Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2735983

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 24 października 2018 r.
II SA/Wa 1663/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz.

Sędziowie WSA: Ewa Marcinkowska, Stanisław Marek Pietras (spraw.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Rektora Warszawskiego Uniwersytetu (...) z dnia (...) sierpnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Kierownik Studiów Doktoranckich I Wydziału (...) Uniwersytetu (...) decyzją z dnia (...) maja 2017 r. nr (...), działając na podstawie art. 197 ust. 4 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich (...) Uniwersytetu (...) (dalej: Regulamin Studiów Doktoranckich) stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr (...) Senatu (...) z dnia (...) kwietnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Studiów Doktoranckich prowadzonych w (...) Uniwersytecie (...), skreślił skarżącego (...) P. W. z listy doktorantów I roku II semestru stacjonarnych studiów doktoranckich (trzeciego stopnia), w roku akademickim 2016/2017, I Wydziału (...) Uniwersytetu (...). W uzasadnieniu podał, że przepisy ustawy stanowią, iż do podstawowych obowiązków doktoranta należy realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu (art. 197 ust. 2). Regulamin Studiów Doktoranckich określa zakres obowiązków słuchacza studiów doktoranckich wskazując w § 4 obowiązki i uprawnienia uczestników studiów, wskazując m.in., że uczestnik studiów doktoranckich obowiązany jest do udziału w pracach naukowo - badawczych w zakresie problematyki związanej z rozprawą doktorską, udziału w pracach naukowych właściwej jednostki organizacyjnej wydziału, w której realizowane są studia doktoranckie, prowadzenia badań naukowych pod kierunkiem opiekuna naukowego, promotora oraz promotora pomocniczego. Tymczasem opiekun naukowy doktoranta skierował w dniu 15 maja 2017 r. do Kierownika Studiów Doktoranckich pismo stwierdzające, że skarżący nie wywiązuje się z obowiązków doktoranta stwierdzając brak aktywnego udziału w pracach naukowych związanych z tematyką pracy doktoranckiej, pracach naukowych Katedry i Zakładu (...), pracach kierowanych przez opiekuna naukowego oraz brak chęci podjęcia takowej, wnioskując jednocześnie o skreślenie skarżącego z listy uczestników studiów wydziałowych.

W odwołaniu z dnia (...) czerwca 2017 r. do Rektora (...) Uniwersytetu (...) skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i stwierdził, że uzasadnienie decyzji oparte na twierdzeniach opiekuna naukowego jest nieprawdziwe i niemające podstawy prawnej, bowiem dokonał przeglądu najnowszego piśmiennictwa związanego z tematyką pracy doktoranckiej, co razem ze spełnionym kryterium zaliczenia przedmiotów obowiązkowych i fakultatywnych I roku oraz zrealizowaniem obowiązkowych godzin dydaktycznych, stanowi podstawę zaliczenia I roku studiów doktoranckich. Zwrócił również uwagę na swoje zaangażowanie w prace naukowe Katedry i Zakładu (...), jak również prace naukowe kierowane przez opiekuna naukowego. Podniósł, że brał czynny udział w dwóch grantach naukowych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum Nauki, jak również zwrócił uwagę, że szereg wykonanych przez niego prac przygotowawczych oraz doświadczalnych znajduje potwierdzenie w korespondencji e-mailowej prowadzonej z opiekunem naukowym oraz w książce pobrań i zwrotu kluczy do pracowni doświadczalnych w obiekcie (...), w którym prace te były wykonywane. Podał następnie, że uczestniczył w działalności dydaktycznej Zakładu niewynikającej z obowiązkowych godzin dydaktycznych, poprzez angażowanie się w aspekty merytoryczno - logistyczne przygotowania zajęć oraz egzaminów dla studentów zwracając również uwagę, że wyrobione przez niego godziny dydaktyczne stanowią wielokrotność obowiązkowych godzin wymaganych do realizacji programu I roku studiów doktoranckich, które nie zostały uregulowane w umowie cywilno - prawnej. Na koniec zaś dodał, że niewątpliwie sytuacja ta w znaczących sposób spowolniła tempo jego rozwoju naukowego i zwrócił się też o możliwość spotkania, tak aby móc osobiście odnieść się do stawianych mu zarzutów.

Rektor (...) Uniwersytetu (...) decyzją z dnia (...) sierpnia 2017 r. nr (...), mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 197 ust. 5 i z art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 8 ust. 2 pkt 1 Regulaminu Wydziałowych Studiów Doktoranckich (...) Uniwersytetu (...), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia (...) maja 2017 r. nr (...). W uzasadnieniu - wskazując na argumentację organu pierwszej instancji oraz na opisany powyżej stan faktyczny - podał, że w dniu (...) lipca 2017 r. odbyło się spotkanie z udziałem Prof. dr hab. (...) B. G. - Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia (...) Uniwersytetu (...), Prof. dr hab. (...) K. Z., - Przewodniczącej Kolegium Studiów Doktoranckich (...), Dr. hab. (...) B. K. - Kierownika Studium Doktoranckiego I Wydziału (...), Prof. dr hab. (...) D. M.- Kierownika Katedry i Zakładu (...), Dr hab. (...) M. P. - Opiekuna Naukowego Doktorantów, Mgr S. G. - Przewodniczącej Zarządu Samorządu Doktorantów (...) oraz mgr L. S. - Wiceprzewodniczącego Zarządu Samorządu Doktorantów (...), na którym omówiono sprawę przebiegu I roku studiów doktoranckich m.in. skarżącego P. W. Opiekun naukowy skarżącego - dr hab. (...) M. P. oświadczył, że problem współpracy z doktorantem pojawił się w momencie przygotowania skryptu dla studentów i dotyczy to spraw od stycznia 2017 r. Dalej opiekun naukowy wskazał przykłady utrudnionej współpracy i niemożliwości umówienia spotkania z doktorantami z powodu nieodpowiadających mu terminów, a także braku zainteresowania współorganizacją pobytu Prof. V. w (...), z którym współpraca ma kluczowe znaczenie dla realizacji projektu skarżącego. Opiekun naukowy wskazał także, że skarżący został zaproszony przez Kierownika Zakładu Prof. D. M. na konferencję "(...)" z prośbą o przygotowanie streszczenia i wystąpienia dotyczącego tematu pracy doktorskiej, jednak skarżący nie wykonał powierzonego mu zadania. Wobec braku zainteresowania realizacją projektu badania przez skarżącego, opiekun naukowy został zmuszony do zorganizowania prac badawczych w ośrodku zagranicznym i samodzielnego wykonania zadań badawczych oraz stwierdził, że skarżący zrealizował do dnia (...) grudnia 2016 r. 92 godziny dydaktyczne, a więc nie miał znacznych obciążeń dydaktycznych w II semestrze. Z kolei skarżący wyjaśnił, że rozważa potrzebę przeniesienia do innej (...), jak również przyznał, że koniec współpracy z dotychczasowym opiekunem naukowy uniemożliwi kontynuowanie dotychczasowego tematu pracy stwierdzając jednocześnie, że potrzebuje czasu na zorganizowanie możliwości kontynuowania studiów. W dalszej części wskazano, że Regulamin określa zakres obowiązków słuchacza studiów doktoranckich wskazując w § 4 obowiązki i uprawnienia uczestników studiów, a mianowicie że uczestnik studiów doktoranckich obowiązany jest do udziału w pracach naukowo - badawczych w zakresie problematyki związanej z rozprawą doktorska, udziału w pracach naukowych właściwej jednostki organizacyjnej wydziału, w której realizowane są studia doktoranckie, prowadzenia badań naukowych pod kierunkiem opiekuna naukowego, promotora oraz promotora pomocniczego. Ze stanowiska przedstawionego przez Kierownika Studium Doktoranckiego I Wydziału (...) wynika, że skarżący dostał grant, finansowanie, możliwość rozwoju naukowego i nie wykorzystał tego, dlatego w ocenie Kierownika nie ma szansy dalszej współpracy w tej jednostce. Stanowisko Opiekuna naukowego oraz Kierownika Studium Doktoranckiego I Wydziału (...) wskazują, że mimo zapewnionych możliwości P. W. nie realizuje i nie wykazuje inicjatywy w realizacji prac naukowo - badawczych w zakresie problematyki związanej z rozprawą doktorską, a brak współpracy z opiekunem naukowym wskazuje na niemożliwość tak obecnego jak i w przyszłości prowadzenia badań naukowych pod kierunkiem opiekuna naukowego. Z wypowiedzi skarżącego wynika też, że jest świadomy iż nie jest możliwe kontynuowanie dotychczasowego tematu pracy w przypadku końca współpracy z dotychczasowym opiekunem naukowym. Ponadto mimo jego twierdzeń o spełnieniu przesłanek do zaliczenia roku, ocena zarówno opiekuna naukowego jak też Kierownika Studium Doktoranckiego wskazuje, że warunki do zaliczenia roku nie zostały przez skarżącego spełnione, bowiem nie uzyskał zaliczenia I roku studiów doktoranckich, gdyż nie przedstawił potwierdzonego przez opiekuna naukowego pisemnego sprawozdania z postępów realizacji pracy doktorskiej oraz nie uzyskał wpisu opiekuna naukowego w indeksie uczestnika wydziałowych studiów doktoranckich. W dalszej części wskazano, ze zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy, do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi zgodnie z ust. 1, należy realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest także, że warunki zaliczenia kolejnego roku studiów doktoranckich są jednakowe dla wszystkich słuchaczy studiów doktoranckich i wynikają z § 2 ust. 10 Regulaminu, a składają się na nie wymagania:

