Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2720449

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 17 maja 2019 r.
II SA/Wa 2032/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk.

Sędziowie WSA: Piotr Borowiecki (spr.), Andrzej Wieczorek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia kopii dokumentów

1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. z dnia (...) kwietnia 2018 r.;

2. zasądza od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na rzecz skarżącego M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lipca 2018 r., nr (...), Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej także: "Prezes IPN" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 36 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2032 - dalej także: "ustawa o IPN"), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. (dalej także: "Dyrektor Oddziału IPN" lub "organ pierwszej instancji") z dnia (...) kwietnia 2018 r., nr (...) odmawiającą udostępnienia skarżącemu dokumentów dotyczących informatora ps. "(...)" w ramach uzupełnienia kwerendy dotyczącej W. W., ur. (...).08.1928 r., wskazanych we wniosku skarżącego z dnia (...) maca 2018 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu (...) marca 2018 r. do Oddziałowego Archiwum IPN w W. wpłynęło pismo skarżącego M. M. z dnia (...) marca 2018 r., w którym - drogą elektroniczną (e-mailem zwykłym) - skarżący zwrócił się o uzupełnienie kwerendy dotyczącej W. W. ur. (...).08.1928 r., poprzez udostępnienie dokumentów dotyczących rejestracji informatora "(...)".

Pismem z dnia (...) marca 2018 r., nr (...), Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. poinformował skarżącego, że jego wniosek z dnia (...) marca 2018 r. powinien być opatrzony własnoręcznym podpisem. Jednocześnie, organ pierwszej instancji wskazując, że pismo to nie spełnia wymogów, poinformował stronę skarżącą, że z uwagi na fakt, iż wniosek skarżącego zawiera braki formalne, niemożliwa jest jego skuteczna realizacja przez Oddziałowe Archiwum IPN w W.

W tej sytuacji, Dyrektor Oddziału IPN, działając na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. - dalej: "k.p.a.") w związku z art. 43 ust. 2 ustawy o IPN, wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma.

Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu (...) kwietnia 2018 r., lecz skarżący M. M. we wskazanym przez organ terminie nie uzupełnił wskazanych wyżej braków formalnych.

W tej sytuacji, Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. - powołując się na przepis art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - decyzją z dnia (...) kwietnia r., nr (...), odmówił skarżącemu M. M. udostępnienia dokumentów dotyczących informatora ps. "(...)" w ramach uzupełnienia kwerendy dotyczącej W. W., ur. (...).08.1928 r., wskazanych we wniosku skarżącego z dnia (...) maca 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Oddziału IPN stwierdził, że pismo skarżącego z dnia (...) marca 2018 r. nie spełniło wymogów formalnych określonych w art. 63 § 3a k.p.a., a zatem nie mogło być zrealizowane, jako wniosek o udostępnienie dokumentów w celu publikacji materiału prasowego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy o IPN.

Dyrektor Oddziału IPN zauważył jednocześnie, że z uwagi na fakt, iż wcześniejszy wniosek skarżącego z dnia (...) marca 2016 r., nr (...), który zawierał prośbę o kwerendę odnośnie ww. osoby, został zakończony w dniu (...) lipca 2017 r., zaś całość wytypowanych zapisów dotyczących W. W. udostępniono skarżącemu pismem z dnia (...) marca 2017 r., nr (...), nie można było pisma z dnia (...) marca 2018 r. potraktować, jako uzupełnienia. W tej sytuacji, Dyrektor Oddziału IPN wskazał, że Oddziałowe Archiwum IPN w W. wspomniane pismo strony skarżącej z dnia (...) marca 2018 r. potraktowało, jako nowy wniosek o ponowną kwerendę i udostępnienie dokumentów.

Następnie, organ pierwszej instancji wskazał na fakt skierowania do skarżącego wezwania z dnia (...) marca 2018 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia (...) marca 2018 r., jako niepodpisanego, podkreślając, iż skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych, co - zdaniem organu - dało podstawę do wydania przedmiotowej decyzji odmawiającej skarżącemu udostępnienia wnioskowanych dokumentów.

W piśmie z dnia (...) maja 2018 r. skarżący wniósł do Prezesa IPN odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Oddziału IPN z dnia (...) kwietnia 2018 r.

Wnosząc o uchylenie spornej decyzji organu pierwszej instancji, skarżący wskazał w uzasadnieniu odwołania, że składając pismo z dnia (...) marca 2018 r., wniósł o uzupełnienie kwerendy archiwalnej dotyczącej W. W. poprzez przeprowadzenie stosownej kwerendy w zasobie Oddziału IPN w W. Tymczasem, jak zauważył skarżący, organ pierwszej instancji potraktował to pismo, jako nowy wniosek i zażądał bezprawnie uzupełnienia braków formalnych z uwagi na brak podpisu pod wnioskiem. Według skarżącego, żądanie organu pierwszej instancji w zakresie uzupełnienia podpisu należy uznać za bezprawne przewlekanie prowadzonego postępowania.

