosowanie tegoż przepisu, pomimo zaistnienia przesłanek do jego zastosowania; naruszenie prawa materialnego,

- art. 19 ust. 3 ustawy o SKW poprzez zastosowanie tego przepisu do zwolnienia skarżącego ze służby pomimo uprzedniego spełnienia przesłanek zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 tejże ustawy, a także poprzez zastosowanie przepisu mniej korzystnego dla skarżącego w sytuacji kumulatywnego spełnienia przesłanek zwolnienia z obu wyżej wymienionych podstaw;

- art. 19 ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o SKW poprzez zwolnienie skarżącego ze służby w sposób pozbawiający go przysługujących mu na mocy art. 19 ust. 2 pkt 5 świadczeń;

- art. 65 § 1 k.c. poprzez wadliwą wykładnię oświadczenia woli złożonego przez skarżącego w piśmie z (...) czerwca 2018 r., a w szczególności poprzez nieuwzględnienie zawartego w tymże piśmie oświadczenia o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu;

- art. 88 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z oświadczenia skarżącego datowanego na (...) czerwca 2018 r. w sposób jednoznaczny wynika, że nie złożyłby raportu o zwolnienie od służby, gdyby przypuszczał, że da to organowi asumpt do zwolnienia skarżącego w sposób pozbawiający go wypracowanych świadczeń;

- art. 2 Konstytucji RP zasady ochrony praw słusznie nabytych poprzez bezzasadne zwolnienie skarżącego na podstawie przepisu ograniczającego wypłatę słusznie nabytych przez niego świadczeń.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 155 k.p.a. stanowiący, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. ma charakter konstytutywny (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018 r. II OSK 992/16).

Przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji (wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r. II OSK 3160/14, wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2018 r., II OSK 1088/17).

Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej (wyrok NSA z dnia 14 października 2016 r. II OSK 3375/14).

Nadto z treści art. 155 k.p.a. wynika, że w przypadku gdy w postępowaniu występuje więcej niż jeden podmiot mający przymiot strony postępowania, przez zgodę strony, niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej, rozumieć należy nie wyłącznie zgodę strony inicjującej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób (podmiotów) mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie na podstawie cytowanego przepisu. Zgoda na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. musi być wyraźna i nie może być dorozumiana ani domniemana (wyrok NSA z dnia 01.12.2015, II OSK 828/14).

Przechodząc do analizy zastosowania art. 155 k.p.a. należy stwierdzić, że organ nie miał podstaw do zmiany decyzji w określonym w ww. przepisie trybie.

Postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby zostało zainicjowane złożonym przez niego w dniu (...) stycznia 2018 r. raportem, w którym ppłk K. B. wystąpił o zwolnienie ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) z dniem (...) maja 2018 r. Treść wniosku, znajdującego się na k.1 akt administracyjnych sprawy, nie pozostawia żadnych wątpliwości co do woli skarżącego.

W konsekwencji złożonego wniosku, rozkazem personalnym nr (...) z dnia (...) lutego 2018 r., na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1516) Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego zwolnił funkcjonariusza ze służby.

Mimo zawartego w rozkazie pouczenia, skarżący nie wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem po upływie terminu rozkaz stał się ostateczny. Do dnia wydania wyroku w sprawie niniejszej K. B. nie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli, złożonego w raporcie z dnia (...)01.2018 r.

Zaistniała sytuacja prawna wyklucza zatem możliwość wyeliminowania rozkazu personalnego z obrotu prawnego, gdyż nie zaistniały przesłanki zastosowania art. 155 k.p.a. Nadto, jak wskazano powyżej, do wyeliminowania rozkazu z porządku prawnego w trybie art. 155 k.p.a. konieczna byłaby zgoda wszystkich podmiotów, w tym wypadku-również organu, który takiej zgody nie udzielił. Gdyby było inaczej, organ dałby temu wyraz w stosownej decyzji.