1) zrealizowania ramowego programu danego roku;

2) złożenia przez uczestnika wydziałowych studiów doktoranckich pisemnego sprawozdania z postępów realizacji pracy doktorskiej, potwierdzonego przez opiekuna naukowego,

3) uzyskania wpisu opiekuna naukowego w indeksie uczestnika wydziałowych studiów doktoranckich,

4) uczestnictwa doktoranta w sesji naukowo - sprawozdawczej.

Niewypełnienie przez skarżącego obowiązków wynikających z § 4 Regulaminu, na które składa się m.in. udział w pracach naukowo - badawczych w zakresie problematyki związanej z rozprawą doktorską, udział w pracach naukowych właściwej jednostki organizacyjnej wydziału, w której realizowane są studia doktoranckie, prowadzenie badań naukowych pod kierunkiem opiekuna naukowego, składanie sprawozdań z prowadzonych badań naukowych w terminach wyznaczonych przez kierowników studiów doktoranckich, rozliczanie indeksu celem zaliczenia kolejnego roku studiów (§ 4 ust. 1 pkt 2), 3), 6), 9), 14) Regulaminu) z powodu okoliczności jak wskazane powyżej, co wpisuje się także w niewypełnianie podstawowych obowiązków doktoranta określonych w art. 197 ust. 2 ustawy w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 Regulaminu i stanowi podstawę do skreślenia skarżącego P. W. z listy uczestników studiów doktoranckich, stosownie do art. 197 ust. 4 ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a także nieprawidłowej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, skutkującej błędną decyzją o skreśleniu z listy doktorantów, a także poprzez błędne uzasadnienie decyzji, niepozwalające na poddanie jej kontroli odwoławczej,

II. prawa materialnego, tj. 1) art. 197 ust. 5 i art. 207 ust. 1 oraz art. 197 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, a także § 8 ust. 2 pkt 1 Regulaminu poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i skreślenie go na ich podstawie z listy słuchaczy studiów doktoranckich, pomimo braku wystąpienia przesłanek do skreślenia z listy słuchaczy studiów doktoranckich;

2) art. 197 ust. 5. i art. 207 ust. 1 oraz art. 197 ust. 4 ustawy a także § 8 ust. 2 pkt 1 Regulaminu poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i skreślenie go na ich podstawie z listy słuchaczy studiów doktoranckich, pomimo że nie zakończył się rok akademicki 2016/2017, nie dając mu szansy na zakończenie i zaliczenie roku akademickiego,

3) art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 87 Konstytucji poprzez powołanie w zaskarżonych decyzjach podstawy prawnej w postaci Regulaminu Wydziałowych Studiów Doktoranckich (...) Uniwersytetu (...) stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr (...) Senatu (...) z dnia (...) kwietnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Wydziałowych Studiów Doktoranckich prowadzonych w (...) Uniwersytecie (...), podczas gdy jedyną podstawę prawna skreślenia z listy doktorantów mógłby stanowić art. 197 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym, gdyż Regulamin studiów nie należy do aktów prawa powszechnie obowiązującego.

Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z:

1) protokołu ze spotkania dotyczącego odwołań od decyzji nr (...) oraz (...) w sprawie skreśleń z listy doktorantów I roku II semestru stacjonarnych studiów doktoranckich I Wydziału (...) na okoliczność, że strony obecne na spotkaniu szukały innej możliwości niż skreślenie uznając ewentualną decyzję o skreśleniu za zbyt radykalną;

2) artykułu doktorantów "(...)" na okoliczność, że prowadził pracę naukową we współpracy z opiekunem;

3) korespondencji e-mail:

i. w okresie od 18 września do 7 listopada 2016 r. dot. pracy doktorantów w laboratorium, na okoliczność, że wykonywał prace w laboratorium na rzecz opiekuna jeszcze przed rozpoczęciem studiów doktoranckich i kontynuując w trakcie studiów (przesłanie zamrożonej płytki z (...) do Stanów Zjednoczonych);

ii. z dni 1 - 14 października 2016 r. dot. dodatkowej pracy w laboratorium, na okoliczność, że wykonywał dodatkową pracę na rzecz opiekuna w laboratorium (opisy stanowisk pracy, ankiety);

iii. z dni 10 i 14 listopada 2016 r. dot. artykułu naukowego na okoliczność, że przygotował artykuł naukowy w ramach studiów doktoranckich;

iv. z dni 21 grudnia 2016 r. i 24 stycznia 2016 r. dot. aktualizacji skryptu na okoliczność, że opiekun przedstawiał Kierownikowi Zakładu nieprawdziwe informacje, że odmówił zaktualizowania skryptu, podczas gdy czas na zaktualizowanie skryptu miał do końca marca 2017 r.,

v. w okresie od 20 do 31 stycznia 2017 r. dot. testu z (...) i spotkania z dnia 24 stycznia 2017 r. na okoliczność: ustaleń, jakie zostały podjęte w zakresie pracy naukowej w dniu 24 stycznia 2017 r., a także testu z (...), który został przez niego oceniony;

vi. w okresie od 12 września 2016 r. do 30 maja 2017 r. dot. Dydaktyki odbywanej przez niego na okoliczność, że realizował dydaktykę na studiach doktoranckich, rozpoczął ja jeszcze przed rokiem akademickim, przeprowadził w trakcie studiów i kontynuował także po skreśleniu z listy studentów;

vii. w okresie od 22 marca do 29 kwietnia 2017 r. dot. kontaktów między nim a opiekunem oraz realizacji przez niego ustaleń z dnia 24 stycznia 2017 r. na okoliczność, że opiekun naukowy unikał spotkania z nim, wyznaczał odległe i niemożliwe do zrealizowania terminy spotkań, braku kontaktu ze strony opiekuna z nim, realizacji przez niego ustaleń ze spotkania z dnia 24 stycznia 2017 r.

