II SA/Wa 2113/16, Zaskarżanie orzeczeń wojskowych komisji lekarskich. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2351694

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017 r. II SA/Wa 2113/16 Zaskarżanie orzeczeń wojskowych komisji lekarskich.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube.

Sędziowie WSA: Piotr Borowiecki (spr.), Stanisław Marek Pietras.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia (...) września 2016 r. nr (...) w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i związku schorzeń z czynną służbą wojskową

1.

oddala skargę w części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej,

2.

odrzuca skargę w pozostałej części.

Uzasadnienie faktyczne

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej także: "CWKL") orzeczeniem z dnia (...) września 2016 r., nr (...), działając na podstawie przepisów art. 5 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 z późn. zm.) oraz § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), a także § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761), po rozpatrzeniu odwołania (...) K. W. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. (dalej także: "RWKL") z dnia (...) sierpnia 2016 r., nr (...) w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N - Zał. 1, Grupa I - niezdolny do zawodowej służby wojskowej - utrzymała w mocy ww. orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej.

Zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia (...) sierpnia 2016 r. Wojskowa Komenda Uzupełnień w G. skierowała (...) K. W. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. celem przeprowadzenia badania lekarskiego określającego aktualną zdolność skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K., po przeprowadzeniu badań lekarsko-specjalistycznych, wydała w dniu (...) sierpnia 2016 r. orzeczenie nr (...), w którym rozpoznała u orzekanego:

Pkt 8 Rozpoznanie:

1. Przewlekłe zakażenie HBV - § 44 pkt 12,

2. Obniżenie ostrości wzroku obu oczu - § 13 pkt 2

VOD = (...) sc VOS = (...) cc -(...) Dcyl ax (...) = (...)

Orzekanego uznano za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N - Zał. 1; Grupa I.

Ustalono jednocześnie, że schorzenia wymienione w pkt 1 i 2 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

RWKL nie określiła inwalidztwa.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia RWKL w K. stwierdziła, że na postawie wykonanych badań i konsultacji specjalistycznych rozpoznała schorzenie ad 1, które mieści się w zakresie pojęciowym § 44 pkt 12, gdzie w grupie kandydatów do zawodowej służby wojskowej przewidziano wyłącznie kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

W piśmie z dnia (...) sierpnia 2016 r. skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia RWKL z dnia (...) sierpnia 2016 r. do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W.

W odwołaniu skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. Skarżący podniósł, że w dniu (...) sierpnia 2016 r. odbył konsultacje u (...) W. S., specjalisty chorób zakaźnych, który jest lekarzem prowadzącym skarżącego od momentu stwierdzenia u niego choroby wirusowego zapalenia wątroby typu B. Skarżący zauważył, że w oparciu o odpowiednie dokumenty, lekarz ten stwierdził, iż brak jest przeciwskazań medycznych wynikających z przebytej w dzieciństwie choroby wątroby i utrzymującego się dodatniego wyniku HBsAg do podjęcia dowolnego zatrudnienia.

Do odwołania skarżący załączył opinię wskazanego wyżej lekarza wraz z dodatkową dokumentację medyczną.

W wyniku rozpoznania odwołania Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia (...) września 2016 r., nr (...), utrzymała w mocy ww. orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia (...) sierpnia 2016 r., nr (...) w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N - Zał. 1, Grupa I - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła, że analiza dokumentacji orzeczniczej przedmiotowej sprawy wykazała, że RWKL przeprowadziła stosowne badania diagnostyczne, tj. badanie poziomu HBsAg w dniu (...) sierpnia 2016 r. Badanie to potwierdziło obecność wirusa HBV. Równocześnie, jak wskazała CWKL, konsultacja internistyczna w dniu (...) sierpnia 2016 r. zdiagnozowała przebyte w dzieciństwie WZW typ B (vide: konsultacja lek. med. M. O.).

W konsekwencji, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska uznała, iż RWKL miała pełne podstawy do rozpoznania schorzeń wymienionych w orzeczeniu. Zdaniem CWKL, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. prawidłowo zastosowała przywołane przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, stwierdzając, iż na podstawie wykonanych badań rozpoznanie w pkt 8.1 powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.

