Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3075551

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 24 września 2020 r.
II SA/Wa 1774/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki.

Sędziowie WSA: Sławomir Fularski (spr.), Andrzej Góraj, Maryla Wiśniewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia (...) maja 2019 r., nr (...) w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej

1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej,

2. odrzuca skargę w pozostałej części.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym orzeczeniem z (...) maja 2019 r., nr (...), Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w (...) (dalej: "CWKL" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej jako "k.p.a."), art. 5 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330,), art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 2225) oraz przepisów § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), § 12 pkt 1 i § 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1078 t.j. z późn. zm.), a także § 7 pkt 1 oraz § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania K. P. (dalej także jako: "skarżąca" lub "strona") od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w (...) (dalej: "RWKL", "organ I instancji") z (...) marca 2019 r., nr (...),

w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa, wydanego na skierowanie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w (...) z (...) lutego 2019 r. - uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i jednocześnie wydała nowe orzeczenie o zdolności skarżącej do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria Z - Zał. 1 Grupa II).

Organ odwoławczy rozpoznając:

1) dyskopatię poziomu (...) kręgosłupa szyjnego z nawracającymi zespołami bólowymi (§ 34 pkt 6, § 62 pkt 1 w zast.);

2) przebyty w 2007 r. pourazowy zespół bólowy kręgosłupa szyjnego po przebytym skręceniu tego odcinka kręgosłupa (§ 62 pkt 1 w zast.);

3) przebyte w 2007 r. stłuczenie kości ogonowej bez trwałych następstw (bez § bez pkt);

4) przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka (§ 43 pkt 1);

5) przepuklinę rozworu przełykowego przepony (§ 46 pkt 3); - stwierdził, że skarżąca jest zdolna do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria Z - Zał. 1 Grupa II). Jednocześnie CWKL stwierdziła, że rozpoznane schorzenia (wskazane w punkcie 2 i 3) pozostają w związku ze służbą wojskową, jako następstwa wypadku pozostającego w związku ze służbą (kwalifikacja prawna Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w (...) Nr (...) z (...) marca 2007 r.). Natomiast schorzenia wymienione w pkt 1, 4, 5 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

Zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w (...) skierował stronę do RWKL, celem określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz inwalidztw, w związku z przebytym wypadkiem (...) lutego 2007 r. pozostającym w związku ze służbą zawodową.

W dniu (...) marca 2019 r. RWKL wydała orzeczenie nr (...), w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa (...) K. P., orzekając Kategoria Z - Zał. 1 Grupa II - Zdolna do zawodowej służby wojskowej. RWKL rozpoznała schorzenia wymienione w pkt 8 orzeczenia tj.:

1. Dyskopatia poziomu (...) kręgosłupa szyjnego z nawracającymi zespołami bólowymi - § 34 pkt 6, § 62 pkt 1;

2. Przebyty w 2007 r. pourazowy zespół bólowy kręgosłupa szyjnego po przebytym skręceniu tego odcinka kręgosłupa - § 62 pkt 1 (w zast.);

3. Przebyte w 2007 r. stłuczenie kości ogonowej bez trwałych następstw - bez § bez pkt. Ustalono, że schorzenia ujęte w pkt 8.2 i 8.3 orzeczenia pozostają w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku pozostającego w związku z tą służbą, zgodnie z kwalifikacją prawną WSzW w (...) Nr (...) z (...) marca 2007 r. W uzasadnieniu orzeczenia RWKL podała, że stopień nasilenia rozpoznanych schorzeń nie daje podstaw do stwierdzenia niezdolności do zawodowej służby wojskowej i ustalenia inwalidztwa.

Od powyższego orzeczenia organu I instancji skarżąca wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała ustalenia RWKL w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, inwalidztwa i związku ze służbą wojskową dyskopatii poziomu (...) kręgosłupa szyjnego z nawracającymi zespołami bólowymi. Skarżąca wniosła o zmianę rozstrzygnięcia w powyższej kwestii.

