Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1756969

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 25 maja 2015 r.
II SA/Wa 2266/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak.

Sędziowie WSA: Adam Lipiński (spr.), Eugeniusz Wasilewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2015 r. sprawy ze skargi O. B. i A. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy (...) z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych

1.

stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały w części dotyczącej O. B. i A. D. z naruszeniem prawa,

2.

zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości,

3.

zasądza od Zarządu Dzielnicy (...) na rzecz O. B. i A. D. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Zarząd Dzielnicy (...) uchwałą nr (...) z dnia (...) stycznia 2014 r. w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych, działając na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 i z 2010 r. Nr 203, poz. 6025) oraz § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), odmówił zakwalifikowania wniosków o najem lokali wnioskodawcom wymienionym w załączniku do uchwały.

Wśród tych wniosków znalazł się wniosek małżonków O. B. i A. D.

W uzasadnieniu uchwały, w części dotyczącej powyższego wniosku, organ wskazał co następuje:

Małżeństwo O. B. i A. D. wraz z 4 dzieci: M. A. D. (ur. 2007 r.), M. D. (ur. 2008 r.), M. D. (ur. 2011 r.) i M. D. (ur. 2013 r.), obywatele (...) narodowości (...) zwrócili się z prośbą o najem lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu miasta. Zainteresowani przyjechali do Polski w 2004 r. i do 2007 r. zamieszkiwali w Ośrodkach dla uchodźców. W 2007 r. rodzina opuściła Ośrodek dla Uchodźców przy ul. (...) w (...) i do stycznia 2008 r. wynajmowała lokale mieszkalne na terenie (...). Od stycznia 2008 r. wnioskodawcy wraz z dziećmi mieszkają w lokalu przy ul. (...) w (...). W dniu (...) listopada 2013 r. została zawarta na czas nieoznaczony umowa najmu ww. lokalu pomiędzy jego właścicielem, a A. D. Na koncie przedmiotowego lokalu nie występują zaległości czynszowe. Zgodnie z decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia (...) kwietnia 2007 r., małżonkom odmówiono nadania statusu uchodźcy, natomiast udzielono zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców najstarszemu synowi również odmówiono nadania statusu uchodźcy, natomiast udzielono zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pozostałej 3 dzieci decyzjami Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówiono nadania statusu uchodźcy, a udzielono ochrony uzupełniającej. Wnioskodawczyni jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Rodzina utrzymuje się z pomocy rodziny w miesięcznej kwocie (...) zł, wynagrodzenia za pracę na umowę zlecenie i zasiłku pielęgnacyjnego A. D., świadczeń rodzinnych na dzieci oraz świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej najmłodszego dziecka, dodatkowo rodzina korzysta z pomocy OPS w formie zasiłku celowego. W okresie luty - sierpień wnioskodawca pobierał zasiłek stały z OPS, natomiast od czerwca 2013 r. ma przyznaną rentę socjalną. A. D. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane na stałe. Zgodnie z § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które spełniają kryterium metrażowe, tj. zamieszkują w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej oraz kryterium dochodowe, które obecnie wynosi 1.329,84 zł dla gospodarstw wieloosobowych. Ponadto zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków, należy poddać wnikliwej analizie posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymieniony w § 6 ust. 1 pkt 1, tj. własność lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i możliwość jego używania lub posiadanie spółdzielczego prawa do lokalu, jak także posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Biorąc pod uwagę fakt, iż zainteresowani mają zawartą umowę najmu lokalu na czas nieoznaczony, a więc posiadają tytuł prawny do zajmowanego lokalu, działając w oparciu o § 22 ust. 2 pkt 3, brak jest możliwości zakwalifikowania do realizacji wniosku o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta na tzw. zasadach ogólnych.

O. B. i A. D. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Zarząd Dzielnicy (...) uchwałą z dnia (...) października 2014 r. odmówił uwzględnienia powyższego wezwania.