Ponadto, CWKL wskazała, że załączony do odwołania wynik poziom ilościowy HBV w badaniu nr (...) potwierdza pozytywny wynik badania wykonanego na zlecenie RWKL. Jednocześnie CWKL zauważyła, iż taka sama sytuacja występuje w przypadku opinii lekarskiej dr. W S. - specjalisty chorób zakaźnych, którą skarżący załączył do odwołania, a w której konsultujący lekarz specjalista potwierdził niską wiremię 560 IU/ml, wykluczając obecnie konieczność leczenia i jednocześnie wskazując na konieczność okresowej kontroli. Zdaniem CWKL, przytoczona w tym miejscu opinia i badanie wskazują na przewlekłe zapalenie wątroby typu B, leczone interferonem z normalizacją wyników biochemicznych i brakiem eliminacji wirusa. W tej sytuacji, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska uznała, iż wskazane schorzenie w przypadku kwalifikacji do zawodowej służby wojskowej - wg § 44 pkt 12 w tej grupie orzekanych - skutkuje bezwzględnie kategorią N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Biorąc pod uwagę powyższe, CWKL stwierdziła, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia RWKL w K.

W piśmie z dnia (...) listopada 2016 r. skarżący, działając za pośrednictwem CWKL, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia (...) września 2016 r.

Zaskarżając w całości powyższe orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., skarżący zarzucił temu organowi:

I.

naruszenie prawa materialnego - poprzez:

1)

błędne zastosowanie § 44 pkt 12 zał. nr 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - poprzez niewłaściwe zastosowanie i zaszeregowanie schorzenia (przebyte w dziecińskie zapalenie wątroby typu B bez uszkodzenia wątroby w chwili orzekania) do § 44 pkt 12 zał. nr 1 rozporządzenia jako przewlekle zakażenie HBV;

2)

niezastosowanie § 44 pkt 13 załącznika nr 2 II cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. - poprzez brak zastosowania, w sytuacji, gdy orzekany w chwili zgłoszenia się na badania oraz składając odwołanie wykazał, iż jego wątroba nie jest uszkodzona, a zatem spełniał przesłanki do zakwalifikowania jego stanu zdrowia jako: ozdrowieńcy po WZW bez uszkodzenia wątroby.

Z ostrożności procesowej skarżący podniósł również zarzut niezastosowanie § 44 pkt 12 załącznika nr 2 I cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. - poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy zastosowanie ww. paragrafu wobec skarżącego pozwalałoby na zakwalifikowanie go, jako zdolnego do zawodowej służby wojskowej, gdyż wskazany paragraf daje możliwość uznania osób z kwalifikacją przewlekłe zakażenie wątroby HBV jako Z/N.

II.

naruszenie przepisów postępowania - poprzez:

1)

naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. - poprzez wydanie orzeczenia odwoławczego po upływie wskazanego w ustawie terminu załatwienia sprawy (w ciągu miesiąca od otrzymania odwołania);

2)

naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wyjaśnienia i wskazania przesłanek, którymi kierowały się organy obu instancji, orzekając na postawie załącznika nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., a nie na podstawie załącznika nr 2 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.;

3)

naruszenie art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 k.p.a. - przez ich niezastosowanie, i w konsekwencji niepowiadomienie skarżącego zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji o zakończeniu czynności związanych z procesem orzekania oraz o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie, co spowodowało wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, należytego i wyczerpującego informowania stron oraz z zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu;

4)

naruszenie art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. - poprzez zaniechanie w przedmiocie stwierdzenia przez organ drugiej instancji naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania przez organu pierwszej instancji;

5)

naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego w sprawie oraz jego wadliwą analizę na etapie wydawania orzeczenia, prowadzące do przyjęcia, iż obecny stan zdrowia skarżącego pozwala na zakwalifikowanie w ramach kategorii N; naruszenie to polegało ponadto na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w taki sposób, aby dostatecznie i obiektywnie stwierdzić, czy skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej; jednocześnie, zdaniem skarżącego, naruszenie to polegało na dokonaniu oceny materiału dowodowego w sposób nieobiektywny, arbitralny i oderwany od rzeczywistości, zasad logiki i wiedzy medycznej, co w konsekwencji doprowadziło do oceny materiału dowodowego, która przybrała charakter dowolny; skarżący uznał ponadto, że naruszenie to polegało na nieprzeprowadzeniu ponownych badań lekarskich lub badań specjalistycznych, które pozwoliłyby jednoznacznie stwierdzić, że u skarżącego nie występuje uszkodzenie wątroby; skarżący uznał, że naruszenie to polegał także na dokonaniu błędnej wykładni zgromadzonego w sprawie materiału, co doprowadziło do niewłaściwego przypisania opiniowanemu przewlekłego zakażenia HBV, zamiast uznania go za ozdrowieńca po WZW bez uszkodzenia wątroby.