We wskazanym na wstępie orzeczeniu z (...) maja 2019 r., CWKL podniosła, że strona pełniła służbę wojskową od (...) sierpnia 2000 r. do (...) czerwca 2017 r. W dniu (...) lutego 2007 r. doznała urazu kręgosłupa, po którym była konsultowana w Izbie Przyjęć Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego SP ZOZ w (...). W wyniku wykonanych w tym samym dniu badań i konsultacji rozpoznano dystorsję kręgosłupa szyjnego i stłuczenie kości ogonowej. Orzekana nie wyraziła zgody na proponowaną przez konsultantów hospitalizację w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym SP ZOZ w (...). Rozpoznane w ww. szpitalu skutki przebytego urazu kręgosłupa potwierdziła Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w (...) w zawiadomieniu z (...) czerwca 2007 r. dotyczącym długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Jak wskazał organ odwoławczy, dokumenty te wskazują jednoznacznie na następstwa zdrowotne przebytego urazu i świadczą o tym, że nie była nim dyskopatia pourazowa.

W przeprowadzonej procedurze orzeczniczej RWKL uwzględniła znajdującą się w aktach sprawy dokumentację medyczną, dotyczącą leczenia orzekanej z powodu nawracających dolegliwości bólowych kręgosłupa. Historia zdrowia i choroby z NZOZ "(...) w (...) wskazuje, że orzekana po przebytym w 2007 r. urazie, o którym mowa powyżej, była kilkakrotnie konsultowana przez lekarzy w 2011 r. i latach następnych z powodu bólu kręgosłupa, który był zlokalizowany nie tylko w odcinku szyjnym, ale również w odcinku piersiowym oraz lędźwiowo - krzyżowym. CWKL zauważyła, że akta sprawy nie zawierają potwierdzenia kontynuowania przez orzekaną leczenia i rehabilitacji w okresie 3 lat od urazu kręgosłupa, który miał miejsce (...) lutego 2007 r.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że (...) marca 2019 r. orzekana była konsultowana na zlecenie RWKL przez lekarza neurologa, który potwierdził dyskopatię (...) z nawracającymi zespołami bólowymi, a z odchyleń w badaniu przedmiotowym wykrył tkliwość mięśni przykręgosłupowych, nie stwierdzając jednocześnie neurologicznych objawów ubytkowych. Konsultant neurochirurg badający orzekaną na zlecenie RWKL ocenił, że dyskopatia na poziomie (...) wymaga kwalifikacji do leczenia operacyjnego. W prowadzonym postępowaniu, na podstawie wyników badań i konsultacji, RWKL rozpoznała dyskopatię poziomu (...) kręgosłupa szyjnego z nawracającymi zespołami bólowymi, którą zakwalifikowała do § 34 pkt 6 oraz § 62 pkt 1. RWKL uznała, że zmiany patologiczne kręgosłupa szyjnego mieszczą się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 6 oraz § 62 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 5 czerwca 2015 r. poz. 761 z późn. zm.) i w przypadku orzekanej, w grupie II podlegają kwalifikacji do kategorii Z.

CWKL wskazała, że na podstawie akt sprawy oraz przeprowadzonego własnego postępowania orzeczniczego postawiła rozpoznania, które wymieniła w pkt 8 orzeczenia własnego. Zespół CWKL stwierdził konieczność uwzględnienia wyniku wykonanego na zlecenie RWKL badania gastrologa oraz przedstawionego przez orzekaną wyniku gastroskopii z (...) listopada 2018 r. i na tej podstawie uzupełnił rozpoznanie postawione przez RWKL o schorzenia przewodu pokarmowego.

CWKL stwierdziła, że komisja lekarska I instancji prawidłowo rozpoznała schorzenia układu kostno-szkieletowego i prawidłowo zakwalifikowała je do ww. paragrafów. Podniosła, że akta sprawy jednoznacznie wskazują na to, że przyczyną nawracających dolegliwości bólowych kręgosłupa jest dyskopatia odcinka szyjnego kręgosłupa potwierdzająca chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa. Nawracający charakter dolegliwości bólowych szyjnego odcinka kręgosłupa przy jednoczesnym braku innych (poza tkliwością mięśni przykręgosłupowych) objawów i nieprawidłowości w przedmiotowym badaniu neurologicznym oznacza, że choroba w miernym stopniu upośledza sprawność ustroju orzekanej. Stan ten, zdaniem CWKL, spełnia kryteria zawarte w definicji do § 34 pkt 6 oraz § 62 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 z późn. zm.). W grupie II dla § 34 pkt 6 oraz § 62 pkt 1 ustalono kategorię zdrowia Z. Oznacza to, że dyskopatia poziomu (...) kręgosłupa szyjnego z nawracającymi zespołami bólowymi nie stanowi przyczyny niezdolności do zawodowej służby wojskowej i nie może być uznana za podstawę zaliczenia badanej do grupy inwalidztwa, ponieważ zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1078 t.j. z późn. zm.) inwalidą jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ze względu na stan zdrowia został uznany za całkowicie niezdolnego do tej służby. W związku z zawartą w aktach sprawy kwalifikacją lewostronnej przepukliny jądra miażdżystego przez specjalistę neurochirurga do leczenia operacyjnego, CWKL uznała za pomyślne rokowanie co do dalszego przebiegu choroby i ustąpienia nawracających zespołów bólowych.

Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że dyskopatia poziomu (...) kręgosłupa szyjnego z nawracającymi zespołami bólowymi powstała w związku ze służbą wojskową na skutek wypadku, który miał miejsce (...) lutego 2007 r. Zdaniem CWKL, następstwa tego wypadku, pozostającego w związku ze służbą wojskową zostały właściwie rozpoznane i udokumentowane. Następstwa te nie były przyczyną kontynuowania przez orzekaną diagnostyki, leczenia i rehabilitacji w okresie 3 lat od urazu kręgosłupa.

Konkludując CWKL uznała, że schorzenia ad. 2, 3 rozpoznania wymienionego w orzeczeniu własnym pozostają w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku z tą służbą - podstawa: kwalifikacja prawna z WSzW w (...) Nr (...) z (...) marca 2007 r. Na podstawie rozporządzenia MON z 31 marca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 62, poz. 567 z późn. zm.) CWKL uznała, że schorzenia wymienione w orzeczeniu własnym w pkt 1, 4, 5 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową, ponieważ dokumentacja orzecznicza nie zawiera danych świadczących o tym, że przyczyną ich wystąpienia są właściwości lub warunki służby wojskowej, którą pełniła orzekana. W ocenie organu odwoławczego brak jest też przesłanek przemawiających za tym, że schorzenia te istniały przed rozpoczęciem tej służby i uległy pogorszeniu na skutek szczególnych jej warunków i właściwości.

W piśmie z (...) lipca 2019 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie CWKL z (...) maja 2019 r., zaskarżając je w całości. Autor skargi zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa tj.:

1) § 24 ust. 1 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 maja 2014 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1078; dalej: "rozporządzenie MON z 21 maja 2014 r."), poprzez orzeczenie - rozpoznanie jedynie częściowe, nie w pełnym zakresie w zakresie schorzenia wskazanego w pkt 8 ppkt 1 i 2 orzeczenia, a dotyczącego współistniejącej, a nieorzeczonej przez organ przepukliny centralno - dwubocznej o większym dwustronnym nasileniu, pomimo posiadania przez organ i uwzględnienia (w toku orzeczniczym) dokumentacji medycznej MR kręgosłupa szyjnego - (...) z (...) grudnia 2018 r., oraz dokumentacji medycznej lekarzy neurologów, gdy zasadniczo jest to schorzenie dodatkowo kwalifikujące do zabiegu operacyjnego i powoduje znaczne upośledzenie sprawności ustroju oraz znaczne upośledzenie sprawności ruchowej u skarżącej;

2) § 24 ust. 1 ppkt 2 rozporządzenia MON z 21 maja 2014 r., poprzez nie wyrażenie przez organ stanowiska komisji w przedmiocie zaliczenia bądź nie zaliczenia skarżącej do grupy inwalidzkiej, gdy organ zgodnie ze skierowaniem Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w (...) z (...) lutego 2019 r. skierował skarżącą celem ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa o czym na str. 1 orzeczenia, a na orzeczeniu w pkt 8 ppkt 11 widnieje zapis "nie dotyczy";

3) § 24 ust. 1 ppkt 8 rozporządzenia MON z 21 maja 2014 r., poprzez brak pouczenia strony w zakresie prawa do wniesienia skargi do WSA;