Ponadto wniósł o "zobowiązanie organu II instancji do przedłożenia do akt niniejszej sprawy raportu (wyników) audytu wykonanego przez prof. dr hab. M. N. jesienią 2016 r. w Katedrze i Zakładzie (...) Doświadczalnej i (...) Uniwersytetu (...) na okoliczność, że"

W uzasadnieniu wskazał na stan faktyczny sprawy oraz podał, że w obu wypadkach decyzje zostały wydane błędnie, bowiem wyłączną podstawę prawną decyzji o skreśleniu z listy doktorantów stanowić może art. 197 ustawy, który w niniejszej sprawie nie został zastosowany. W przypadku decyzji I instancji podstawa prawna decyzji jest mieszana (art. 197 ust. 4 ustawy i regulamin), a w decyzji organu II instancji podstawę stanowi wyłącznie regulamin. Tymczasem w decyzjach powołać należy tylko podstawy ustawowe, gdyż w przeciwnym wypadku decyzja administracyjna nie czyni zadość wymogom art. 107 k.p.a. W dalszej części wskazano, że zgodnie z art. 197 ust. 2 ustawy, do podstawowych obowiązków doktorantów (...) należy realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu. Z kolei zgodnie z § 2 ust. 10 Regulaminu był zobowiązany:

1) zrealizować ramowy program danego roku;

2) złożyć pisemne sprawozdanie z postępów realizacji pracy doktorskiej, potwierdzone przez opiekuna naukowego;

3) uzyskać wpis opiekuna naukowego w indeksie uczestnika wydziałowych studiów doktoranckich.

Z powyższego wynika, że Regulamin wprowadził dodatkowe wymagania, nieprzewidziane w ustawie o szkolnictwie wyższym uzależniające zrealizowanie obowiązków wyłącznie od zdania opiekuna naukowego, a zatem nie może stanowić podstawy prawnej do skreślenia z listy studentów obok ustawy o szkolnictwie wyższym, również dlatego, że katalog przyczyn skreślenia z listy studentów w ustawie o szkolnictwie wyższym jak i w Regulaminie studiów, są rozbieżne.

Niezależnie od wadliwości zaskarżonych decyzji, nie zaistniała żadna przesłanka do skreślenia z listy doktorantów, bowiem przeczy temu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, błędnie oceniony przez organ I i II instancji. Organy I i II instancji w sposób oczywisty dopuściły się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., bowiem wydanie decyzji nie zostało poprzedzone zgromadzeniem materiału dowodowego, ani rozmową z doktorantami. Co więcej, było decyzją sprzeczną z ustaleniami podjętymi z doktorantami, zgodnie z którymi doktoranci mieli zostać przeniesieni do innej jednostki uniwersytetu celem kontynuacji studiów doktoranckich. W tej sytuacji trudno mówić o wydaniu decyzji w oparciu o prawidłowo ustalony i oceniony stan faktyczny. Według art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne, wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonych decyzji jest niepełne w tak dalekim stopniu, że nie pozwala na poddanie zapadłych orzeczeń kontroli sądowej. Uzasadnienie decyzji wskazuje bowiem do podjęcie decyzji o skreśleniu w sposób jednostronny, bez umożliwienia przedstawienia swoich racji i uniknięcia decyzji o skreśleniu ze studiów. W przedstawionym uzasadnieniu organ I i II instancji pomija zupełnie osiągnięcia i pracę wykonaną w trakcie (a nawet jeszcze przed rozpoczęciem) roku akademickiego. Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego także dlatego, że została wydana przedwcześnie, nie zapewniając mu możliwości zaliczenia programu studiów doktoranckich I roku w toku roku akademickiego 2016/2017 r.