Mając na względzie wyżej postawione zarzuty, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zarówno zaskarżonego orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia (...) września 2016 r., jak również poprzedzającego go orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia (...) sierpnia 2016 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, że w trakcie prowadzonego postępowania organy obu instancji naruszyły szereg przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżący zauważył, iż zasadą stosowaną w procesie orzekania przez wojskowe komisje lekarskie jest ustalanie stanu zdrowia orzekanego, w oparciu o wyniki przeprowadzonych w tym celu badań, a także dokumentację medyczną skompletowaną w trakcie całego procesu leczenia, oraz uzasadnienie orzeczenia zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 k.p.a.

Mając powyższe na względzie, skarżący wskazał, że już na etapie początkowym prowadzonego postępowania, organy administracji dopuściły się uchybień i zaniedbań, które w konsekwencji doprowadziły do naruszenia przepisów postępowania. Skarżący, powołując się na przepisy art. 9 i art. 10 k.p.a., uznał, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, nie podjął żadnych czynności w celu poinformowania skarżącego o toczącym się postępowaniu, a także nie poinformował strony o przysługujących jej uprawnieniach w kwestii zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, przez co naruszył dyspozycje art. 9 i art. 10 k.p.a., co w konsekwencji skutkowało także naruszeniem art. 8 k.p.a.

Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 107 § 3 k.p.a., skarżący stwierdził, że w treści uzasadnienia obu spornych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich zabrakło kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy informacji dotyczącej powołania, jako podstawy prawnej, załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Skarżący uznał, że organy obu instancji nie wskazały, dlaczego skarżący został zakwalifikowany do katalogu chorób i ułomności stanowiących załącznik nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., w sytuacji istnienia w systemie aktów prawnych dwóch załączników. Zdaniem skarżącego, błąd organów administracji w tym zakresie jest tym bardziej istotny, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, że jednostka choroba, do której został zaszeregowany skarżący, posiada różną kwalifikację w zależności od przyjęcia jako podstawę prawną rozstrzygnięcia załącznika nr 1, bądź załącznika nr 2.

Skarżący, nie zgadzając się z orzeczeniem wydanym przez RWKL i zakwalifikowaniem schorzenia do § 44 pkt 12 załącznika nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., zauważył, że w orzeczeniu lekarskim załączonym do odwołania można wyczytać, iż " (...) Leczenie skuteczne, uzyskano serokonwersję w układzie antygenu "e", z następową trwałą normalizacją uprzednio podwyższonych wyników badań biochemicznych. (...) Badanie oraz analiza dokumentacji pozwalają wykluczyć obecnie konieczność leczenia Pana K. W. (...)". W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, nie jest słusznym zakwalifikowanie osoby zdrowej, w ocenie lekarza specjalisty, do kategorii osób chorujących na przewlekłe zapalenie HBV.

Skarżący wskazał, że gdyby jednak uznać, iż wojskowa komisja lekarska orzekająca w sprawie skarżącego właściwie dokonała oceny stanu zdrowia, należy zauważyć, że ta sama kwalifikacja w oparciu o część I załącznika nr 2 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., skutkuje orzeczeniem w stosunku do orzekanego kategorii zdrowia Z lub N. Dodatkowo, skarżący zwrócił uwagę na fakt, że w części II załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia, wprowadzona została kategoria "ozdrowieńcy po WZW bez uszkodzenia wątroby" - § 44 pkt 13.