O. B. i A. D. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której uchwale nr (...) z dnia (...) stycznia 2014 r. Zarządu Dzielnicy (...) zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: § 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (dalej: Uchwała) w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez:

- nieustalenie czy lokal, w którym zamieszkują skarżący na podstawie umowy najmu, zabezpiecza ich potrzeby mieszkaniowe w taki sposób, że nie można uznać skarżących za osoby pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych, o których mowa w § 4 Uchwały;

- nieustalenie, czy w świetle treści § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a Uchwały w szczególnej sytuacji skarżących, będą miały zastosowanie normy metrażowe z § 4 ust. 1 Uchwały;

- zaniechanie poczynienia ustaleń w zakresie stanu zdrowia wnioskodawcy i możliwości normalnego rozwoju dzieci w obecnych warunkach mieszkaniowych, gdy ustalenie tych okoliczności decyduje o możliwości zastosowania przesłanki metrażowej;

- zaniechanie poddania wnikliwej analizie możliwości zamieszkiwania skarżących w lokalu przy ul. (...) - wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ograniczenie się do stwierdzenia, że skarżący posiadają umowę najmu lokalu i zaniechania dalszych czynności procesowych w celu ustalenia, czy mimo posiadania tytułu prawnego do lokalu skarżący pozostają z rodziną w trudnych warunkach mieszkaniowych;

- art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a., tzn. zasady ochrony zaufania strony postępowania do organu rozpoznającego jej sprawę, której urzeczywistnieniu służy m.in. obowiązek wyjaśniania przesłanek, ukierunkowujących załatwienie sprawy administracyjnej w określony sposób poprzez dopuszczenie do wskazanych wyżej uchybień procesowych.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W uzasadnieniu skargi O. B. i A. D. wskazali między innymi, iż przyjęte przez organ ustalenia faktyczne nie obejmowały wszystkich okoliczności istotnych dla podjęcia uchwały zgodnie z powołanymi przepisami. Nie ustalono czy niepełnosprawność (A. D.) może wpływać na sytuację rodzinną oraz społeczną. Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że skarżący posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, natomiast nie zbadał, czy okoliczność ta jest przyczyną trudnej sytuacji rodziny. Tymczasem okoliczność ta była konieczna do zbadania w przedmiotowej sprawie i gdyby organ ustalił, że skarżący znajdują się w trudnej sytuacji z powodu niepełnosprawności, to przesłanka "metrażowa" nie miałaby w tej sprawie w ogóle zastosowania (na mocy § 5 Uchwały). Z powodu niepełnosprawności (A. D.) - kłopoty z poruszaniem się, funkcjonowanie rodziny z 4 dzieci na tak małej powierzchni wręcz uniemożliwia normalne życie. Dodatkowo, obecna sytuacja źle wpływa na rozwój dzieci. Podkreślili także, iż sama okoliczność wynajmowania przez skarżących mieszkania nie przesądza o braku przesłanki zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i na tę okoliczność przywołali wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Op 342/12. W ocenie skarżących zaskarżona uchwała narusza prawo i nosi cechy dowolności.

Zarząd Dzielnicy (...) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Organ wskazał na negatywne zaopiniowanie wniosku przez komisję mieszkaniową, z uwagi na posiadanie przez zainteresowanych umowy najmu lokalu przy ul. (...) w (...) na czas nieoznaczony. Wskazał także, iż kryteria metrażowe to nie jedyne kryteria brane pod rozwagę przez organ. W zakresie naruszenia przepisów art. 11 i art. 77 k.p.a., organ podniósł, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie nie jest decyzją administracyjną i do postępowania w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy k.p.a.

W niniejszej sprawie zgłosiło udział, jako uczestnik postępowania, Stowarzyszenie (...), które poparło skargę.

Na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił Stowarzyszenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Badana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona uchwała nr (...) Zarządu Dzielnicy (...) z dnia (...) stycznia 2014 r., w części dotyczącej rozpatrzenia wniosku skarżących O. B. i A. D. o najem lokalu mieszkalnego w sposób istotny narusza parwo.

Przepisy prawa miejscowego, to jest uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.) zobowiązują organ do poddania wnikliwej analizie wniosków o najem lokali mieszkalnych z zasobu mieszkaniowego (...).

W szczególności § 22 ust. 2 pkt 3 powyższej Uchwały zobowiązuje organ do poddania wnikliwej analizie okoliczność posiadania innego tytułu do lokalu mieszkalnego, niż lokal wymieniony w § 6 ust. 1 pkt 1 Uchwały.