W odpowiedzi na skargę Rektor (...) Uniwersytetu (...) wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że skarżący w sposób bezpodstawny łączy wszystkie prace wykonywane przy współpracy z opiekunem naukowym, jak również wszelką wymienianą z nim korespondencję, jako element obowiązków doktoranta. Fakt współpracy skarżącego z dr hab. (...) M. P. w realizacji przedsięwzięć naukowych inicjowanych przez opiekuna naukowego, pracach nad artykułami do czasopism (...), czy też współpracy w realizacji grantu przyznanego docentowi M. P., nie stanowił realizacji przez skarżącego jego obowiązków jako doktoranta. Dlatego też organ wnosi o oddalenie wniosków dowodowych z wydruków korespondencji e-mail na powiedzenie realizacji prac naukowych w ramach studiów doktoranckich oraz audytu, ponieważ dokumenty te nie dotyczą realizacji przez doktoranta studiów doktoranckich. Przywoływanie przez skarżącego zdarzeń, które w jego ocenie uniemożliwiały mu realizację podstawowych obowiązków doktoranta, nie może w ocenie organu tłumaczyć braku realizacji takich obowiązków szczególnie, że wcześniej tj. przed decyzją o skreśleniu skarżący nie podnosił, że realizacja przez niego obowiązków doktoranta jest utrudniona lub niemożliwa, a z posiadanych przez organ dokumentów wynika, że szczególnie w II semestrze obciążenie skarżącego obowiązkami dydaktycznymi nie było duże. Z tego względu zarówno fakt uczestnictwa skarżącego w grantach, jak też jego praca w laboratorium pozostają w ocenie organu bez związku z przedmiotem niniejszej sprawy. Okoliczności co do rzekomego nieprzygotowania jednostki do prowadzenia studiów doktoranckich są bezpodstawne zważywszy, że jednostka od wielu lat z powodzeniem prowadzi studia doktoranckie i w Katedrze (...) Doświadczalnej i (...) I Wydziału (...) poczynając od 2015 r. zostało obronionych 10 prac doktorskich, 5 kolejnych przewodów doktorskich zostało otwartych, od 2013 r. 5 osób uzyskało stopień doktora habilitowanego. Z tego powodu poza przedmiotem niniejszej sprawy pozostaje wniosek o przeprowadzenie dowodu z raportu wykonanego przez prof. dr hab. M. N. jesienią 2016 r. szczególnie, że raport ten nie dotyczył działalności tej jednostki (...) Dokonywana przez skarżącego ocena korespondencji prowadzonej z opiekunem naukowym opiera się na założeniu negatywnego nastawienia opiekuna naukowego, jednak ocena ta jest subiektywna i nie przedstawia rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Wbrew temu co twierdzi skarżący, z prowadzonej korespondencji wynika, że to skarżący unikał spotkań z opiekunem naukowym, unikał wyjaśnień i nie przejawiał zainteresowania ustaleniem współpracy z opiekunem naukowym. Z korespondencji wymienianej przez skarżącego z Kierownikiem Zakładu (...) Doświadczalnej i (...) jak też z korespondencji z opiekunem naukowym prowadzonej w marcu i kwietniu 2017 r. wynika, że inicjatorem wielu spotkań byt opiekun naukowy skarżącego albo Kierownik Katedry i Zakładu (...) Doświadczalnej i Klinicznej (...), w której skarżący realizował studia doktoranckie. Odnosząc się do poszczególnych okoliczności podnoszonych przez skarżącego wskazano, że przedmiotem postępowania o skreślenie z listy doktorantów jest analiza przesłanek realizacji przez skarżącego obowiązków doktoranta wynikających z odbywanych przez niego studiów doktoranckich, na które został przyjęty decyzją z dnia (...) września 2016 r. Organ rozpatrywał zebrany w sprawie materiał dotyczący stricte przebiegu studiów poczynając od dnia (...) września 2016 r. Mając na uwadze powyższe, wnioskowany przez skarżącego materiał dowodowy sprzed okresu tych studiów jak też wskazywane w załączonej korespondencji okoliczności nie związane z realizacją obowiązków doktoranta i nie związane z tematyką pracy doktorskiej nie były rozpatrywane przez organ i w ocenie organu nie mają związku z przedmiotem niniejszej sprawy. Z tego względu nieistotne dla przedmiotu niniejszej sprawy jest zawnioskowany przez skarżącego dowód z artykułu napisanego przy współautorstwie Doktoranta: "(...)", ponieważ zaproszenie do napisania tego artykułu otrzymał opiekun naukowy jeszcze zanim skarżący został przyjęty na studia doktoranckie i był to artykuł płatny, którego propozycję napisania opiekun naukowy przekazał skarżącemu, a ten z tej możliwości skorzystał. Tego typu publikacja, pomimo że zaliczana jest do dorobku naukowego, nie może być tratowana czysto jako praca naukowa, ponieważ wykonywana jest w celu odniesienia bezpośrednich korzyści finansowych oraz nie nosi znamion pracy badawczej, a jest tylko opracowaniem obecnego stanu wiedzy. Nie mogą mieć również znaczenia dla przedmiotu sprawy czynności które były wykonywana przez skarżącego w ramach odrębnych od toku studiów zleceń realizowanych w oparciu o granty przy których skarżący współpracował z opiekunem naukowym, ponieważ granty naukowe były przedmiotem prac i badań niezależnych od prac badawczych realizowanych w toku studiów doktoranckich, a co więcej były to prace odrębnie wynagradzane na podstawie umów cywilnoprawnych. Podobnie, jeżeli chodzi o prace dotyczące uporządkowania oraz przygotowania próbek do wysłania do ośrodka amerykańskiego, z którym opiekun naukowy współpracuje od 7 lat i które były kontynuacją prac w Kole Naukowym, którym opiekun naukowy skarżącego zajmuje się od 2013 r., zaś działalność Koła Naukowego jest niezwiązana z realizacją studiów doktoranckich. Wyjaśniono, że praca w ramach Koła naukowego jest dobrowolna i każdy nowy członek Koła jest informowany o zasadach takiej współpracy. Na wstępnym etapie każdy nowy członek przygotowuje prace o charakterze przeglądu piśmiennictwa. Prace w laboratorium we wstępnym etapie wg standardów naukowych sprowadzają się do prac laboratoryjno-technicznych. Zaznaczono, że taki charakter miały prace prowadzone przez przyszłych doktorantów na co skarżący wyraził zgodę. W zamian był oni współautorem prac w czasopismach o wysokim współczynniku oddziaływania (impact factor), co umożliwiło mu staranie się o studia doktorancie. Wspomniane prace prowadzone przez skarżącego w okresie od 18 września do 7 listopada pierwotnie były zaplanowane na okres wakacyjny i były kontynuacją prac prowadzonych przez innych członków Koła we wcześniejszym okresie. Ze względu na prośbę skarżącego, termin został przesunięty na wrzesień 2016 po (...) Egzaminie Państwowym do którego skarżący się przygotowywał. Ponadto kilkakrotnie w skardze skarżący podnosi, że pod jego adresem padały ze strony opiekuna naukowego groźby, iż pożałuje swojego zachowania nie tylko na studiach doktoranckich, ale również w obrębie swojej specjalizacji rozpoczętej w jednostce uczelnianej Warszawskiego Uniwersytetu (...), lecz nie zostały one udokumentowane. W ocenie organu wskazany przez skarżącego e-mail opiekuna naukowego z dnia 20 stycznia 2017 r., który skarżący ocenia jako sformułowany w pretensjonalnym tonie, zdaniem organu nie jest ani w formie ani w treści pretensjonalny. Podobnie podniesiony przez skarżącego zarzut rzekomego oczekiwania przez Kierownika Katedry i Zakładu (...) Doświadczalnej i (...) rozwiązania testów egzaminacyjnych przez skarżącego celem weryfikacji pytań egzaminu testowego, co nie mieściło się w obowiązkach doktoranta wynikał z nieporozumienia, co zostało wyjaśnione przez Kierownika Zakładu w tym samym dniu tj. w styczniowej korespondencji. Dalej wyjaśniono, że prośby dotyczące udziału w egzaminach i kolokwiach były kierowane do całości Zespołu Jednostki, których doktoranci byli częścią. Nie były to personalne polecenia dotyczące tylko wybranych osób. Zespół Katedry i Zakładu (...) składa się z pracowników etatowych oraz doktorantów i nikt nie jest wykluczany ze standardowej korespondencji dotyczącej funkcjonowania jednostki. Nie polega na prawdzie również fakt rzekomo ograniczonego jesienią 2016 r. kontaktu z opiekunem naukowym, bowiem opiekun naukowy dr hab. M. P. zdał egzamin specjalizacyjny z (...) w dniu 3 listopada 2016, na urlopie przebywał od 8 listopada do 13 listopada 2016 r. i nieprawdą jest, że urlop trwał cały listopad, ponieważ skarżący wraz z doktorantką M. S. byli w mieszkaniu opiekuna w celu uzyskania podpisów do dokumentów na (...). Podczas tej wizyty opiekun naukowy poprosił o rozpoczęcie przygotowania prac poglądowych dotyczących tematów doktoratów do końca stycznia 2017. Skarżący wielokrotnie kontaktował się z opiekunem naukowym czy to telefonicznie czy mailowo, dlatego trudno przyznać, że z powodu utrudnień komunikacyjnych z opiekunem naukowym, nie mógł realizować swoich przedsięwzięć badawczych. Dokonywana przez skarżącego ocena korespondencji prowadzonej z opiekunem naukowym opiera się na założeniu negatywnego nastawienia opiekuna naukowego, jednak w ocenie organu ocena ta jest subiektywna i nie przedstawia rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Wbrew temu co twierdzi skarżący, z prowadzonej ze skarżącym korespondencji wynika, że to skarżący unikał spotkań z opiekunem naukowym, unikał wyjaśnień i nie przejawiał zainteresowania ustaleniem współpracy z opiekunem naukowym. Z korespondencji wymienianej ze skarżącym z Kierownikiem Zakładu (...) Doświadczalnej i (...) jak też z korespondencji z opiekunem naukowym prowadzonej w marcu i kwietniu 2017 r. wynika utrudniona komunikacja ze skarżącym, niemożliwość dostosowania się skarżącego do terminów spotkań proponowanych przez opiekuna naukowego, mimo, że w II-gim semestrze, w którym miała miejsce wskazana korespondencja, skarżący nie powadził zajęć ze studentami i nie wiadomo też było opiekunowi, aby prowadził w tym czasie jakiekolwiek prace badawcze. W okresie od stycznia do czerwca 2017 r. nie pojawiał się w Zakładzie w celu prowadzenia badań, a jego obecność ograniczyła się wyłącznie do dni prowadzenia ćwiczeń w semestrze letnim (po 24 h dydaktycznych na doktoranta). Doktorant nigdy też nie przedstawił