Skarżący uznał, iż wskazana powyżej rozbieżność w kwalifikacji jednostek chorobowych pozwala przypuszczać, że orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej, wydane w oparciu o załącznik nr 2, uznawałoby orzekanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego, brak uzasadnienia spornych orzeczeń w tym zakresie przez organy obu instancji skutkowały naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który ewidentnie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, jakim jest ustalenie zdolności do pełnienie zawodowej służby wojskowej. Skarżący zarzucił, iż uzasadnienie orzeczenia zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji, nie odpowiada wymogom stawianym przez dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, skarżący zarzucił, że w treści orzeczeń organów obu instancji, brak jest także uzasadnienia odnośnie podstaw zakwalifikowania orzekanego do konkretnego paragrafu i punktu określonego w załączniku do rozporządzenia. W ocenie skarżącego, samo powołanie się przez CWKL na przepis § 44 pkt 12 załącznika nr 1 do rozporządzenia, nie czyni zadość wymaganiom k.p.a., albowiem w żaden sposób nie uzasadnia przedmiotowej decyzji. W ocenie skarżącego, czyniąc zadość wymogom k.p.a., należało wskazać, jakie konkretnie okoliczności związane ze schorzeniem zadecydowały o takiej decyzji. Powołując się na stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 8 września 1999 r., sygn. akt. III SA 673/99, skarżący wskazał, że przy tak ogólnie sformułowanych w przepisach prawa przesłankach zaliczenia do kat. "N" albo do kat. "Z", zadaniem organu decyzyjnego jest szczególnie wnikliwe dokonanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Nie wystarczy zatem, jak wskazał skarżący, wymienić rodzaj przeprowadzonych badań i stwierdzone jednostki chorobowe, ale trzeba także wyjaśnić, jakie konkretne spostrzeżenia w toku danego badania zadecydowały o stwierdzeniu danej jednostki chorobowej.

Skarżący wskazał, że nie miał dotąd żadnych poważnych problemów ze zdrowiem. Podniósł, iż jest osobą niepalącą, nienadużywającą alkoholu, nie sięga po inne używki i prowadzi zdrowy tryb życia, będąc absolwentem Akademii Wychowania Fizycznego w K. Skarżący podniósł, że zakwalifikowanie jego stanu zdrowia do kategorii "N" jest tym bardziej zaskakujące, o ile weźmie się pod uwagę to, iż skarżący znajduje się w bardzo dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. Skarżący zauważył, że w roku 2016 rozpoczął i pomyślnie zakończył służbę przygotowawczą do Narodowych Sił Rezerwy w C. S. A. i U. w T., a także wskazał, iż podpisał również 2-letni kontrakt na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sil Rezerwowych (seria (...) z dnia (...) kwietnia 2016 r.). Skarżący nadmienił jednocześnie, iż z ogólnym wynikiem bardzo dobrym ukończył szkolenie podstawowe dla kandydatów na żołnierzy zawodowych zorganizowane w C. S. A. i U.

Ponadto, skarżący wskazał, iż orzeczenie wydane wobec skarżącego przez RWKL w B. w dniu (...) kwietnia 2016 r. nie stwierdziło jednostki chorobowej przewlekłe zakażenie HBV. Tym samym, skarżący podniósł, iż jest zaskoczony treścią i rozpoznaniem wynikającym z zaskarżonych orzeczeń RWKL w K. i CWKL w W.

Skarżący zarzucił ponadto, że w trakcie prowadzonego postępowania, organ drugiej instancji naruszył także art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., albowiem utrzymując w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, CWKL nie zdecydowała się na przeprowadzenie w sprawie postępowania administracyjnego, poprzestając jedynie na ustaleniach poczynionych przez RWKL w K. i dowodach zebranych przez tą komisję. Tymczasem, jak zauważył skarżący, jedna z podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności postępowania, wyrażona w treści art. 15 k.p.a., z której wynika, że istotą administracyjnego toku instancji jest dwukrotne rozstrzygnięcie tej samej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA z 1997 r. Nr 1, poz. 35).

Skarżący zarzucił również naruszenie przez organ drugiej instancji przepisu art. 35 § 3 zd. 2 k.p.a., z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminie miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

Należy zauważyć jednocześnie, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi, Sąd ma obowiązek zbadać, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi w ogóle należy do właściwości sądów administracyjnych, albowiem granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP, z treści którego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej.

Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia (...) września 2016 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komicji Lekarskiej w K. z dnia (...) sierpnia 2016 r., w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej określenia zdolności skarżącego K. W. do pełnienia zawodowej służby wojskowej, skarga podlegała oddaleniu, jako nieuzasadniona, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdzając w powyższym zakresie przesłankę do odrzucenia skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zauważył, że na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia (...) września 2016 r. w części utrzymującej w mocy orzeczenie RWKL w K. z dnia (...) sierpnia 2016 r. w zakresie orzeczenia o związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu, należy przede wszystkim zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1203/04 (publik. (w:) https://orzeczenia.nsa.gov.pl), wyraźnie wskazał, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.

Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, określające ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1534 z późn. zm.), czy też ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 z późn. zm.). Orzeczenia tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego.

Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

Warto zauważyć, że potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (por. uchwała składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99; publik. (w:) OSNP z 2000 r., nr 5, s. 167). Analogiczne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (publik. (w:) ONSA z 2001 r., zeszyt Nr 2, poz. 47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04.

W niniejszej sprawie, jak wynika wyraźnie z treści skargi, przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w całości, a więc także w zakresie dotyczącym ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową.

Tymczasem, na tę kategorię orzeczeń Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność skargi w ww. zakresie i ją odrzucić.

Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w W. z dnia (...) września 2016 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w K. z dnia (...) sierpnia 2016 r. w części dotyczącej określenia zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaznaczenia wymaga, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o sformalizowanym charakterze.

Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 z późn. zm.). Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, zaś w załączniku nr 5 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 17 cyt. rozporządzenia i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 18 ust. 1 i § 23 ust. 2 cyt. rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (§ 22 ust. 1).

Co do zasady, jak stanowi przepis § 23 ust. 2 omawianego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., działając jako wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

Mając powyższe na uwadze, należy wyraźnie stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, tj. czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.

Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że orzekająca w pierwszej instancji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie, o czym przesądza przepis § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Stosownie do § 20 ust. 1 ww. rozporządzenia, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. orzekała w składzie trzech lekarzy. Swoje orzeczenie wydała na podstawie wykonanych badań i konsultacji specjalistycznych skarżącego.

W ocenie Sądu, uznać należy, że również Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., orzekając w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 7 w zw. z § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K., CWKL podzieliła stanowisko RWKL odnośnie niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie zostało wydane w następstwie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej stosownie do § 23 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.

Zaznaczyć przy tym należy, że użyte przez prawodawcę w ww. przepisie sformułowanie, iż "W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne" oznacza, że uzupełnienie postępowania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską, jako komisję odwoławczą, ma charakter fakultatywny. Nie oznacza natomiast obowiązku po stronie tej komisji podjęcia dodatkowych czynności procesowych w sytuacji, gdy wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały w sposób wszechstronny wyjaśnione na etapie postępowania przed wojskową komisją lekarską rozstrzygająca w pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy ponadto wskazać, iż wojskowe komisje lekarskie, orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej zobligowane są do ścisłego przestrzegania przepisów regulujących ich funkcjonowanie.

Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne dla potrzeb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie realizują placówki medyczne wybrane przez Ministra Obrony Narodowej. Natomiast na podstawie art. 5 ust. 6a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez wojskową komisje lekarską, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym.

Z powyższych regulacji prawnych wynika jednoznacznie, że wszelkie badania i konsultacje, które przeprowadzane są w ramach postępowania orzeczniczego, wykonywane są przez niezależne placówki medyczne wyłonione w tym celu na zasadach przetargu. Wobec powyższego, zarzuty formułowane przez skarżącego są chybione i wskazują jedynie na prawidłowe, zgodne z przepisami postępowanie lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich.

Ponadto, warto podkreślić, że pomimo tego, iż wojskowe komisje lekarskie wydają rozstrzygnięcie na stan zdrowia z dnia orzekania, to dla rozpoznania niektórych ze schorzeń wymienionych w załącznikach do rozporządzenia niezbędna jest analiza wcześniejszej dokumentacji medycznej, bowiem nie można postawić rozpoznania na podstawie jednego badania czy konsultacji specjalistycznej.

W tej sytuacji, ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego niedostatecznego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia CWKL, uznać należy, iż - wbrew sugestiom strony skarżącej - Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., uzasadniając podjęte rozstrzygniecie, szczegółowo opisała stwierdzone rozpoznania oraz przeprowadzone badania lekarskie i konsultacje specjalistyczne. Zdaniem Sądu, CWKL zasadnie wskazała w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, iż z analizy dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej w sprawie wynika jednoznacznie, iż przeprowadzone w dniu (...) sierpnia 2016 r. stosowne badania diagnostyczne, tj. badanie poziomu HBsAg, potwierdziło obecność wirusa HBV. Równocześnie, jak słusznie wskazała CWKL konsultacja internistyczna przeprowadzona w dniu (...) sierpnia 2016 r. zdiagnozowała przebyte w dzieciństwie WZW typ B. W ocenie Sądu, uznać należy zatem, iż na podstawie całości dokumentacji orzeczniczej, a także w oparciu o stosowne przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. miała pełne podstawy do rozpoznania schorzeń wymienionych wcześniej w spornym orzeczeniu RWKL.