4) § 31 ust. 2 rozporządzenia MON z 21 maja 2014 r., poprzez nie rozpatrzenie odwołania na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych, powodujący orzeczenie, że rozpoznanie określone w pkt 8 ppkt 1 nie pozostaje schorzeniem w związku ze służbą, gdy dokumentacja medyczna jednoznacznie wskazuje na ciąg zdarzeniowo - leczniczo - medyczny, który został zapoczątkowany przez wypadek i uraz kręgosłupa szyjnego z (...) lutego 2007 r., który to uraz orzeczeniem Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w (...) nr (...) z (...) marca 2007 r. został zakwalifikowany jako pozostający w związku ze służbą i organ tej okoliczności nie kwestionuje. Niemniej jednak pomimo faktu, że w literaturze medycznej prezentowany jest pogląd, że wskazane schorzenie określone w pkt 8 ppkt 1 może być przyczyną np. wypadku komunikacyjnego, urazu lub sumujących się drobnych urazów, co wynika jednoznacznie ze stanowisk prezentowanych w literaturze medycznej, a skarżąca doznała upadku na schodach, spadając w dół - tyłem z utratą przytomności, jest logiczne, a przynajmniej wysoce prawdopodobne, że dzisiejszy stan zdrowia i kwalifikacje do operacji kręgosłupa oraz znaczne dolegliwości mają podłoże i są związane z zaistniałym wypadkiem, który został uznany za wypadek pozostający w związku ze służbą. Dlatego też organ pomimo okoliczności sprzecznych, tj. wymagających wyjaśnienia w zakresie okoliczności, czy doznany uraz na skutek wypadku pozostającego w związku ze służbą, pomimo żądania strony w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji o wyłonienie w tym zakresie opinii dwóch niezależnych biegłych specjalistów zaniechał tej czynności, a wydanie opinii w tym zakresie jest przedmiotowo istotne i wymaga jednoznacznego wyjaśnienia, bowiem jest wysoce prawdopodobne, że schorzenie opisane w pkt 8 ppkt 1 orzeczenia jest następstwem schorzeń opisanych w pkt 8 ppkt 2 orzeczenia i w sposób istotny może dojść do zmiany zaskarżonego orzeczenia;

5) § 31 ust. 2 rozporządzenia MON z 21 maja 2014 r., poprzez nie skierowanie skarżącej na dodatkowe badania lekarskie, diagnostykę szpitalną celem wyjaśnienia niezrozumiałych, nielogicznych i sprzecznych z dokumentacją medyczną, którą organ dopuścił w trybie postępowania orzeczniczego i kwestii związanych z zakwalifikowaniem rozpoznania określonego w pkt 8 ppkt 1 orzeczenia z podstawy prawnej przepisu 34 pkt 6, § 62 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2017 r. poz. 761), a nie z 34 pkt 7, 62 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia, a konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych, że schorzenie opisane w pkt 8 ppkt 1 orzeczenia ma charakter choroby zwyrodnieniowej, a nie jest następstwem przebytego wypadku kręgosłupa i ma charakter jedynie upośledzający sprawność ustroju, gdy jest to faktycznie stan znacznie upośledzający sprawność ustroju, a pacjentka została zakwalifikowana do operacji neurochirurgicznej, z uwagi na stan zdrowia tj. ból, niemożność normalnego funkcjonowania, drętwienie rąk oraz zupełne ich odejmowanie, która to operacja jest zabiegiem operacyjnym obarczonym ryzykiem czterokończynowego paraliżu, innych powikłań i zabieg ten nie gwarantuje powrotu do zdrowia, a także jest wysoce prawdopodobne, że stan chorobowy będzie się pogłębiał mimo przeprowadzonej operacji z uwagi na stan po urazie, tj. stan chorobowy pacjenta.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości wydanych w sprawie orzeczeń CWKL, jak i RWKL oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi oraz z akt postępowania orzeczniczego RWKL wymienionych w skardze na okoliczności wskazane w skardze.

W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia związku dokonanych rozpoznań ze służbą wojskową i ustalenia inwalidztwa oraz oddalenie skargi w części dotyczącej ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podtrzymała w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

W piśmie procesowym z (...) czerwca 2020 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu z akt sprawy sygn. akt (...) prowadzonej przed Sądem Okręgowym w (...) (...) przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w (...) w przedmiocie odwołania od decyzji organu w zakresie odmowy przyznania renty inwalidzkiej za wypadek pozostający w związku z zawodową służba wojskową, w postaci opinii sądowo - lekarskiej wydanej przez biegłego (...) W. R. (...) w dniu (...) marca 2020 r. na okoliczność wykazania faktu, że wypadek, któremu uległa skarżąca w 2007 r. pozostaje w związku ze służbą wojskową i powoduje trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej.

Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie Sąd oddalił ww. wniosek dowodowy skarżącej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej jako "p.p.s.a."

Wyjaśnić na wstępie należy, że Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym skarżącej z (...) czerwca 2020 r. bowiem przeprowadzenie ww. dowodu nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a ponadto dowód ten nie istniał w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia.

Skarga na orzeczenie CWKL z (...) maja 2019 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL z (...) marca 2019 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową i zdolności do pracy jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.

Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 330), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 z późn. zm.), ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213 z późn. zm.), ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2225).

Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (patrz uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publik. OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, publik. ONSA 2001/2/47, wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11).

Z tych też przyczyn Sąd uznał skargę na zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej związku poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa za niedopuszczalną.

Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga w tej części nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.

Ponadto w przepisie art. 5 ust. 8 powołanej ustawy, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

W § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykazy chorób lub ułomności, o których mowa w § 1 i 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Podkreślenia wymaga, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, które obejmują zagadnienia wymagające wiedzy medycznej, sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania w zakresie ustalenia stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności prawidłowego zastosowania przepisów procesowych i materialnych.

W ramach tak pojętej kontroli, sąd administracyjny nie posiada uprawnień do weryfikacji medycznych ustaleń lekarzy orzekających w komisji lekarskiej i nie może dokonywać zmiany w tym zakresie, a tym samym zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. Kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w zakresie zdolności do służby wojskowej ma więc charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny (rozpoznania) w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Są to wyłączne kompetencje komisji lekarskich. Sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do czynnej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem administracji.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uzasadniając orzeczenie CWKL w wyczerpujący sposób odniosła się do wyników badań stanowiących podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim organ odwoławczy wyjaśnił, że dyskopatia poziomu (...) kręgosłupa szyjnego z nawracającymi zespołami bólowymi nie stanowi przyczyny niezdolności do zawodowej służby wojskowej i nie może być uznana za podstawę zaliczenia skarżącej do grupy inwalidztwa. W przekonywujący sposób wyjaśnił również, że brak jest podstaw do uznania, że ww. schorzenie w przypadku skarżącej powstało w związku ze służbą wojskową na skutek wypadku, który miał miejsce (...) lutego 2007 r. Następstwa tego wypadku, pozostającego w związku ze służbą wojskową, zostały bowiem właściwie rozpoznane i udokumentowane. Następstwa te nie były zaś przyczyną kontynuowania przez orzekaną diagnostyki, leczenia i rehabilitacji w okresie 3 lat od urazu kręgosłupa.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Za niezasadny należy zatem uznać zarzut naruszenia § 31 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r. poprzez brak skierowania strony na dodatkowe badania lekarskie a tym samym, błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. stanu zdrowia skarżącej. Zgodnie bowiem z ww. przepisem wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza zawodowego, emeryta, rencistę albo niebędącego emerytem, ani rencistą żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Organ odwoławczy nie jest zatem zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ani nawet w znacznej części, a jedynie jest uprawniony do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. CWKL, podejmując zaskarżone orzeczenie miała więc prawo uznać, że przeprowadzone badania pozwalają na podjęcie stosownych rozstrzygnięć bez konieczności przeprowadzenia ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych.

Oceniając zarzuty podnoszone przez skarżącą należy mieć także na względzie, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia orzekanego - tak jak jest to w typowym badaniu lekarskim - ale rozstrzygnięcie o zdolności orzekanego do służby wojskowej. Rozpoznane schorzenie jest więc podstawą do jej klasyfikacji pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do zawodowej służby wojskowej i jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do tej służby zdolny.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie komisje lekarskie obu instancji prawidłowo oceniły, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca jest zdolna do zawodowej służby wojskowej i prawidłowo zakwalifikowały ją do kategorii Z.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że rozpoznane u skarżącej schorzenia zostały ustalone na podstawie poprzedzających wydanie zakwestionowanych orzeczeń badań lekarskich, w tym badań specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej.

Reasumując Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na treść orzeczenia w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej.

W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie w części poddanej kontroli sądowej, nie narusza prawa.

Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie - jak w punkcie 2 wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.