opiekunowi naukowemu ani też innym pracownikom zakładu wyników swojej działalności naukowej, która mogłaby stanowić podstawę do uznania że działalność taka była przez niego prowadzona. W dalszej części wskazano, że istotne jest zwrócenie uwagi na okoliczność, iż w ramach obowiązków doktoranta studiów doktoranckich, doktorant zobowiązany jest do wypracowania oznaczonej liczby godzin pensum dydaktycznego określonej w tzw. uchwale pensowej przyjętej przez Senat uczelni. Z tego powodu możliwe było oczekiwanie od doktoranta wypracowania oznaczonej liczby tzw. godzin pensowych polegających na prowadzeniu zajęć ze studentami jak również przygotowywanie się do tych zajęć. W związku z obowiązkami pensowymi możliwe było również oczekiwanie od doktoranta pomocy w przygotowaniu materiałów dydaktycznych do prowadzenia zajęć ze studentami. Z tego względu opiekun naukowy zwrócił się do doktoranta w dniu (...) grudnia 2016 r. z prośbą o wprowadzenie aktualizacji zmian rozdziałów skryptu dla (...), jednak nie otrzymał w tej sprawie odpowiedzi mailowej. Uzyskał jedynie informację telefoniczną, że jest on zajęty i nie ma czasu aby się tym zająć. Jednocześnie, poczynając od listopada 2016 r., opiekun naukowy po rozmowach z doktorantem oczekiwał od niego dokonania przeglądu piśmiennictwa i przygotowania na ten temat artykułów poglądowych do końca stycznia 2017 r. dotyczących zagadnień związanych z tematem doktoratu. Z powodu niemożliwości wyegzekwowanie takiego przeglądu od doktoranta, opiekun naukowy zainicjował spotkanie z Kierownikiem Zakładu w dniu 24 stycznia 2017 r. W mailowym podsumowaniu spotkania doktorant użył sformułowania "rewizja piśmiennictwa", pomimo, że w trakcie rozmowy była mowa o przygotowaniu opracowania piśmiennictwa w formie pracy poglądowej. O przygotowanie podsumowania piśmiennictwa zwracała się także do skarżącego dr C. E. pracownik Zakładu i opracowanie takie nie zostało przez doktoranta przygotowane. Niezależnie od powyższego w semestrze zimowym skarżący zakończył zajęcia ze studentami odpowiednio: 16 grudnia 2016 r. (ze studentami III rok studiów) oraz 25 listopada 2016 r. (ze studentami IV rok studiów). W całym roku akademickim skarżący wypracował 96 godzin dydaktycznych i można to ustalić na podstawie załączonych tematów zajęć (...) dla III i IV roku I Wydziału (...) w semestrze zimowym i letnim 2016/2017. Z zestawienie zawartego w tym materialne nie wynika rzekoma wielokrotność wypracowanych przez skarżącego godzin dydaktycznych. Podnoszone przez skarżącego argumenty o rzekomym pobraniu godzin nadliczbowych i przypisaniu ich sobie przez opiekuna naukowego nie znajdują potwierdzenia w załączonej do skargi dokumentacji. Nadmieniono, że skarżący zawsze przychodził na zajęcia z drugą doktorantką - M. S. i zajęcia prowadzili razem, co nigdy nie było praktykowane w Zakładzie. W rozmowie z opiekunem skarżący i M. S. przyznali, że często dzielą się prowadzonym seminarium w taki sposób, że pierwszą część prowadzi jedno z nich, a drugą drugie. Jest to praktyka wprowadzona przez skarżącego. Zwrócono dalej uwagę, że obydwoje doktorantów, w tym skarżący, zakończyli zajęcia kilka tygodni przed przerwą semestralną i czas ten powinni wykorzystać na pracę naukową jednak mimo przedstawianych przez opiekuna naukowego możliwości współpracy z ośrodkami zagranicznymi, skarżący odbierał możliwość takiej współpracy jako niedogodność mimo, że opiekun naukowy starał się wykorzystać współpracę z ośrodkami zagranicznymi do optymalizacji metod badawczych, które nie zawsze są dostępne w Polsce, a mogły służyć rozwojowi pracy naukowej skarżącego, zaś wymieniony nie był jednak zainteresowany taką współpracą. Od czasu zakończenia zajęć w semestrze zimowym (czyli od grudnia 2016) skarżący właściwie przestał pojawiać się w Zakładzie w godzinach pracy Jednostki oraz zaprzestał podpisywać listę obecności, wbrew przyjętej w zakładzie praktyce. Z kolei podnoszony zarzut niedopuszczalności skreślenia doktoranta z listy doktorantów przed zakończeniem roku akademickiego 2016/2017 nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach ustawy, bowiem nie narzuca ona granic czasowych dopuszczalności skreślenia doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich i nie uzależnia dopuszczalności takiego skreślenia od zakończenia danego roku akademickiego. Okoliczności, jakie miały miejsce w przedmiotowej sprawie, pozwalały na wydanie decyzji o skreśleniu już w maju 2017 r., ponieważ wówczas Kierownik studiów doktoranckich w oparciu o przeprowadzone rozmowy oraz korespondencję miał podstawy do stwierdzenia, że skarżący nie współpracuje z opiekunem naukowym i nie realizuje pracy doktorskiej, co znalazło swój wyraz w piśmie opiekuna naukowego z dnia 15 maja 2017 r., w którym ten w sposób jednoznaczny zawnioskował o skreślenie skarżącego z listy słuchaczy studiów doktoranckich stwierdzając, że doktorant nie wywiązuję się z obowiązków doktoranta dotyczących aktywnego udziału w pracach naukowych związanych z tematyką pracy doktorskie, pracach naukowych Katedry i Zakładu (...) Doświadczalnej i (...), pracach kierowanych przez opiekuna naukowego oraz braku chęci podjęcia takowej. Wobec zaistnienia takich okoliczności w maju 2017 r. nie jest zasadnym twierdzenie, aby w czerwcu 2017 r. okoliczności te radykalnie mogły się zmienić dając podstawę do zaliczenia danego roku studiów doktoranckich. Co więcej, prowadzone w dniu 24 lipca 2017 r. spotkanie udokumentowane protokołem, którego celem było znalezienie kompromisowego rozwiązania oraz wysłuchanie skarżącego przez organ, nie doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy w sposób, który zapewniałby możliwość uzyskania przez skarżącego zaliczenia I roku studiów doktoranckich, nie zaistniały też po tym spotkaniu żadne okoliczności faktyczne pozwalające na stwierdzenie, że zaliczenie I roku studiów doktoranckich skarżącego stało się możliwe. Z uwagi na powyższe, zarzut nieprawidłowego zastosowania art. 197 ustawy w tym zakresie jest chybiony. Podniesiony w skardze zarzut polegający na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a także nieprawidłowej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego skutkującej błędną decyzją o skreśleniu z listy doktorantów nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący bowiem nieprawidłowo interpretuje decyzję o skreśleniu twierdząc, że wskazanie przepisów Regulaminu studiów doktoranckich nie może stanowić podstawy do skreślenia z listy słuchaczy studiów doktoranckich. W ocenie organu wydane w sprawie decyzje zarówno pierwszej jak i drugiej instancji (gdzie został wskazany odpowiednio art. 197 ust. 4 i 197 ust. 5 ustawy) jednoznacznie wskazują na art. 197 ustawy jako podstawę materialnoprawną dokonanego skreślenia. W przypadku obu decyzji stosowny paragraf Regulaminu nie został wskazany jako wyłączna podstawa skreślenia. Zauważono również, że ustawa nie stanowi jedynego źródła obowiązków doktoranta. Literalna wykładnia przepisów ustawy wylicza obowiązki podstawowe, o czym stanowi art. 197 ust. 2 ustawy, a mianowicie do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi zgodnie z ust. 1, należy realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu. Wobec takiego brzmienia przepisu, prawidłowym jest przyznanie doktorantowi również innych niż podstawowe obowiązków, które nie zostały określone ustawowo, a które zgodnie z dyspozycją art. 196 ust. 6 mogą być określone w Regulaminie. Zgodnie natomiast z art. 197 ust. 1 ustawy, doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. W zaskarżonej decyzji I instancji organ wskazał art. 197 ust. 4 ustawy jako podstawę skreślenia twierdząc, iż doktorant nie wywiązuje się z obowiązków o których mowa w art. 197 ust. 1 i 2 ustawy. Zważywszy że ust. 1 i 2 art. 197 wymieniają podstawowe obowiązki doktoranta do których należy: postępowanie zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich oraz realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu, dlatego nie można zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżone decyzje zawierają braki formalne poprzez brak wskazania podstaw skreślenia. Zgodnie z dyspozycją art. 196 ust. 6 ustawy, regulamin może określać organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Nie jest wobec tego nieprawidłowością określenie w regulaminie studiów doktoranckich procedur związanych z realizacją studiów, w tym obowiązków doktorantów związanych z jego udziałem w pracach naukowych, zajęciach dydaktycznych itp. które szczegółowo zostały określone w § 4 Regulaminu. W tej sytuacji trudno także oczekiwać aby Regulamin studiów nie mógł określać zasad skreślania z listy uczestników studiów tym bardziej, że zawarte w Regulaminie postanowienia nie są sprzeczne z postanowieniami ustawy. Dalej podano, że w związku z wniesionym przez skarżącego odwołaniem, organ II instancji dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego jak również przeprowadził rozmowy w celu ustalenia stanu sprawy i możliwości znalezienia rozwiązania innego niż skreślenie doktoranta ze studiów doktoranckich, jednak w efekcie przeprowadzonych spotkań, analizy materiału sprawy oraz dokonanych ustaleń organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W podstawie decyzji organ II instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 197 ust. 5 i z art. 207 ust. 1 ustawy oraz § 8 ust. 2 pkt 1 Regulaminu. Wbrew zarzutom skarżącego o nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a także nieprawidłowej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego organ II instancji szczegółowo przeanalizował okoliczności sprawy i zebrany w sprawie materiał dowodowych, co zostało wykazane w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) sierpnia 2017 r., a wydanie decyzji zostało poprzedzone spotkaniem w trakcie którego organ wysłuchał stanowiska skarżącego.