W dniu (...) czerwca 2018 r. Prezes IPN, działając na podstawie art. 36 ust. 9 ustawy o IPN w związku z art. 106 k.p.a., zwrócił się do Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie odwołania skarżącego M. M. od decyzji Dyrektora Oddziału IPN z dnia (...) kwietnia 2018 r.

Postanowieniem nr (...) z dnia (...) czerwca 2018 r. Kolegium IPN wyraziło opinię, w której stwierdziło, że należy utrzymać w mocy sporną decyzję Dyrektora Oddziału IPN z dnia (...) kwietnia 2018 r. odmawiającą udostępnienia skarżącemu wnioskowanych dokumentów dotyczących informatora ps. "(...)" w ramach uzupełnienia kwerendy dotyczącej W. W., ur. (...) sierpnia 1928 r., wskazanych w e-mailu z dnia (...) marca 2018 r.

W tej sytuacji, po zapoznaniu się z opinią Kolegium IPN, w wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, działając na podstawie art. 36 ust. 9 pkt 1 ustawy o IPN, decyzją z dnia (...) lipca 2018 r., nr (...), utrzymał w mocy sporną decyzję Dyrektora Oddziału IPN z dnia (...) kwietnia 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes IPN zauważył na wstępie, iż zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o IPN, dokumenty zgromadzone przez Instytut Pamięci Narodowej udostępnia się na pisemny wniosek skierowany do dyrektora oddziału Instytutu Pamięci Narodowej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, powołując się na art. 36 ust. 3 ustawy o IPN, że wniosek, o którym mowa w art. 36 ust. 2 cyt. ustawy, powinien zawierać:

1) imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby wnioskodawcy;

2) rodzaj i numer dokumentu tożsamości osoby, której ma nastąpić udostępnienie;

3) datę wydania dokumentu tożsamości osoby, której ma nastąpić udostępnienie oraz nazwę organu, który go wydał oraz

4) dane ułatwiające odnalezienie dokumentów.

Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że wniosek winien wskazywać tematu materiału prasowego i załączenie upoważnienia redakcji albo wydawcy do wystąpienia z wnioskiem (art. 36 ust. 4 pkt 3 ustawy o IPN).

Prezes IPN zauważył, że w świetle art. 36 ust. 6 ustawy o IPN, dyrektor oddziału IPN, w drodze decyzji administracyjnej odmawia udostępnienia dokumentów, jeżeli złożony wniosek nie spełnia warunków określonych w art. 36 ust. 1-4 lub zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 lub art. 37.

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, Prezes IPN uznał, że w niniejszej sprawie skarżący wnioskodawca nie spełnił w przypadku żądania z dnia (...) marca 2018 r. jednego z warunków określonych w art. 36 ust. 2 cyt. ustawy, tj. pisemności wniosku.

Zdaniem organu odwoławczego, wniesienie podania drogą mailową ze skrzynki wnioskodawcy (...) nie spełniało wymogów określonych w art. 36 ust. 2 ustawy o IPN, który wymaga "pisemności wniosku".

W tej sytuacji, Prezes IPN uznał, że skarżący zasadnie został wezwany przez organ pierwszej instancji do uzupełnienia powyższego braku formalnego, czego nie uczynił, usiłując ten wniosek zaklasyfikować, jako kontynuację poprzednio złożonego wniosku.

Tymczasem, jak zauważył Prezes IPN, w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącego M. M. nr (...) z dnia (...) marca 2016 r., nie wspomniano o konieczności przeprowadzenia kwerendy dotyczącej W. W. w Oddziałowym Archiwum IPN w W. Organ odwoławczy stwierdził, że także w zapisach ewidencyjnych nie było informacji na temat innych miejsc zamieszkania, dlatego kwerendę przeprowadzono tylko w zasobie ewidencyjnym Oddziałowego Archiwum IPN w W. Organ odwoławczy wskazał, że Oddziałowe Archiwum IPN w W. pismem nr (...) z dnia (...) marca 2017 r. poinformowało skarżącego o wytypowanych dokumentach, a także zakończeniu realizacji wniosku w zakresie W. W. oraz o możliwości zapoznania się z dokumentami, co też skarżący uczynił w dniu (...) marca 2017 r. (vide: wpis w karcie kontrolnej).