Ponadto, uznać należy, iż ustosunkowując się do wyników badań załączonych przez skarżącego do odwołania, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. zasadnie stwierdziła, iż załączony do odwołania wynik poziom ilościowy HBV w badaniu nr (...) potwierdza pozytywny wynik badania wykonanego na zlecenie RWKL. CWKL słusznie zauważyła również, iż w przypadku opinii lekarskiej doktora W S. - specjalisty chorób zakaźnych, która załączona została do odwołania, lekarz ten potwierdził niską wiremię 560 IU/ml. Pomimo, iż lekarz ten wykluczył obecnie konieczność leczenia skarżącego, zalecając jednocześnie konieczność okresowej kontroli, nie ulega wątpliwości, iż zarówno opinia tego specjalisty, jak i badanie załączone do odwołania, wskazują na przewlekłe zapalenie wątroby typu B, leczone interferonem z normalizacją wyników biochemicznych i brakiem eliminacji wirusa. W tej sytuacji, CWKL zasadnie przyjęła, iż schorzenie to w przypadku kwalifikacji do zawodowej służby wojskowej, w świetle § 44 pkt 12, skutkuje w tej grupie orzekanych bezwzględnie kategorią zdrowia - N.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego naruszenia polegającego na rzekomo błędnym zastosowaniu przez wojskowe komisje lekarskie obu instancji przepisu § 44 pkt 12 zał. nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., z uwagi na niewłaściwe zastosowanie i zaszeregowanie schorzenia (przebyte w dzieciństwie zapalenie wątroby typu B bez uszkodzenia wątroby w chwili orzekania) do § 44 pkt 12 zał. nr 1 rozporządzenia, jako przewlekłe zakażenie HBV i tym samym niezastosowanie § 44 pkt 13 załącznika nr 2 II do cyt. rozporządzenia, należy wyraźnie wskazać, iż skarżący został skierowany przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej. W tej sytuacji, zgodnie z uregulowaniami przedmiotowego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej, w tym pełniące służbę kandydacką na pierwszym lub drugim roku nauki (studiów) oraz osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej, ochotników i żołnierzy rezerwy ubiegających się o przyjęcie do służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych, są kwalifikowane w grupie I (kolumnie czwartej wykazu), stanowiącego załącznik nr 1 do przywołanego wyżej rozporządzenia. Z kolei, grupa II (kolumna piąta wykazu) obejmuje żołnierzy zawodowych oraz żołnierzy pełniących służbę w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych w trzecim roku i dalszych latach nauki (studiów). W tej sytuacji, zauważyć trzeba, iż wskazany przez skarżącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. stanowi "Wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej w powietrzu, służbie naziemnego zabezpieczenia lotów i służbie inżynieryjno-lotniczej oraz na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających marynarki wojennej, a także w charakterze nurków i płetwonurków", a więc w niniejszej sprawie nie mógł mieć on zastosowania. W związku z tym, Sąd stwierdził, że powyższy zarzut jest całkowicie pozbawiony zarówno podstaw faktycznych, jak i prawnych.

W ocenie Sądu, nie sposób zgodzić się również z zarzutami naruszenia przepisów art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 k.p.a., albowiem - wbrew sugestiom strony skarżącej - skarżący brał aktywny udział w każdym stadium postępowania, składając m.in. dokumenty (wyniki badań), które zostały ocenione przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W.

Sad uznał również, iż skarżący nie wykazał, aby wojskowe komisje lekarskie obu instancji wadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy (stan zdrowia i ustalone schorzenia skarżącego), a w konsekwencji bezzasadnie uznały, że skarżący jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

W tej sytuacji, skoro z utrwalonego dotychczas orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, iż kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez te sądy, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była prawidłowa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie jest władny, aby rozważać kwestie stricte medyczne.

W tej sytuacji, stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. zostało podjęte zgodnie z obowiązującymi w tej materii uregulowaniami prawnymi.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Jednocześnie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie - jak w pkt 2 sentencji przedmiotowego wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.