W niniejszej sprawie Zarząd Dzielnicy (...) w zaskarżonej uchwale z dnia (...) stycznia 2014 r. odniósł się jedynie do faktu wynajmowania przez rodzinę skarżących, na mocy umowy prywatnej, lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w (...) i z tego faktu wywiódł, iż skarżący posiadają uregulowaną sprawę mieszkaniową.

Żaden przepis Uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. automatycznie nie wyłącza, z grona osób ubiegających się o najem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego (...), osób legitymujących się prywatną umową najmu lokalu mieszkalnego.

Nadto wynikający z postanowień Uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. obowiązek poddania wnikliwej analizie sytuacji mieszkaniowej osób ubiegających się o uzyskanie prawa najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego (...), nakłada na organ zbadanie dogłębnie niniejszej sprawy.

Zasadom tym, wskazanym w Uchwale Rady miasta stołecznego Warszawy, organ uchybił i to w sposób mający niewątpliwie wpływ na wynik niekorzystnego dla skarżących rozstrzygnięcia.

Trafnie skarżący podnoszą w skardze abstrahowanie Zarządu Dzielnicy (...) od uregulowań zawartych w § 4 w związku z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a Uchwały.

Uzasadnienie odmowy nie zwiera żadnych ustaleń w przedmiocie zbadania potrzeb mieszkaniowych rodziny skarżących w kontekście dotychczasowych warunków mieszkaniowych. Brak jakichkolwiek ustaleń w jaki sposób dysfunkcja ruchowa skarżącego A. D. wpływa (czy też nie wpływa) na warunki mieszkaniowe sześcioosobowej rodziny przy uwzględnieniu powierzchni wynajmowanego aktualnie mieszkania przy ul. (...), stanowi istotne uchybienie organu zaleceniom zawartym w Uchwale - wnikliwej analizie wniosku.

Odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały jedynie do "normatywu metrażowego" bez dokładnego zbadania sytuacji mieszkaniowej skarżących, zwłaszcza w świetle wyżej wskazanego kontekstu - dysfunkcji ruchowej skarżącego A. D., stanowi o zasadniczym naruszeniu zasad rozpatrywania tego rodzaju spraw.

Organ abstrahuje także w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały od sytuacji majątkowej skarżących. Nie wystarczy podanie tu pewnych faktów, jak np. przebywanie O. B. na bezrobociu bez prawa do zasiłku. W niniejszej sprawie organ nie ustalił jaką konkretną kwotą z tytułu wszelkich świadczeń i darowizn (pomoc rodziny) dysponuje w skali miesiąca cała rodzina skarżących.

W świetle powyższych zarzutów skargi, zasadne jest stwierdzenie, iż zaskarżona uchwała narusza prawo i nosi cechy dowolności.

Powyższe stwierdzenie skutkuje koniecznością wyeliminowania zaskarżonej uchwały nr (...) Zarządu Dzielnicy (...) z dnia (...) stycznia 2014 r., w części dotyczącej skarżących, z obrotu prawnego. Ponieważ od daty podjęcia niniejszej uchwały do daty wydania niniejszego wyroku upłynęło już ponad rok, zasadne jest stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa (pkt 1 wyroku).

Skarga zarzuca także naruszenie zasad procedury administracyjnej - to jest naruszenie przez organ zasad wskazanych w art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. Analizując powyższy zarzut, wskazać należy, iż zasady stosowania w tego typu sprawach wprost przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przesądzone.

Jednakże niezależnie od oceny tego rodzaju zarzutów, ewidentne jest naruszenie przez organ zasad rzetelnego i wnikliwego zbadania całokształtu sprawy, którą to zasadę można wyprowadzić nie tylko z przepisów k.p.a., ale także z i przede wszystkim z wyżej wskazanych przepisów Uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.

Reasumując, Zarząd Dzielnicy (...) ponownie zbada wniosek skarżących o najem lokali mieszkalnych z zasobu mieszkaniowego (...) z uwzględnieniem wszystkich wyżej wskazanych wytycznych.

Mając powyższe na uwadze, zgodnie z treścią art. 132, art. 147 oraz art. 200 przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej uchwały Sąd orzekł na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.