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie realizacji wniosku skarżący nie skorzystał z możliwości zweryfikowania informacji/danych o osobie lub dokumentach pozyskanych samodzielnie w wyniku prowadzonych badań, występując do Dyrektora Oddziału IPN w W. z wnioskiem o uzupełnienie kwerendy o dodatkowe sprawdzenia lub weryfikację informacji w oparciu o pomoce ewidencyjno-archiwalne zgromadzone w zasobie IPN. Prezes IPN zauważył, że skarżący z uzupełnieniem kwerendy dotyczącej W. W. wystąpił dopiero po 11 miesiącach od zakończenia kwerendy i zapoznaniu się z jej wynikami.

W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że zachodzi podstawa do utrzymania w mocy spornej decyzji wydanej przez Dyrektora Oddziału IPN.

W piśmie z dnia (...) października 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa IPN z dnia (...) lipca 2018 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa IPN, jak i poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Oddziału IPN z dnia (...) kwietnia 2018 r., skarżący stwierdził w uzasadnieniu, że składając pismo z dnia (...) marca 2018 r., wniósł o uzupełnienie kwerendy archiwalnej dotyczącej W. W. poprzez przeprowadzenie stosownej kwerendy w zasobie Oddziału IPN w W. Tymczasem, jak zauważył skarżący, organ pierwszej instancji wadliwie potraktował to pismo, jako nowy wniosek i zażądał bezprawnie uzupełnienia braków formalnych z uwagi na brak podpisu pod wnioskiem. W tej sytuacji, skarżący uznał, że takie działanie organu pierwszej instancji świadczy o ewidentnym bezprawnym przewlekaniu prowadzonego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M. M. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia (...) lipca 2018 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. z dnia (...) kwietnia 2018 r. odmawiająca udostępnienia skarżącemu dokumentów dotyczących informatora ps. "(...)" w ramach uzupełnienia kwerendy dotyczącej W. W., urodzonego w dniu (...) sierpnia 1928 r., wskazanych we wniosku skarżącego z dnia (...) maca 2018 r. - naruszają obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bowiem, że Dyrektor Oddziału IPN, rozpoznając wniosek strony skarżącej z dnia (...) marca 2018 r. oraz wydając sporną decyzję z dnia (...) kwietnia 2018 r. - dopuścił się przede wszystkim istotnego naruszenia przepisu art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, albowiem mylnie przyjął, iż wskazany wyżej wniosek skarżącego nie spełnia warunków określonych w art. 36 ust. 2 tej ustawy.

Ponadto, Dyrektor Oddziału IPN, wydając sporną decyzję z dnia (...) kwietnia 2018 r., dopuścił się również naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., albowiem odmawiając udostępnienia skarżącemu dokumentów wskazanych przez niego we wniosku z dnia (...) maca 2018 r., nie zawarł w treści swojego rozstrzygnięcia wyraźnego uzasadnienia, z którego wynikałoby, dlaczego uznał, że brak formalny, którym obarczony był wniosek skarżącego (vide: brak podpisu), świadczy o niespełnieniu warunków określonych w art. 36 ust. 2 ustawy o IPN, dającym podstawę do odmowy udostepnienia dokumentów w trybie przepisu art. 36 ust. 6 cyt. ustawy.

Sąd uznał jednocześnie, iż Dyrektor Oddziału IPN, odmawiając w dniu (...) kwietnia 2018 r. udostepnienia dokumentów, w trybie przepisu art. 36 ust. 6 ustawy o IPN, dopuścił się również istotnej niekonsekwencji formalnoprawnej polegającej na tym, iż wydał sporną decyzję, pomimo, że wcześniej - powołując się na przepisy art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o IPN - wezwał skarżącego w piśmie z dnia (...) marca 2018 r. do uzupełnienia braków formalnych jego wniosku z dnia (...) marca 2018 r.

Tym samym, Sąd uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje w przedmiocie odmowy udostepnienia dokumentów, bez jednoznacznego uzasadnienia przyjętej interpretacji ustalonego stanu faktycznego - dopuściły się istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP.

Przechodząc do oceny legalności obu spornych decyzji administracyjnych, na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.

Tymczasem, uznać należy, iż nie ulega jakichkolwiek wątpliwości, że zarówno Prezes IPN, zaś wcześniej Dyrektor Oddziału IPN, rozpoznając wniosek strony skarżącej z dnia (...) marca 2018 r., a następnie wydając sporną decyzję administracyjną odmawiającą udostepnienia dokumentów, zobowiązani byli w sposób dokładny i jednoznaczny wyjaśnić, dlaczego przyjmując ustalone okoliczności faktyczne sprawy - uznali, że wniosek skarżącego nie spełniał ustawowych warunków, o których mowa w art. 36 ust. 2 ustawy o IPN, co miało rzekomo dawać podstawę do zastosowania art. 36 ust. 6 cyt. ustawy.

Zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, dokumenty zgromadzone przez Instytut Pamięci udostępnia się w celu:

1) wykonywania zadań ustawowych;

2) prowadzenia badań naukowych;

3) publikacji materiału prasowego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. poz. 24, z późn. zm.), z upoważnienia redakcji albo wydawcy.

Jak stanowi art. 36 ust. 2 ustawy o IPN, dokumenty zgromadzone przez Instytut Pamięci Narodowej udostępnia się na pisemny wniosek skierowany do dyrektora oddziału Instytutu Pamięci Narodowej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy.

Z kolei, art. 36 ust. 3 ustawy o IPN stanowi, że wniosek, o którym mowa w art. 36 ust. 2 cyt. ustawy, powinien zawierać:

1) imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby wnioskodawcy;

2) rodzaj i numer dokumentu tożsamości osoby, której ma nastąpić udostępnienie;

3) datę wydania dokumentu tożsamości osoby, której ma nastąpić udostępnienie oraz nazwę organu, który go wydał oraz

4) dane ułatwiające odnalezienie dokumentów.

W świetle art. 36 ust. 6 ustawy o IPN, dyrektor oddziału IPN, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia udostępnienia dokumentów, jeżeli złożony wniosek nie spełnia warunków określonych w art. 36 ust. 1-4 lub zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 lub art. 37.

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, zarówno Dyrektor Oddziału IPN, jak i Prezes IPN uznali w niniejszej sprawie, że skarżący - składając wniosek z dnia (...) marca 2018 r. - nie spełnił jednego z warunków określonych w art. 36 ust. 2 cyt. ustawy, tj. pisemności wniosku. Zdaniem organów obu instancji, wnosząc podanie drogą e-mailową (ze skrzynki wnioskodawcy (...)), skarżący nie spełnił rzekomo ustawowego wymogu opatrzenia wniosku własnoręcznym podpisem, co w konsekwencji - zdaniem organów - spowodowało, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogu określonego w art. 36 ust. 2 ustawy o IPN (wymogu "pisemności wniosku").

Zdaniem Sądu, powyższa interpretacja przepisów 36 ust. 6 w związku z art. 36 ust. 2 ustawy o IPN jest błędna, albowiem nie sposób przyjąć, iż z normy prawnej wyrażonej w art. 36 ust. 2 cyt. ustawy i zawartego w niej sformułowania "na pisemny wniosek", można wywieść tezę, że skoro skarżący nie opatrzył wniosku z dnia (...) marca 2018 r. własnoręcznym podpisem, to zachodziła podstawa do odmowy udostepnienia dokumentów na podstawie art. 36 ust. 6 tej ustawy.

Sformułowanie "pisemny wniosek", o którym mowa w art. 36 ust. 2 ustawy o IPN, należy - w ocenie Sądu - rozumieć jedynie w ten sposób, że wniosek o udostępnienie dokumentów zgromadzonych przez IPN powinien być złożony na piśmie.

Natomiast, jak uznał skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie, brak formalny tego wniosku polegający na nieopatrzeniu go własnoręcznym podpisem wnioskodawcy, stanowi tego rodzaju brak formalny, który powinien być uzupełniony w trybie przepisów art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o IPN, a więc poprzez wezwanie strony wnioskującej o udostepnienie dokumentów do uzupełnienia braków formalnych wniosku - w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni - z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o IPN, postepowanie w sprawach uregulowanych w tej ustawie prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

W ocenie Sądu, nie sposób uznać, że ustawa o IPN reguluje odmiennie kwestię uzupełniania tego typu braków formalnych wniosku, jak brak własnoręcznego podpisu wnioskodawcy, aniżeli poprzez zastosowanie trybu przewidzianego w art. 64 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

W tej sytuacji, Sąd stwierdził, że skoro skarżący M. M. - pomimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych swojego wniosku z dnia (...) marca 2018 r. - nie uzupełnił, w wyznaczonym przez organ terminie, braku poprzez opatrzenie wniosku własnoręcznym podpisem, to Dyrektor Oddziału IPN nie miał podstaw do odmowy udostepnienia wnioskowanych przez stronę skarżącą dokumentów na podstawie art. 36 ust. 6 w związku z art. 36 ust. 2 ustawy o IPN, lecz powinien pozostawić ów wniosek skarżącego bez rozpoznania, powołując się na art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o IPN.

W konsekwencji, uznać należy, że wadliwie interpretując wskazane powyżej normy prawa materialnego i procesowego, organy obu instancji dopuściły się tym samym również naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a także istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Zasądzając jednocześnie od Prezesa IPN na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.