W zaprezentowanym stanie faktycznym nie było zatem podstaw do zastosowania wobec skarżącego przepisu innego niż art. 19 ust. 3 ustawy o SKW, iż funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 6 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Ponieważ skarżący wskazał inny, krótszy termin zwolnienia ze służby, został z niej zwolniony zgodnie ze swoim wnioskiem. Podstawa prawna zwolnienia, tj. art. 19 ust. 3 ustawy o SKW, została wyraźnie wskazana w treści rozkazu personalnego z dnia (...) lutego 2018 r. i mimo pouczenia, skarżący nie wykorzystał przysługujących mu środków zaskarżenia rozkazu.

Sąd, analizując akta sprawy nie znalazł żadnych podstaw do uznania za prawdziwe twierdzeń skarżącego, jakoby istniała inna, niż wskazana podstawa prawna jego zwolnienia, albo aby został potraktowany niewłaściwie.

W szczególności organ nie miał podstaw do ustalenia i twierdzenia, że celem skarżącego było skorzystanie z uprawnień emerytalnych, a co za tym idzie, organ nie mógł "z urzędu" zastosować jako podstawy zwolnienia ze służby art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o SKW. Przepis ten stanowi, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych. Brzmienie przepisu wyraźnie wskazuje na fakultatywność jego zastosowania oraz zależność tej możliwości (wyłącznie) od uznania organu.

We wniosku i aktach skarżącego brak jakiejkolwiek wzmianki, iż zaistniała przesłanka zastosowania ostatnio wymienionego przepisu, tj. nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych. Skoro skarżący miał zamiar skorzystać z uprawnień emerytalnych, powinien wyraźnie ten zamiar wyartykułować w raporcie, ewentualnie - po wydaniu rozkazu personalnego-złożyć wniosek o jego ponowne rozpoznanie.

W opisanej sytuacji brak również podstaw do zastosowania art. 88 § 1 k.c. Zgodnie z powołanym przepisem uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.

W aktach sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek oświadczenia skarżącego, które mogłoby zostać zakwalifikowane jako spełniające przesłanki z art. 88 § 1 k.c.: skarżący nigdy takiego oświadczenia nie złożył.

Nadto podkreślenia wymaga brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia za prawdziwe twierdzenia skarżącego, że jego oświadczenie woli-raport z dnia (...).01.2018 r. został złożony pod wpływem błędu. Dołączona do skargi karta informacyjna leczenia w dziennym oddziale psychoterapii nie wskazuje, aby leczenie to, wszczęte (...).01.2018 r., miało wpływ na wcześniej złożony raport.

Zupełnie gołosłowne jest zawarte w skardze twierdzenie skarżącego o naruszeniu art. 65 § 1 k.c. poprzez wadliwą wykładnię oświadczenia woli złożonego przez skarżącego w piśmie z (...) czerwca 2018 r., a w szczególności poprzez nieuwzględnienie zawartego w tymże piśmie oświadczenia o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Mimo wnikliwej analizy powołanego pisma skarżącego Sąd nie dopatrzył się w nim odwołania oświadczenia o cofnięciu oświadczenia woli o rezygnacji ze służby w SKW, zawartego w raporcie z dnia (...) stycznia 2018 r.

Gwarantowana w art. 2 Konstytucji RP zasada ochrony praw słusznie nabytych, powołana w skardze, odnosi się tylko do sytuacji, w której podmiot z tych praw chce skorzystać. Z raportu skarżącego nie wynika, aby chciał skorzystać z uprawnień emerytalnych, a korzystanie z nich nie jest obligatoryjne. Organ nie ma też podstawy domniemywać chęci korzystania z nich przez osobę w wieku 59 lat (w dacie złożenia raportu), nie znajdującą się wieku emerytalnym (obliczanym na podstawie przepisów ogólnych).

Podsumowując powyższe rozważania Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie są uzasadnione.

Należało zatem orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.