W piśmie procesowym z dnia 20 marca 2018 r. skarżący wskazał, że bardzo istotnym dowodem w niniejszej sprawie jest Audyt Centrum Badań (...), który potwierdza, że jednostka organizacyjna (...) w ramach której odbywał studia doktoranckie, nie była przygotowana do tego, aby skarżący mógł zrealizować studia doktoranckie w wybranym temacie rozprawy doktorskiej. Ponadto organ de facto przyznał, że jego praca badawcza nie mogła zostać zrealizowana w Zakładzie (...), co potwierdza zarzuty zawarte w skardze, zaś stwierdzeniem, że "Opiekun naukowy stwierdził również, ze Pan P. W. zrealizował do dnia 16 grudnia 2016 r. 92 godziny dydaktyczne, a więc nie miał znacznych obciążeń dydaktycznych w II semestrze" organ potwierdził, że wypracował w II semestrze nadgodziny (za które nie otrzymał wynagrodzenia). Skoro bowiem w I semestrze zrealizował niemal w całości roczny plan zajęć to należy uznać, że prowadząc zajęcia w II semestrze wypracował nadgodziny. Ponadto skoro do końca roku akademickiego pozostały 4 miesiące, to mógł jeszcze zaliczyć I rok studiów. Fakt jego współpracy z dr hab. (...) M. P. wskazują na celowe, znaczne obciążenie jego dodatkowymi pracami uniemożliwiającymi mu realizowanie pracy doktoranckiej. Ponadto doktoranci poruszyli między innymi na spotkaniu z Prof. M. oraz doc. M. P. dnia (...) stycznia 2017. r. utrudnienia lub niemożliwość w wykonywaniu obowiązków i rozważali możliwości przeniesienia się do innej jednostki i ta możliwość miała być realizowana w pierwszej kolejności w przypadku braku możliwości dalszej współpracy z opiekunem naukowym, lecz nie było wówczas mowy o możliwości skreślenia z listy doktorantów. Ponadto organ w żaden sposób nie wykazuje przygotowania do realizowanie tematów prac, które miał on realizować (ogólna ilość osób które ukończyły studia nie może określać przygotowanie techniczne i metodologiczne do konkretnych tematów), zaś organ nie wskazał, ile osób nie ukończyło studiów doktoranckich w Zakładzie (...) ze względu na skreślenie czy też zaleconą "samorezygnację". Nie unikał on też kontaktu z opiekunem naukowym, o czym świadczy e-mail z 23 marca 2017 w którym przekazuje, że dokonał przeglądu piśmiennictwa, a zatem wywiązał się ze zobowiązań podjętych na spotkaniu 24 stycznia, jak również że pomimo zaistniałej sytuacji próbował kontynuować pracę w zakładzie (...) Z kolei praca nad artykułem "(...)" została ukończona w trakcie roku akademickiego i organ sam przyznał, że tego typu artykuł stanowi dorobek naukowy. Takim dorobkiem wykazuje się wielu spośród doktorantów ubiegających się o stypendia. Doktoranci I roku zazwyczaj nie są w stanie się wykazać pracą oryginalną dotyczącą ich tematu pracy ze względu na niewielki postęp prac wynikający z ich niedawnego rozpoczęcia, dlatego też głównym dorobkiem tych studentów są prace poglądowe, takie jak powyższa. Ponadto nie podpisywał żadnej umowy cywilno - prawnej i nigdy nie otrzymał żadnego wynagrodzenia związanego z grantami. Co więcej, docent M. P. nigdy nie chciał podnosić tematu wynagrodzeń związanego z grantami prace w ramach grantu nie miały charakteru porządkowego, lecz było to opracowanie materiału genetycznego w laboratorium, czego dowodem mogą być zdjęcia wykonane w laboratorium w tym czasie. Polecenia zaś prowadzenia pracy w okresie od 18 września do 7 listopada, pierwotnie zaplanowane na okres wakacyjny, było wydane 18 września 2016 drogą e-mail (mail doc. P. z dnia 18 września 2016), a on sam nie prosił o przesunięcie prac po (...) Egzaminie Końcowym, a stwierdzenie, że jest to kontynuacja prac prowadzonych przez innych członków jest krzywdząca, ponieważ w wcześniejszych pracach laboratoryjnych także uczestniczył i to w dodatku w wymiarze godzin znacznie przeważającym nad czasem innych członków zespołu. Odnosząc się w dalszym ciągu do stanowiska organu stwierdził, że nie jest prawdą, że doszło do nieporozumienia w sprawie napisania egzaminu, bowiem ostatecznie otrzymał polecenie napisania egzaminu i w związku z tym egzamin został przez niego (pod przymusem) napisany. Niezgodne jest z prawdą i to, że prośby dotyczące udziału w egzaminach i kolokwiach były kierowane do całości Zespołu Jednostki, których doktoranci byli częścią, bowiem były to bowiem personalne polecenia zobowiązujące go do uczestnictwa w kolokwiach i egzaminach, na co dowodem jest e-mail z dnia 20 stycznia 2017 r., a uczestnictwo w tych egzaminach i kolokwiach nie leży jednak w obowiązkach i kompetencji doktorantów. Nie polega również na prawdzie fakt, że wraz z doktorantką M. S. byli w mieszkaniu opiekuna w celu uzyskania podpisów do dokumentów na (...) i podczas tej wizyty opiekun naukowy poprosił o rozpoczęcie przygotowania prac poglądowych dotyczących tematów doktoratów do końca stycznia 2017, bowiem dokumenty potrzebne do postępowania kwalifikacyjnego na (...) co roku składa się na przełomie września i października. Zarówno termin tak jak i treść która miała by być poruszana w trakcie tego spotkania są nieprawdziwe. Natomiast kontakt telefoniczny oraz e-mail w tym okresie (listopad/grudzień 2016) wynikał z potrzeby omówienia pracy organizacyjnej zakładu, natomiast ze względu na intensywne prace laboratoryjne oraz działalność dydaktyczną ustalenia dotyczące realizacji prac związanych z doktoratem miały zostać poczynione na początku roku 2017. Ponadto nie było z nim utrudnionej komunikacji z Kierownikiem Zakładu (...) Doświadczalnej i (...), niemożliwość dostosowania się przez niego, bowiem doktoranci prowadzili zajęcia w II semestrze w związku z czym wypracowali nadgodziny, za które nie otrzymali wynagrodzenia. Zaś co do skryptu dla (...), to w rozmowie telefonicznej zgodził się na aktualizację skryptu, w związku z czym nie odpisywał na e-mail. Termin wykonania został wyznaczony na koniec marca 2017 r. i na marginesie wskazał, że nie jest obowiązkiem doktoranta pisanie czy aktualizowanie skryptów, bowiem mieści się to w obowiązkach asystenta, a w listopadzie nigdy nie miały miejsca przytaczane przez opiekuna rozmowy dotyczące dokonania przeglądu piśmiennictwa i przygotowania na ten temat artykułów poglądowych do końca stycznia 2017 dotyczących zagadnień tematów doktoratu. Natomiast zainicjowane spotkanie przez opiekuna naukowego z Kierownikiem Zakładu w dniu 24 stycznia 2017 r. z powodu niemożliwości wyegzekwowania takiego przeglądu od niego, nie miało charakteru naukowo - dydaktycznego, o czym wspomina docent P. w e-mailu z dnia 23.01.2017. Ponadto w trakcie rozmowy w dniu 24 stycznia 2017 r. nie było mowy o przygotowaniu pracy poglądowej, lecz była mowa o dokonaniu rewizji najnowszego piśmiennictwa, co zostało zawarte w mailu z dnia 29.01.2017 podsumowującym spotkanie, a potwierdzone i zaakceptowane przez kierownika zakładu w mailu z dnia 31.01.2017. Ponadto podawanie wiadomości e-mail (...) z dnia 17.02.2017 na którą się powołuje doc. P. jako dowodu, że miał przygotowywać pracę poglądową, jest bezpodstawne, ponieważ wymieniona nie była obecna na spotkaniu 24.01.2017 i nie miała podstaw, ani uprawnień do wymagania od niego prezentacji pracy, a jej e-mail był niezrozumiałą odpowiedzią na prywatną wiadomość doktorantki M. S. z prośbą o spotkanie. Niezależnie od powyższego skoro organ twierdzi, że w roku akademickim wypracował on 96 godzin, to jest to sprzeczne ze stanem opisanym przez organ na stronach wcześniejszych, gdzie pisze się o realizacji 92 godziny do dnia 16 grudnia 2016 r. i w tej sytuacji skoro prowadził zajęcia również w roku 2017 (bezsporne), to musiała wypracować nadgodziny. Do pisma dołączono również plan zajęć z całego roku akademickiego gdzie można zauważyć że doc. M. P. mający ponad 200 h pensum oraz paręset nadgodzin prowadził tyle samo zajęć na wydziale (...), ile on i M. S. z osobna. Ponadto mimo prowadzenia zajęć z M. S., to każdy z nich wypracowywał po 8 tematów, czyli tyle samo ile opiekun doc. M. P. Na końcu zaś stwierdził, że opiekun naukowy rok wcześniej w sposób jednoznaczny wnioskował o przyjęcie doktorantów na studia doktoranckie i ten sam opiekun naukowy przed złożeniem wniosku o skreśleniu doktorantów w żaden sposób nie poinformował ich nawet o tym fakcie, a po złożeniu wniosku o wykreślenie nadal kierował do doktorantów e-maile, w których prosił o wykonanie określonych czynności, co w przedstawionej wyżej sytuacji należy poczytać ze strony opiekuna naukowego jako chęć wykorzystania pracy doktorantów do końca ich obecności na uczelni.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na wstępie należy podnieść, że decyzja nr (...) Kierownika Studium Doktoranckich I Wydziału (...) z dnia (...) maja 2017 r. o skreśleniu P. W. z listy doktorantow I roku II semestru oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Rektora (...) Uniwersytetu (...) z dnia (...) sierpnia 2017 r. były podjęte na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, nadal zwanej w skrócie "ustawą", a w szczególności jej rozdział 3 zatytułowany "Studia doktoranckie". Zgodnie z treścią art. 197 ust. 1 ustawy, doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. Przepis art. 189 ust. 2 tej ustawy stosuje się odpowiednio, co oznacza, że doktorant jest obowiązany w szczególności do:

