Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1613851

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 16 października 2014 r.
II SA/Wa 1676/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać T. J. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Uzasadnienie faktyczne

T. J. we wniosku z (...) października 2014 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.

Z treści wniosku oraz z treści dokumentów źródłowych zamieszczonych w aktach administracyjnych wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Wyłącznym źródłem utrzymania jest renta socjalna skarżącego w wynosząca 709,34 zł i renta jego matki w wysokości 1074,49 zł.

Z nadesłanego wniosku wynika również, że skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności.

W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Oceniając złożony wniosek w świetle powyższych przesłanek ustawowych, należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji majątkowej, która uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Źródłem utrzymania skarżącego jest bowiem świadczenie w wysokości uniemożliwiającej poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżący w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem II instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Z kolei, zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych.

Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.