1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów;

2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów;

3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni.

Ponadto do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi w art. 197 ust. 1, należy realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu, co wynika z art. 197 ust. 2 ustawy. W myśl natomiast z art. 197 ust. 4 ustawy, doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów. Podkreślenia przy tym wymaga, że użyte w treści cyt. wyżej przepisu słowo "mogą" oznacza, że decyzja wydawana na podstawie cyt. wyżej przepisu art. 197 ust. 4 ustawy ma charakter fakultatywny i jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego, co z kolei przekłada się na stwierdzenie, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie nie może mieć cech dowolności, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, oraz powinno w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Zauważyć również należy, że do decyzji podejmowanej w powyższym przedmiocie, zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego, gdyż nie ulega wątpliwości, że stanowi ona decyzję podjętą w indywidulanych sprawach doktorantów, a więc dotyczy sfery praw i obowiązków doktoranta i wywiera bezpośredni skutek na zewnątrz (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 2204/11). Dodać też trzeba, że wprawdzie decyzje organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP i potwierdzonej w art. 4 ust. 1 ustawy zasady autonomii szkół wyższych, nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, powinny spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Nadto zasada autonomii szkół wyższych musi się mieścić w granicach wynikających z ustawy.

Zważywszy na wyraźne wskazanie decyzyjnego trybu rozstrzygania spraw w art. 207 ust. 1 ustawy oraz odesłanie do przepisów k.p.a., odnotowania wymaga, że przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślić też trzeba, że ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Ostatnio wskazany przepis wyraźnie nakazuje, by organ podał w uzasadnieniu decyzji fakty uznane za udowodnione i dowody, na których się oparto, ale również przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Natomiast niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko przeprowadzenie postępowania we wskazany sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.). Ponadto organ winien tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), z której wynika obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zasada ta wymaga nie tylko podjęcia dwóch rozstrzygnięć organów kolejnych instancji, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Chodzi zatem o to, aby przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i dogłębny przeanalizowano wszelkie argumenty i w konsekwencji dokonano prawidłowej subsumcji przepisu prawa do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. Obowiązkiem organu odwoławczego jest więc ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Odnotować również przyjdzie, że uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego jej dyspozytywną część. Zasadniczym celem uzasadnienia prawnego jest natomiast wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej, przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który - sprawując kontrolę w oparciu o powołane na wstępie przepisy p.p.s.a. - nie zastępuje organu w tym zakresie. Motywy, jakimi kierowano się przy wydaniu decyzji muszą wprost wynikać z decyzji, umożliwiając sądowi administracyjnemu kontrolę prawidłowości działań organu, które doprowadziły do wydania decyzji administracyjnej (vide: wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1503/14; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1064/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 958/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 426/12).

Także zasada czynnego udziału stron jest niezwykle istotna, ponieważ stanowi spełnienie postulatu zapewnienia w postępowaniu administracyjnym wewnętrznej jawności działania organów administracji wobec podmiotów biorących udział w postępowaniu. Udział strony we wszystkich istotnych stadiach postępowania umożliwia jej przedstawienie swoich oczekiwań w stosunku do organu administracji. Zasadnicze znaczenie tej zasady wiąże się z postępowaniem wyjaśniającym, w którym strona ma prawo zgłaszania wszelkich środków dowodowych (art. 78 k.p.a.) oraz udziału w przeprowadzaniu dowodów. To również uprawnienie do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Umożliwienie stronie skorzystania z tego prawa jest warunkiem uznania danej okoliczności faktycznej za udowodnioną (art. 81 k.p.a.). Czynny udział stron jest w piśmiennictwie łączony z elementami zasady kontradyktoryjności postępowania administracyjnego.

Odnosząc wyżej przedstawione uwagi do stanu faktycznego i prawnego kontrolowanej sprawy, Sąd uznał, że decyzje wydane w sprawie nie przekraczają granic uznania administracyjnego, a zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia wydane rozstrzygniecie. W uzasadnieniu decyzji organ wykazał, ż P. W. jako doktorant nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, a zatem nie ma podstaw, aby nadal uczestniczył w studiach doktoranckich. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie wykonywał wszystkich prac zgodnie z Regulaminem Wydziałowych Studiów Doktoranckich (...) Uniwersytetu (...). W sprawie jest bezsporne, że nie dotrzymał on terminu przygotowania skryptu dla studentów, nie wykonywał również innych zadań związanych z przygotowaniem referatu na konferencję naukową "(...)".

Jak wynika z treści skargi, skarżący w sposób bezpodstawny łączy wszystkie prace wykonywane przy współpracy z ze swoim opiekunem naukowym a nadto każdy rodzaj prowadzonej z nim korespondencję jako element obowiązków doktoranta. Fakt współpracy skarżącego z dr hab. (...) M. P. w realizacji przedsięwzięć naukowych inicjowanych przez opiekuna naukowego, pracach nad artykułami do czasopism (...), czy też współpracy w realizacji grantu przyznanego docentowi M. P., nie stanowił realizacji przez skarżącego jego obowiązków, jako doktoranta. Stąd wnioski dowodowe wskazane przy skardze dotyczące jego korespondencji z opiekunem naukowym jako potwierdzenie powiedzenie realizacji prac naukowych w ramach studiów doktoranckich, nie można uznać za dowody wakujące na wykonywanie przez niego zadań naukowych.

Nadto ze znajdujące się zarówno w aktach sprawy z prowadzonej ze skarżącym (lub w imieniu skarżącego przez doktorantkę M. S.) korespondencji wynika, że to skarżący unikał spotkań z opiekunem naukowym, unikała wyjaśnień i nie przejawiał zainteresowania ustaleniem współpracy z opiekunem naukowym. Z korespondencji wymienianej przez skarżącego z Kierownikiem Zakładu (...) Doświadczalnej i (...), jak też z korespondencji z opiekunem naukowym prowadzonej w marcu i kwietniu 2017 r. wynika, że inicjatorem wielu spotkań był opiekun naukowy skarżącego albo Kierownik Katedry i Zakładu (...) Doświadczalnej i (...) w której skarżący realizował studia doktoranckie.

Przywoływanie przez P. W. zdarzeń, które w jego ocenie uniemożliwiały mu realizację podstawowych obowiązków doktoranta, nie może w ocenie organu tłumaczyć braku realizacji takich obowiązków szczególnie, że skarżący wcześniej tj. przed decyzją o skreśleniu nie podniósł, że realizacja przez niego obowiązków doktoranta jest utrudniona lub niemożliwa, a z posiadanych przez organ dokumentów wynika, że szczególnie w II semestrze obciążenie skarżącego obowiązkami dydaktycznymi nie było duże (88 godzin). Z tego względu zarówno fakt uczestnictwa skarżącego w grantach, jak też jego praca w laboratorium, nie mają wpływu na podstawy skreślenia jej z listy doktorantów. Tym bardziej, że jak wynika akt sprawy, sam nie zrealizował przydzielonego mu grantu. Okoliczności ponoszone przez skarżącego co do rzekomego nieprzygotowania jednostki do prowadzenia studiów doktoranckich, nie zostały w żaden sposób udowodnione.

Natomiast organ wykazał, a potwierdziła to pośrednio przesłana przez skarżącego wraz ze skargą korespondencja mailowa, że skarżący nie współpracował z opiekunem naukowym, co w oczywisty sposób nie rokuje zarówno prawidłowego wykonywania zadań powierzonych studentowi studiów doktoranckich oraz napisania, a następnie obrony pracy doktorskiej. Rezultatem takiej sytuacji było niezaliczenie przez skarżącego I roku studiów doktoranckich na skutek nieprzestawienia potwierdzonego przez opiekuna naukowego pisemnego sprawozdania z postępów pracy doktorskiej oraz nie uzyskanie wpisu opiekuna naukowego w indeksie uczestnika wydziałowych studiów doktoranckich. W tym zakresie należy podkreślić, że organ II instancji podjął działania zmierzające do rozwiązania swego rodzaju konfliktu zaistniałego pomiędzy skarżącym, czego rezultatem było spotkanie w dniu 24 lipca 2017 r., a którego przebieg potwierdził negatywną ocenę wykonywania przez skarżącego obowiązków związanych ze studiami doktoranckim.

Nieuzasadniony jest zarzut oparcia zaskarżonej decyzji organu II instancji na przepisach Regulaminu Wydziałowych Studiów Doktoranckich (...) Uniwersytetu (...) stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr (...) Senatu (...) z dnia (...) kwietnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Wydziałowych Studiów Doktoranckich prowadzonych w (...) Uniwersytecie (...). Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Natomiast zgodnie z art. Art. 189 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, student jest obowiązany w szczególności do:

1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów;

2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów;

3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni.

Z treści przytoczonych wyżej przepisów ustawy wynika więc m.in., że doktorant obowiązany jest do przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni określonych w jej prawie wewnętrznym, a Uczelnia jest uprawniona na podstawie przepisowa prawa powszechnie obowiązującego do wydawania aktów statuujących prawa i obowiązki członków społeczności akademickiej. Taki akt prawa wewnętrznego może stanowić podstawę pawaną do wydania wiążącego rozstrzygnięcia wobec osoby podległej. W sprawie jest oczywistym, że skarżący jako doktorant (...) podlegał również wewnętrznym przepisom uczelni.

Nie uzasadniony jest również zarzut dotyczący nie doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji. W aktach sprawy znajduje się poświadczona za zgodność kopia decyzji nr (...) Kierownika Studium Doktoranckich I Wydziału (...) z dnia (...) maja 2017 r., na mocy której skarżący został skreślony z listy doktorantów I roku II semestru stacjonarnych studiów doktoranckich. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika (...) skarżącemu został doręczony oryginał decyzji, a pełnomocnik skarżącego nie udowodnił, choćby poprzez przesłanie kopii doręczonego skarżącemu dokumentu, że twierdzenia organu są nieprawdziwe. Wobec tego stanowisko skarżącego w tym względzoe, należy uznać za gołosłowne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.